کاخ سفید دخالت در مذاکره غیررسمی با ایران را تکذیب کرد

 با وجود تایید تلویحی مذاکرات مقامات ایرانی و آمریکایی در دوران انتقال قدرت در واشنگتن کاخ سفید دخالت در این گفت وگو های غیررسمی را رد کرد و همزمان وزیر خارجه ایران نیز هرگونه مذاکره احتمالی با آمریکایی ها را در نشست امنیتی مونیخ منتفی دانست.
دیدار و مذاکرات مقامات ایرانی و آمریکایی این روزها در صدر اخبار رسانه های خبری جهان قرار گرفته و توجه کسانی که روابط این دو کشور را رصد می کنند به خود جلب کرده است.
هفته گذشته سازمان غیردولتی در آمریکا برای نخستین بار مدعی شد که تعدادی از مقام های ایرانی و آمریکایی در سال 2008 میلادی چهار بار به طور محرمانه اما غیررسمی در اروپا دیدار و گفت وگو کرده اند. جفری باوتول مدیر سازمان بین المللی طرفدار صلح که «کنفرانس های پاگواش درباره علوم و روابط جهانی» نام دارد در واشنگتن دی سی مدعی شد: «که پاگواش در سال میلادی گذشته چهار کنفرانس محرمانه برای گفت وگوی مقام های ایرانی و آمریکایی در اتریش و هلند برگزار کرد.» به ادعای وی، هر یک از این کنفرانس ها بین یک تا دو روز بوده و آخرین آن در اتریش برگزار شده است.
به گفته باوتول، سازمان پاگواش سال هاست که با تعدادی از مقام های ایرانی رابطه خوبی داشته است و در سال 2008 شماری از آنها را در کنار همتایانشان از آمریکا، اروپا، روسیه، چین و تعدادی دیگر از کشورهای جهان گردهم جمع کرده است.
جفری باوتول می گوید که محور این گفت وگوهای چند جانبه یافتن راه های بهبود رابطه آمریکا و ایران بود تا این دو دولت از شعارهای به گفته وی تحریک آمیز فراتر بروند و رابطه مثبت و سازنده ای برقرار کنند.
وی همچنین از اظهارنظر درباره اینکه دولت های ایران و آمریکا صراحتاً دستور شرکت مقام هایی در کنفرانس های پاگواش را صادر کرده بودند یا خیر خودداری کرد اما مدعی شد: «این دو دولت به طور قطع با حضور آن مقام ها مخالفتی نداشتند.»
جفری باوتول ادعا کرد: «در جریان گفت وگوهای پاگواش شرکت کنندگان ایرانی و آمریکایی علاوه بر برنامه هسته ای ایران، درباره نگرانی های امنیتی دو دولت، روند صلح خاورمیانه و موضوع های اقتصادی و تجاری نیز تبادل نظر کردند.»
به ادعای وی، یکی از موضوع های مورد بحث این بود که ایران و آمریکا چگونه می توانند خاطرات گذشته از جمله کودتای سال 1953 در ایران که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا آن را طراحی و اجرا کرد و نیز انقلاب سال 1979 که به قطع ارتباط دیپلماتیک رابطه ایران و آمریکا منجر شد را کنار بگذارند.همزمان با این ادعاها واشنگتن تایمز گزارش داد که ویلیام پری سال گذشته میلادی یک رشته دیدارهایی با مجتبی ثمره هاشمی از مشاوران بسیار نزدیک محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران داشته است که هدف آن بحث درباره برنامه اتمی ایران بوده است. واشنگتن تایمز این خبر را از فردی که با این گفت وگوها آشنا بوده است، نقل کرده است.
این در حالی است که وزیر اطلاعات در این خصوص گفته بود «مذاکره ای رسمی» میان دو کشور انجام نشده است.
در این میان، خبرگزاری فرانسه به نقل از مقام های سازمان پاگواش گزارش داد: «ملاقات ها با ابتکار عمل باراک اوباما انجام شده است.»
این خبرگزاری نوشت: «اوباما حتی پیش از انتخابات روز چهارم نوامبر سعی کرد با استفاده از کارشناسان آمریکایی با دو دشمن آمریکا در منطقه خاورمیانه، یعنی ایران و سوریه، تماس برقرار کند.»
با این حال کاخ سفید آمریکا اعلام کرد: «باراک اوباما در هرگونه گفت وگوهای محرمانه مقام های ایرانی و آمریکایی ابداً نقشی نداشته است.»
مایک همر، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا اعلام کرده است: «پرزیدنت باراک اوباما دستور داده بود که در دوره انتقال هیچ تماسی با مقامات دولت های خارجی برقرار نشود. مخاطب این دستور، تیم انتقالی بوده که هدایت امور مربوط به انتقال قدرت در آستانه شروع دور جدید ریاست جمهوری را به عهده داشته است.»
