دیپلمات تسلیم‌ناپذیر، نماینده آمریکا در امور ایران

 ترجمه: زهرا خدایی
 وزیر خارجه آمریکا می خواهد دنیس راس را که به «راحت تسلیم نشدن» معروف است به عنوان مسئول ایران منصوب کند.
انتخاب دنیس راس به عنوان مشاور اوباما در کابینه برای امور ایران، توجهات زیادی را به خود جلب کرده، و تعابیر و قرائت‌های مختلفی از انتخاب اوباما را به همراه داشت.
نگاهها نسبت به این امر متفاوت بود، دلیل این تفاوت نیز آن بود که با توجه به سوابق راس، این پرسش مطرح است که آیا او می تواند به اوباما مشاوره و مسیر درستی را با توجه به فضای حاکم بر روابط میان ایران و آمریکا ارائه دهد یا خیر.
راس را به عنوان یکی از دیپلماتهای کهنه‌کاری می شناسند که هم در دستگاه جمهوریخواهان و هم دمکراتها فعالیت داشته است؛ او را به عنوان فردی می دانند که با بسیاری از سازمانها و نهادهای نئومحاظه‌کار که مسئولیت سیاستگذاری را بر عهده دارند، همکاری داشته است.
برخی او را فردی میانه رو معرفی کرده‌اند اما سابقه فعالیتهای و تحلیل‌های موجود گویای آن است که وی در بسیاری از موارد با نادیده گرفتن واقعیات، مواضع تند و افراطی از خود به نمایش گذارده است. او یکی از چهره‌هایی است که نقش کلیدی و اساسی در حمله به عراق و اتخاذ سیاست خارجی آمریکا بعد از حملات 11 سپتامبر را داشته است.
راس دارای تألیفات متعددی در حوزه خاورمیانه، سیاست خارجی آمریکا و همچنین مناقشات خاورمیانه است که در بسیاری از نوشته‌هایش او دید خشن و نادرستی نسبت به مجموعه کشورهای واقع در این حوزه ارائه داده است.
راس در زمان حکومت جرج بوش پدر و بیل کلینتون، یکی از طرفهای اصلی حاضر در گفتگوهای صلح میان اعراب و اسراییل بوده است. بسیاری از منتقدان و تحلیل گران نقش او را با توجه اتخاذ مواضع تند در حمایت از اسراییل و نادیده گرفتن حقوق فلسطینیان زیر سوال برده و بر این اعتقاند که او طرفدار اسراییل بوده و نمی‌تواند در نقش یک میانجی بی‌طرف ظاهر شود.
دنیل کرتزر و اسکات لازنسکی دو تن از چهره‌های سیاسی و معروف در آمریکا تحلیل‌های و انتقادات وارده به راس را در مجموعه‌ای گردآوری کرده‌اند. یکی از انتقاداتی که به راس وارده آمده ، از زبان یک عرب است که در گفتکوهای صلح شاهد موضع گیری‌های او بوده است. او می گوید:«مواضع راس در گفتگوهای صلح بیشتر مسیر و جهت اسراییلی داشته است به عبارتی او منتظر بود تا سخنان طرف اسراییلی را شنیده و سپس همان مطالبات را بدون در نظر گفتن واقعیات و همچنین نادیده گرفتن شرایط حاکم به طرف فلسطینی تحمیل می کرد. این دیپلمات عرب می گوید.:« او هیچیگاه نتوانست واقعیات روشن و واضح را دریابد، لذا او را نمی توان به عنوان چهره‌ای قابل اعتماد و یک میانجی صادق و بی‌طرف در نظر گرفت. چرا که فلسطینی‌ها به وی اعتماد کامل نداشته و بر این باورند که راس تنها منافع اسراییل را در روند سازش در اولویت قرار می‌دهد.»
زمانی که نیویورک تایمز برای اولین بار در مارس 2008 خبر انتخاب راس را به عنوان مشاور اوباما را منتشر ساخت بسیاری از ناظران از این انتخاب تعجب زده شدند.
نشریه تایمز بلافاصله پس از درج این خبر نوشت :«ظاهر شدن راس در نقش مشاور اوباما کمی دور از ذهن به نظر می رسد. تحلیل گران بر این اعتقادند که با توجه به شکستها و عدم موفقیت راس انتخاب او از سوی اوباما یکی از تصمیمات عجیب ریاست جمهوری آمریکا بود. یکی از مشاوران اسبق کلینتون در خصوص انتخاب راس به مجله تایمز گفت:« اگر اوباما قصد دارد تغییرات جدیدی را با انتصابات خود ایجاد کند لزوما تنها فاصله گرفتن از سیاستهای بوش کافی نیست بلکه گسست از سیاستهای کلینتون باید مد نظر قرار گیرد.»
از جیمی کارتر تا بیل کلینتون
راس در دوران حکومت جیمی کارتر در تشکیلات پنتاگون و زیر نظر پل ولفووتیز فعالیت خود را آغاز کرد. بعد از انتخاب رونالد ریگان، پل ولفووتیز به عنوان رئیس دپارتمان سیاستگذاری آمریکا انتخاب شد و تیمی از کارشناسان محافظه کار را انتخاب کرد که دنیس راس در میان آنان بود. در این تیم علاوه بر راس، زلمای خلیل زاد، فرانسیس فوکویوما، جیمز راش و لیوایز لیبی نیز حضور داشتند.راس در زمان حکومت جرج بوش پدر نیز عضو تیم سیاستگذاری در حوزه اتحاد جماهیر شوروی و ناتو بود. او در زمان کلینتون نیز فرستاده آمریکا به خاورمیانه بود. نقش او در گفتگوهای صلح نیز همواره انتقادات زیادی را متوجه او ساخته است.راس در زمان ریاست جمهوری بوش به عنوان یکی از اعضای موسسه سیاستگذاری واشنگتن در امور خاورنزدیک نقشی مهم در سیاست خارجی آمریکا داشت.
مردی که دیگران را مقصر می داند
همانطور که گفته شد با توجه به سوابق دنیس راس انتخاب او در حوزه‌ای بسیار حساس و حیاتی از اهمیت زیادی برخوردار است. در خصوص تصمیمات و استراژی راس تعابیر مختلفی وجود دارد، او در یکی از مصاحبه‌های خود بر گفتگو با ایران تأکید کرده و اعلام نموده که حل بحران هسته‌ای ایران بدون گشودن درهای گفتگو باز نخواهد شد. اما از آنجایی که بسیاری از کارشناسان موضع گیری‌های تند و جانبدارانه او از اسراییل را از معایب اصلی و بزرگ وی می دانند، به نظر می رسد مأموریت این بار راس نیز بدون در گرفتن شرایط حاکم بر منطقه دستاورد چندانی به همراه نداشته باشد. راس در یکی از آثار خود در توجیه دلایل شکستش به عنوان نماینده آمریکا برای برقراری صلح یاسر عرفات را دلیل اصلی شکست معرفی می کند. بدین ترتیب از نظر راس- که در ساختار آمریکایی به عنوان دیپلماتی کهنه کار تلقی می گردد- باید سایر پارامترها را نادیده گرفت.