چالش‌های درون حزبی «روسیه‌ی واحد»

نیزاویسیمایا گازیتا
روز 15 اوت بازرسی‌های منظم فعالیت تشکیلات منطقه‌ای حزب «روسیه واحد» برای ارزیابی کارآیی فعالیت آنها به پایان می‌رسد. اواخر ماه جاری در جلسه هیأت رئیسه شورای کل حزب، گزارش جامعی درباره وضعیت امور حزب قرائت خواهد شد. این بازرسی‌ها باعث آغاز دور جدید مباحثات داخلی حزبی شده است.
هدف اصلی بازرسی‌هایی که هم اکنون اجرا می‌شوند، بررسی چگونگی زندگی و فعالیت سازمانهای حزبی در مناطق است. بر همین اساس طرح تغییر شکل حزب باید تا کنگره ماه نوامبر تهیه شود. سرگئی کاپکوف معاون رئیس شورای هماهنگی فرا منطقه‌ای حزب «روسیه واحد» در حوزه فدرال اورال در گفتگو با خبرنگار «نزاویسیمایا گازتا» توضیح داد: «ما باید گرایش کلی را بررسی کنیم تا گزینه‌های جدید توسعه ساختار خود را تعیین کنیم».
با وجود اینکه این بازرسی‌ها چند بعدی هستند، هدف اصلی آنها کنترل تعداد واقعی و نه ثبت شده اعضای حزب و رسیدگی به روند پذیرش و اخراج از حزب است. همزمان کیفیت سازمانهای منطقه‌ای و محلی حزب «روسیه واحد» بررسی می‌شود. سرگئی پوپوف رئیس کمیسیون مرکزی نظارتی حزب «روسیه واحد» ضمن اعلام این مطلب افزود که در زمان اخیر تعداد کلی اعضای حزب بالغ بر 2 میلیون نفر شده است. مشکل بتوان طی مدت کوتاهی دقت این رقم بزرگ را کنترل کرد.
ولی سازمانهای حزبی در سطح منطقه‌ای عزم راسخ دارند که این کار را به پایان برسانند. در جریان بازرسی‌هایی که در بهار شروع شدند، 80 هزار نفر از حزب اخراج شدند که این روند همچنان ادامه دارد.
قبل از همه آن اعضای حزب که ارتباط خود را با حزب «روسیه واحد» از دست دادند، اخراج می‌شوند. عمدتاً کسانی از حزب خارج می‌شوند که در آستانه انتخابات در چارچوب یک کارزار گسترده پذیرش به حزب، عضو آن شده بودند. در آن زمان شعبه‌های منطقه‌ای حزب «روسیه واحد» گاهی هیأت کامل کارگران یک کارخانه را به عضویت خود جلب می‌کردند. در آستانه انتخابات مجلس قانونگذاری منطقه مورمانسک که یک سال پیش برگزار شد، یکی از گروه‌های مالی-صنعتی که در این منطقه فرمانروایی می‌کند (شرکت استخراجی فلزی کولسک) در راستای مبارزه بر سر نفوذ در فعالیت شعبه منطقه‌ای حزب طی 3 ماه موفق به نام‌نویسی بیش از 4 هزار عضو جدید حزب شده بود.
باید گفت که همین وضع در مناطق دیگر نیز مشاهده می‌شود و استثنایی نیست. آلکساندر کینف رئیس برنامه‌های منطقه‌ای بنیاد توسعه سیاست اطلاع‌رسانی در گفتگو با «نزاویسیمایا گازتا» تشریح کرد: «در حقیقت امر، احزاب ما چه در سطح فدرال و چه در سطح منطقه‌ای به یک رهبر وابسته هستند. ساختارهای حزبی دور رهبران مشخص گروه‌های اقتصادی و سیاسی تشکیل می‌شوند. به همین دلیل بخش عمده اعضای ساختارهای حزبی، کارمندان سازمان‌هایی هستند که در حوزه نفوذ رسمی یا غیررسمی رهبران شعب منطقه‌ای قرار دارند. در اکثر مناطق احزاب به عنوان «شبکه‌های اجتماعی» فعالیت نمی‌کنند. اگر تعداد واقعی اعضای تشکیلات‌های منطقه‌ای کنترل شود، معلوم می‌شود که حتی یک عضو واقعی حزب وجود ندارد و همه فقط نقش سیاه‌لشگر را بازی می‌کنند».
به گفته کارشناسان، ساختارهای حزبی معمولاً از چهار نوع اعضا تشکیل شده‌اند. گروه اول می خواهند خود را در انتخابات کاندیدا کنند. گروه دوم که بسیار کم‌اند، اعتقادات خاصی دارند. گروه سوم، از سیاه‌لشگر ایدئولوژیکی تشکیل شده‌اند و گروه چهارم به صورت تصادفی یا اجباری در حزب نام‌نویسی شدند.
مقامات حزب «روسیه واحد» سعی می‌کنند از گروه چهارم رها شوند. آنها بدون تفکر و تأسف کسانی را اخراج می‌کنند که نتوانستند وفاداری خود را به حزب به اثبات برسانند. ولی کارشناسان شک می‌کنند که روش قبول انسانهای تصادفی به حزب در آستانه انتخابات به طور کامل برطرف شود. مسأله این است که طبق قانون درباره احزاب سیاسی، رأی‌دهی به نامزدهای قید شدن در لیست‌های انتخاباتی حزبی باید به صورت مخفی انجام شود. گروه‌های با نفوذ منطقه‌ای که اکثریت حزبی را کنترل می کنند، می توانند در کنفرانس‌های منطقه‌ای حزبی نتیجه مورد علاقه خود را حاصل کنند. کینف می‌گوید: «نمایندگان محافل حاکم منطقه‌ای پذیرش اعضای جعلی جدید را ترتیب میدهند تا در جریان انتخابات در شعب منطقه‌ای حزب افراد مورد نظر خود را برای شرکت در انتخابات معرفی کنند. معلوم است که با این شیوه عمل نمی توان مبارزه کرد».
نتایج اولیه بازرسی‌ها که این واقعیات را بر ملا ساختند، باعث موج جدید مباحثه داخلی حزبی شدند. در حال حاضر ریاست حزب در این مورد بحث می‌کند که آیا حزب باید طبق شیوه عمل شوروی توسعه یابد و طبق مقررات شدید زندگی کند؟ یا اینکه بهتر است که راه آمریکایی انتخاب شود که تعداد ثابت اعضا وجود ندارد، ساختار حزب غیر متمرکز است و فعالیت حزبی تنها در جریان انتخاباتی که دو سالی یک بار برگزار می‌شود، نمایان میگردد؟
به عقیده دمیتری بادوفسکی معاون مدیر انستیتوی نظام‌های اجتماعی، «واقعاً اندیشه‌هایی در باره انتخاب راه احزاب آمریکایی شنیده می‌شوند ولی در این زمینه یک نکته باریک وجود دارد. بسیاری از فعالیت‌های مربوط به توسعه حزب و مبارزه انتخابات با تعداد فیکس شده اعضای حزب ارتباط دارد (که نباید زیر 50 هزار نفر باشد). لذا نمیتوان از مسأله عضویت در حزب و ثبت دقیق آن چشم پوشید. در غیر این صورت باید قوانین جاری را مورد بازنگری قرار داد».