دوره انتقال، فاصله میان ماه های نوامبر سال گذشته و روز 20 ژانویه است که در آن ریاست جمهوری اوباما رسماً آغاز شده است.خبرگزاری ها اظهارات سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا را به منزله عدم پذیرش مسوولیت تماس های صورت گرفته با سوریه و ایران در دوره انتقال می دانند.
با این همه، مقام های آمریکایی به طور صریح این گزارش که ویلیام پری وزیر دفاع پیشین آمریکا و یکی از مشاوران باراک اوباما در دوره مبارزات انتخاباتی با مقام های ایرانی دیدار کرده را تایید یا رد نکردند.
پس از انتشار ادعاهایی درباره دیدار برخی اعضای تیم انتقالی باراک اوباما با مقامات ایران، روزنامه وال استریت ژورنال در ادعایی جدید از لغو دیداری برنامه ریزی شده میان علی لاریجانی و رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا در اواسط دسامبر سال گذشته میلادی (اواخر آذر) خبر داد.
وال استریت ژورنال مدعی شد: «هاوارد برمن رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا در اواسط دسامبر سال 2008 تلاش کرد با یکی از مقامات عالی رتبه ایران ملاقات کند اما در آخرین لحظات مورد بی اعتنایی قرار گرفت و این بی اعتنایی نشانگر چالش هایی است که دولت باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا برای گفت وگو با تهران با آن روبه رو خواهد بود.»
بنا به گفته یکی از مقامات عالی رتبه دولت اوباما، هاوارد برمن، نماینده دموکرات از ایالت کالیفرنیا در تیم انتقالی اوباما و کاخ سفید همچنین از یک ملاقات برنامه ریزی شده در زمان بوش در بحرین اطلاع داد.
این روزنامه ادعا کرد: «تعامل با علی لاریجانی رئیس مجلس ایران ( در صورت انجام) می توانست یکی از نشست ها در عالی رتبه ترین سطح میان مقامات آمریکایی و ایرانی از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون باشد اما مشخص نیست چرا لاریجانی عقب نشینی کرد.»
به نوشته این روزنامه، دفتر برمن به درخواست ها برای پاسخگویی درباره این موضوع پاسخی نداد. سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل نیز از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.
برمن که یکی از حامیان برجسته تحریم های کنگره آمریکا علیه ایران با هدف محدود کردن برنامه هسته ای تهران است در عین حال گفته که باید امتحان کرد تا متوجه شد که آیا از طریق گفت وگو نیز می توان به این هدف رسید یا خیر. این دیدگاه مشابه دیدگاه باراک اوباما است که گفته است گفت وگوی در سطح عالی رتبه با ایران را برای پاسخگویی به مساله هسته ای و نگرانی های منطقه ای نظیر عراق و مناقشات اسرائیل و فلسطین خواستار است.
این نشست از سوی موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک لندن که سازمان دهنده «گفت وگوی منامه» بود، ترتیب داده شده بود. بنا به گفته مقامات مطلع از این موضوع نشست منامه، یک کنفرانس امنیتی منطقه ای سالانه است.
برمن پس از اینکه از جانب موسسه مطلع شد که لاریجانی در آنجا حاضر نخواهد شد، سفرش به بحرین را لغو کرد.
اکنون چندی پس از این یک بار دیگر نام علی لاریجانی به عنوان نماینده ایران برای شرکت در کنفرانس امنیتی دیگری مطرح شده است که این بار قرار است در مونیخ آلمان برگزار شود.
بدین ترتیب چنانچه لاریجانی عازم مونیخ آلمان شود، انتظار می رود او بار دیگر در قامت یک دیپلمات بلندپایه ظاهر شود و بدین ترتیب به باور ناظران سیاسی احتمال آنکه وی به عنوان نماینده ایران به گفت وگو با جوزف بایدن معاون رئیس جمهوری جدید آمریکا بنشیند، مطرح شده است.
با این حال وزیر امور خارجه ایران تاکید کرد که ایران و آمریکا در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ در آلمان هیچ برنامه ای برای مذاکره با یکدیگر ندارند.
پیشتر اعلام شده بود که برای حضور در این نشست تنها علی لاریجانی به مونیخ خواهد رفت اما منوچهر متکی به ایرنا، گفت که هیات ایرانی برای شرکت در کنفرانس امنیتی مونیخ متشکل از رئیس مجلس، وزیر امور خارجه و تعداد دیگری از مسوولان خواهد بود ولی در این کنفرانس موضوع گفت وگو میان طرف ایرانی و طرف آمریکایی مطرح نیست.این نخستین بار است که یک هیات چندین نفره بلندپایه از جمهوری اسلامی ایران در کنفرانس امنیتی مونیخ حضور می یابد.وزیر امور خارجه ایران می گوید: «موضوع مناسبات با آمریکا در شرایط جدید امر مهمی است که ما با رصدکردن سیاست های اعلامی و اعمالی آمریکا سرگرم بررسی آن هستیم و براساس نتیجه بررسی ها اعلام موضع خواهیم کرد.»