دانشجو؛ آرمانگرا یا مصلحت‏اندیش

 یکی از دانشجویان عزیز مطرح کردند که شما می‏گویید دانشجوها مصلحت‏اندیش نباشند; حالا ما آرمانگرا، پس چرا گاهی اوقات بعضی از دستگاه‏های اجرایی مصلحت‏اندیشی می‏کنند; این دو چگونه قابل جمع هستند . من این نکته را بگویم که مصلحت اندیشی بد، منفی و ضدارزش نیست . مصلحت اندیشی یعنی دنبال مساله یی که مصلحت است، رفتن; این که موضوع بدی نیست .
این را بدانید که دستگاه اجرایی کشور در تعامل بسیار دشوار خود در دنیا، بر سر دوراهی‏هایی قرار می‏گیرد که مجبور می‏شود مصالحی را در نظر بگیرد; چون اداره کشور و کار اجرایی، کار خیلی سختی است . مثال آن، این است که وقتی کسی از پای تلویزیون کوهنوردی را می‏بیند که با زحمت و قدم به قدم جلو می رود، با خودش می گوید: یک ذره زودتر و تندتر قدم بردار تنبل! آن پای تلویزیون نشسته، در آن ارتفاع چندهزار متری و در آن وضعیت قرار ندارد که ببیند این کار چقدر عملی است . همین مثال بر کسی که مسابقه کشتی یا فوتبال را از تلویزیون می‏بیند، صدق می‏کند . حتما دیده‏اید که گاهی اوقات بعضی از تماشاگران فوتبال، دایم به بازیکن‏ها و تیم‏های مورد علاقه خود دستور می‏دهند: تنبل بزن! شوت کن! به هرحال، کار اداره کشور کار سختی است و البته مصلحت، هیچ اشکالی هم ندارد; ما به آنها ایراد نمی‏گیریم . البته حواسمان هم جمع هست که آنها همیشه غرق در مصلحت نشوند و بنده با توجه به مسؤولیتم به این موضوع توجه می‏کنم . اگر شما جوانها نگاه به قله‏های آرمانی را کنار بگذارید، برآیند غلطی به وجود خواهد آمد; برآیند آرمانگرایی شما و چالش مسؤولان با مصلحت‏ها، برآیند معتدل و مطلوبی خواهد شد; اما اگر شما هم دنبال مصلحت‏گرایی رفتید و گرایش مصلحت‏اندیشانه - یعنی صددرصد با واقعیتها کنار آمدن - وارد محیط فکری و روحی دانشجو و جوان شد، آن وقت همه چیز به هم می‏ریزد و بعضی آرمان‏ها از ریشه قطع و گم خواهد شد; دانشجویان نباید آرمان‏گرایی را رهاکنند; توقع من از شما عزیزان این است که پایه‏های معرفتی خودتان را در همه زمینه‏ها عمیق و مستحکم کنید . یکی از کارهای بسیار مهم این است که شما می‏توانید در سه زمینه علم، عدالتخواهی و آزاداندیشی کار تئوریک کنید . این کار تئوریک را می‏توانید در زمینه جنبش تولید علم یا در زمینه عدالتخواهی انجام دهید . مثلا در زمینه عدالتخواهی، می‏توانید قانون اساسی را مطالعه کنید و ببینید اگر ما بخواهیم عدالت اجتماعی را با همان مفهوم متعارفی که همه می‏فهمیم، تحقق ببخشیم، باید از کدام دستگاه‏ها چه توقع‏هایی داشته باشیم .