آمریکا به دنبال جایگزینی پایگاه «مناس» است

روزنامه «نزاویسیمایا گازتا»، چاپ روسیه گزارش داده است ایالات متحده به دنبال حفظ حضور نظامی خود در آسیای مرکزی است. ژنرال دیوید پترائوس رئیس فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح ایالات متحده درسفرخودبه تاشکند در مذاکرات خود با مقامات ازبکستان مسائل ایجاد کریدور برای انتقال بار به افغانستان و نیز احتمال انتقال پایگاه نظامی آمریکا از «مناس» قرقیزستان را مورد بحث و بررسی قرار داد. همین موضوع توسط امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان و دریادار مارک هارنیچک نماینده نیروهای مسلح آمریکا، مورد بحث قرار خواهد گرفت.
این دومین سفر ژنرال پترائوس به آسیای مرکزی در سال جاری است. موضوع اساسی مورد بحث با سران کشورهای منطقه، واگذاری کریدور هوایی به هواپیماهای ایالات متحده برای انتقال بارها به افغانستان است.ولی در تاشکند تنها این موضوع مطرح نشد. رفیق سیفولین کارشناس علوم سیاسی و مشاور سابق رئیس جمهور ازبکستان اطلاع داد که مسئله حمل و نقل به صورت جامع بررسی می شود و قبل از همه ترانزیت از طریق راه آهن مورد توجه قرار می گیرد.
نیروهای مسلح ایالات متحده در لتونی تشکیل یک قطار حامل بارهای انسانی برای افغانستان را شروع کرد که قرار است در روزهای آینده از طریق روسیه، قزاقستان و ازبکستان به سوی مقصد خود حرکت کند. به گفته سیفولین، الآن در تاشکند همین مسئله مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. به گفته این کارشناس، مسئله پایگاه نظامی برای ازبکستان اولویت ندارد. وی افزود: «اکنون مسئله منابع آبی برای ما اولویت دارد. تاشکند نگران مواضع روسیه در زمینه ساخت تاسیسات برق آبی در کشورهای مجاور است. این امر بر تعادل منابع آبی و انرژتیک در منطقه اثر جدی می گذارد. تاشکند از تصمیم رئیس جمهور دمیتری مدودف مبنی بر پرداخت وام به قرقیزستان جهت ساخت نیروگاه برق آبی استقبال نکرد.»«نزاویسیمایا گازتا» مطلع شد که ژنرال پترائوس در ملاقات با اسلام کریموف رئیس جمهور ازبکستان اماکن بالقوه برای انتقال پایگاه نیروی هوایی از قرقیزستان را مورد بحث و بررسی قرار داد. ولی نباید فکر کرد که این مسئله می تواند در روزهای آینده حل شود.
در هر حال، مذاکرات ،مذاکرات ساده ای نبود. در همان روز کمیته امور بین الملل مجلس قرقیزستان لایحه قانون دریافت شده از طرف دولت درباره فسخ قرارداد با ایالات متحده درباره پایگاه مناس را تائید کرده بود. آمریکایی ها بارها اعلام کرده اند که پایگاه مناس برای آنها مهم است ولی نه به هر بهایی که شده.
به عقیده تحلیلگران، فرماندهان نیروهای مسلح آمریکا اماکن جایگزین را بررسی می کنند. عظمت تمیرقلوف استاد علوم سیاسی دانشگاه آمریکایی آسیای مرکزی خاطرنشان کرد که ازبکستان از تجربه همکاری نظامی با ایالات متحده و استقرار پایگاه آمریکایی در خاک خود برخوردار است. این کشور همچنین بلد است سیاستی مستقل از مسکو دنبال کند. اگر آمریکا به تاشکند پیشنهاد خوبی بکند، این پیشنهاد قبول خواهد شد.» البته، کشور همسایه تاجیکستان نیز برای همکاری نزدیک تر با ناتو و آمریکا آماده است. یک هفته قبل امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان در ملاقات با دبیر کل ناتو این موضوع را اعلام کرده بود.
وی گفت: «ناتو به عنوان یکی از عناصر مهم در تامین امنیت افغانستان، باید با کشورهای همسایه یعنی ایران و بخصوص با تاجیکستان که با افغانستان مرز طولانی دارد، همکاری فعالی برقرار کند.» مارک هارنیچک رئیس اداره راهبرد و سیاست فرماندهی حمل و نقل ایالات متحده برای بررسی این پیشنهاد به دوشنبه سفرکرد.