جبهه‌ی ضدروسی

ورمیا نوستی
بعد از آنکه روابط بین روسیه و ناتو قربانی بحران در قفقاز شد، ممکن است همکاری مسکو با اتحادیه اروپا نیز در معرض خطر قرار گیرد. اجلاس فوق العاده سران اتحادیه اروپا در مورد گرجستان که 1 سپتامبر در بروکسل افتتاح می‌شود، به صحنه‌ای برای اعلام ابتکارات ضد روسی تبدیل خواهد شد. بعضی کشورهای عضو اتحادیه اروپا به مجازات کردن روسیه در ازای سیاست آن در قفقاز دعوت می‌کنند.
به نوشته نشریه اینترنتی EUObserver، این پیشنهادها توسط کشورهای کمونیستی سابق مطرح شده و از حمایت بریتانیا و سوئد برخوردار شدند. این دسته از کشورها بر تعلیق مذاکرات بین اتحادیه اروپا و مسکو درباره قرارداد اساسی جدید و حرکت به سوی لغو روادید، ممانعت از عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی و تحریم بازی‌های المپیک سال 2014 در سوچی تأکید می‌کنند. با وجود اینکه فرانسه که ریاست اتحادیه اروپا ر ابر عهده دارد، از اظهارات ضد روسی خودداری می‌کند، بعید نیست که برخورد بروکسل با مسکو شدت یابد.
دمیتری دانیلوف رئیس بخش امنیت اروپایی انستیتوی اروپایی آکادمی علوم روسیه برای روزنامه «ورمیا نووستی» یادآوری کرد: «بعد از آنکه بعضی کشورهای اروپای شرقی در سالهای 2007-2004 عضو اتحادیه اروپا شدند. در چارچوب این سازمان جمع منطقه‌ای کشورها تشکیل شد. آنها قاعدتاً در زمینه مسایل کلیدی بین المللی و از جمله روابط با روسیه مواضع واحدی اتخاذ می‌کنند. این کشورها به برکت یکپارچگی و فعالبودن خود بر سیاست نهادهای اروپایی اثر فزاینده‌ای می‌گذارند. با توجه به اینکه در آینده اتحادیه اروپا میتواند عمدتاً در جهت شرقی گسترش یابد، توسعه روابط بروکسل با نامزدهای بالقوه عضویت در اتحادیه اروپا مانند اوکراین و گرجستان به وسیله‌ای برای تقویت مواضع خود و گسترش دسته خود تبدیل می‌شود. همین امر باعث حمایت قاطعانه آنها از کی‌یف و تفلیس می‌شود».
با وجود اینکه نیکولا سارکوزی رئیس جمهور فرانسه مبتکر برگزاری اجلاس فوق‌العاده اتحادیه اروپا شد، احتمال می‌رود که کشورهای اروپای شرقی از همه فعال‌تر باشند. برنار کوشنه وزیر امور خارجه فرانسه فقط اطلاع داد که جلسات به بحران در گرجستان و آینده روابط اتحادیه اروپا با روسیه اختصاص خواهند داشت.
وی افزود که «سخن از اعمال تحریمات علیه مسکو نمی‌رود». برنار کوشنه خاطرنشان کرد که رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا باید مواضع خود را در قبال خروج نیروهای روسی از گرجستان تعیین کننده و آینده را مورد بحث و بررسی قرار دهند. وزیر فرانسوی افزود: «باید این کار را هم کنترل کرد. بعد از ملاقات سران اتحادیه اروپا برای ما راحت‌تر خواهد بود که از طریق سازمان امنیت و همکاری اروپا به این منطقه ناظران این سازمان و ناظران اتحادیه اروپا را اعزام کنیم».
تصمیم درباره آغاز مذاکرات پیرامون انعقاد موافقتنامه اساسی جدید بین مسکو و بروکسل درباره همکاری و مشارکت در ماه ژوئن در اجلاس سران روسیه و اتحادیه اروپا در خانتی-مانسیسک اتخاذ شده بود. قرار است سند جدید جای قرارداد قبلی را بگیرد که مهلت اعتبار آن در اواخر سال 2007 رسید و حالا این سند می تواند فقط به طور اتوماتیک تمدید شود. اتخاذ تصمیم درباره آغاز مذاکرات به خاطر ممانعت از سوی لهستان و لیتوانی، کار ساده‌ای نبود. و حالا قفقاز است که بر گفتگوی بین روسیه و اتحادیه اروپا سایه افکنده است. دیروز وزارت امور خارجه روسیه اظهار داشت: «روابط حسنه با اتحادیه اروپا به نفع روسیه است ولی نگرانی‌های ما نیز باید در این روابط در نظر گرفته شود».
دمیتری دانیلوف معتقد است که حتی در نبودن مشکلات جاری مذاکرات بین روسیه و اتحادیه اروپا درباره انعقاد موافقتنامه راهبردی جدید میتواند تا سال 2010 ادامه یابد. این کارشناس در گفتگو با روزنامه «ورمیا نووستی» گفت: «علت این امر در حفظ اختلاف نظرهای جدی بین مسکو و بروکسل بر سر مسایل عمومی اروپایی مانند بخش انرژی و کوزوو و نیز تلاش کشورهای بالتیک و لهستان برای طرح خواست‌های شدید از روسیه در سطح دوجانبه نهفته است. همه اینها جو عمومی مناسبات بین روسیه و اتحادیه اروپا را تیره می‌کنند. در مجموع، اتحادیه اروپا شریک راحتی است ولی این یک دولت واحد نیست بلکه اتحادیه کشورهای مختلف است. همبستگی اروپایی که اساس زندگی اتحادیه اروپا را تشکیل میدهد، گاهی برای فعالیت آن مشکلات ایجاد می‌کند. یک یا چند کشور می توانند هر موقعی مانع از برداشتن گامهای مثبت بروکسل به سوی مسکو شوند».