آرامش پیش از توفان!

ارسلان مرشدی
سردرگمی و سرگردانی سیاسی و نظامی در ساختار قدرت و تبعات منفی و ویرانگر جنگ بی سرانجام 22 روزه در غزه هنوز به از بین رفتن فضای اتهام زنی های تخریب کننده از فضای تب آلود اسرائیل منتهی نشده است که بار دیگر انتشار گزارش تجدیدنظر شده کمیته حقیقت یاب جنگ 33 روزه اسرائیل با حزب الله موسوم به <وینوگراد> موجی دیگر از بحران و تنش فزاینده را در ساختار متزلزل کابینه ایهود اولمرت آغاز کرده است. با وجود گذشت دومین سالگرد این فاجعه استراتژیک در تابستان 2008 و در گزارشی که به پارلمان اسرائیل ارائه شد اما در پاسخ به آنچه که تیم کمیته تحقیق حقیقت یاب ابهام در بخش هایی از گزارش عنوان کرد نیاز به تفحص و تحقیق بیشتر را ضروری دانست. انتشار نسخه نهایی گزارش کمیته وینوگراد مشروعیت و مقبولیت سیاسی دولت مستعفی کنونی اسرائیل که هنوز از پیامدهای جنگ 22 روزه غزه رهایی نیافته است را زیر سوال برده به طوری که هفته گذشته گروهی از نمایندگان کنست اسرائیل با پیشنهاد طرحی نخست وزیر را وادار کردند تا درباره خودداری از استعفا پس از انتشار گزارش کمیته وینوگراد پس از 2 سال توضیح دهد.
پس از رایزنی های نافرجام تزیپی لیونی در تشکیل کابینه ائتلافی بسیاری معتقدند که اکنون این دولت تنها با رایزنی ها و مصلحت سنجی های موقتی به حیات خود ادامه می دهد و نتایج انتخابات پارلمانی روزهای آتی آخرین تیر را بر پیکر نحیف و ناتوان کابینه وارد خواهد ساخت.
در نسخه تجدیدنظر شده این گزارش که به آسیب شناسی دلایل شکست و ناکارآمدی کابینه جنگی اولمرت در جنگ نافرجام 33 روزه پرداخته شده، مثلث سیاسی- نظامی اسرائیل شامل ایهود اولمرت نخست وزیر، عمیر پرتز وزیر جنگ سابق و دان هالوتس رئیس ستاد مشترک ارتش سابق عامل اصلی این شکست معرفی شده اند. قاضی <الیاهو وینوگراد> مسئول این کمیته با مقصر دانستن اولمرت در اتخاذ تصمیم های نابخردانه و نابهنجار گفته که جنگ علیه لبنان بدون آمادگی و وجود طرحی روشن و اینکه نقاط ضعف ارتش اسرائیل چیست، شروع شد. مسوولیت ناکامی ها بر گردن نخست وزیر است زیرا بدون مشورت با نیروهای خارج از دستگاه نظامی به ویژه درباره مسائل امنیتی و سیاسی رفتار کرده و مسئول است زیرا اهداف را از قبل مشخص نکرده بود و مجموعه کابینه را از روند عملیات نظامی آگاه نکرده و همه اینها سبب ناکامی ها در جنگ علیه لبنان شده است.
طبق این گزارش اولمرت به سوءمدیریت، عمیر پرتز به بی کفایتی و دان هالوتس به ناکارآمدی متهم شده و به دلیل عدم مدیریت بحران مقصران اصلی معرفی شده اند که به واسطه ضعف آشکار در اتخاذ راهبردهای استراتژیک به همراه تبعات منفی این حمله نظامی به جنوب لبنان در بحران احضار به دادگاه عالی نظامی تل آویو قرار دارند.
هرچند اولمرت نوامبر گذشته و قبل از انتشار این گزارش با اعلام استعفای اجباری دان هالوتس رئیس ستاد مشترک ارتش و مغز متفکر جنگ 33 روزه به همراه زنجیره ای از استعفای نظامیان در رده های پایین دستی ارتش درگیر در این جنگ سعی داشت با کنار زدن نگاه های مخالفان و منتقدان و معرفی کردن هالوتس و سایرین به عنوان عامل شکست و توجیهات ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک از تبعات بعدی آن بگریزد اما اکنون همه حتی افکار عمومی اسرائیل بر این امر صحه می گذارند که ضعف آشکار و بی توجهی به واقعیت های ملموس دلیل اصلی شکست بوده است. به طوری که در بخشی از گزارش نیز بر این امر تاکید شده که یک ماه قبل از آغاز جنگ اولمرت در یک دیدار با <سایمون رود> رئیس کمیته مطالعات راهبردی وزارت دفاع وقتی با استنادهایی مواجهه شد که پیروزی ارتش اسرائیل را با ابهام مواجه ساخته بود اما وی با نپذیرفتن این دلایل گفته بود که ما مصمم هستیم به هر نحو شده به کارکردهای توازن نظامی حزب الله در منطقه پایان دهیم.
روزنامه یدیعوت آحارونوت در گزارشی فاش کرد که حضور نظامی اسرائیل در جنگ 33 روزه جنوب لبنان برخلاف انتظار به گونه ای خاتمه یافت که مردم اسرائیل هنوز هم احساس می کنند کشورشان بدون دستیابی به هیچ نتیجه ای یک هزینه سنگین و البته غیر قابل تحمل سیاسی و نظامی را در مقابل افکار عمومی فرامنطقه ای و از همه مهم تر منطقه ای پرداخته است و طبق یک نظرسنجی بیش از 45 درصد مردم اسرائیل خواهان محاکمه اولمرت، پرتز و هالوتس به دلیل این سرشکستگی خفت بار هستند. قبل از انتشار کمیته وینوگراد و حتی اکنون هم در آستانه انتخابات پارلمانی فضای سیاسی اسرائیل مملو از سردرگمی تخریب کننده و اتهام زنی احزاب، خصوصا کادیما و کارگر به یکدیگر بوده و به نظر می رسد هر چند اسرائیلی ها هنوز برای رسیدن به یک برداشت مشترک راجع به پیامدها و درس های جنگ 33 روزه با حزب الله نیازمند زمان بیشتری هستند و شروع جنگی دیگر در غزه تنها بر وخامت اوضاع افزود ولی واقعیت این است که حتی خود اولمرت نیز اکنون و پس از گذشت بیش از دو سال بر این امر واقف است که این گذر زمان علاوه بر اینکه کارنامه فاجعه بار جنگ 33 روزه را در معرض نقد و نفی بیشتری قرار داده بلکه با روشن شدن زوایای پنهان آن نظیر همین گزارش، عملامهر عدم تایید دیگری بر پیکر دکترین جنگ طلبی همفکرانش وارد خواهد ساخت و منتهی به آشکار شدن طمع پنهان جنگ طلبی اولمرت و واکاوی جنگ 22 روزه غزه هم خواهد شد. همه این مسائل در کنار اظهارنظر صریح سیدحسن نصرالله در دومین سالگرد جنگ با اسرائیل و در گفت وگو با العالم که این گزارش را بخشی و نه همه واقعیت خواند و گفت که نتیجه مهم گزارش وینوگراد این بود که بیش از یک 100 بار کلمه <شکست> در این گزارش تکرار شده و کاخ سفید را عامل اصلی شروع جنگ و تحریک تل آویو دانسته بود باعث شده که اکنون هم بسیاری از محافل سیاسی در کامل بودن گزارش کمیته وینوگراد ابراز تردید کنند به نحوی که <جان روبرز> پژوهشگر ارشد مرکز بروکینگر در گزارشی در نیوزویک گفته بود که اگر بخش های پنهان گزارش وینوگراد در اختیار افکار عمومی و رسانه ای اسرائیل قرار می گرفت بی شک می توانست نه تنها زمان مرخصی اولمرت را قبل از آغاز انتخابات پارلمانی به جلو بیندازد که حتی ساختار قدرت را در معرض آسیب های جدی قرار دهد و به افشای نقش منفی بسیاری از کشورهای عرب منطقه منجر شود.
به اعتقاد بسیاری، استعفای اجباری <ایتان کابل> وزیر مشاور در کابینه اولمرت در سال گذشته و کنار رفتن از کابینه جنگی اولمرت می توانست نه همه ولی آغازی از پس لرزه های گزارش تحقیرکننده زلزله وینوگرادی باشد که حتی با نمایاندن گوشه هایی از حقیقت های تلخ فراروی افکار عمومی داخل و خارج اسرائیل می رود تا مهره های صفحه شطرنج تل آویو را در هم ریزد. همه اینها به همراه اذعان صریح مقامات هیات حاکمه جدید کاخ سفید خصوصاً رئیس دستگاه دیپلماسی جدید آمریکا به دنبال گزارش وینوگراد به دلایلی چون بحران داخلی اسرائیل و مبهم بودن آینده دولت آتی حکایت از شرایط بحرانی و وخیم تل آویو دارد و بی قراری های این رژیم برای شروع دور دوم جنگ در غزه همراه با تله های دیپلماتیکی که در قالب تز آتش بس یکطرفه طرح می کند به خوبی بیانگر این امر است که کلینتون در گفت وگویی با همتای اسرائیلی اش گفته است که ناتوانی اولمرت در به نتیجه رساندن این جنگ باعث شد تا از آن برای بازیابی قدرت خود درس بگیرید اما ما به شکست خود او اعتراف و اذعان نمی کنیم تا با شناسایی نقاط قوت خود از آن برای کسب پیروزی دیگر استفاده کنیم؛ پیروزی ای که این بار باید محقق شود.