توانمندی هستهای پاکستان (بخش پنجم)
به گزارش خبرگزاری فارس، بین سالهای 1965 تا 1970، کمیسیون انرژی اتمی پاکستان PAEC با استفاده از کمکهای فنی و مالی کشورهای صاحب تکنولوژی همچنان به توسعه کمی و کیفی مراکز تحقیقاتی و آموزش متخصصان خود ادامه داده است.
موارد ذیل نمونههایی از اهم فعالیتهای انجام شده در دوره مذکور است.
1 - در سال 1967، مهندسان هستهای PAEC، مطالعه بر روی احتیاجات بلندمدت نیروگاهی و همچنین تدوین یک برنامه ساخت نیروگاه هستهای در کشور پاکستان را که براساس پیشبینی مصرف انرژی WAPDA انجام میشود به عهده گرفتند. بر اساس این مطالعات کمیسیون انرژی اتمی پاکستان PAEC برآورد کرد که کل ظرفیت هستهای نصب شده تا سال 1975 باید حدود Mw900 باشد که این مقدار حدود 20 درصد از کل ظرفیت برق تولید شده در سال مذکور خواهد بود، البته این برنامه به دلیل مشکلات به وجود آمده در دهههای بعدی هیچگاه اجرا نشد.
2 - بر اساس نتایج نوید بخش و امیدوار کنندهای که رشد نژادهای بهتر و جدید کتان و دانههای گندم و برنج در اثر پرتودهی اتمی در موسسه تحقیقات کشاورزی در PAEC بدست داد، این کمیسیون مصمم شد که دو انستیتوی دیگر که منحصراً در زمینه ژنتیک و پرورش گیاهان فعالیت کنند، ایجاد کند. بر این اساس یک انستیتو در لیال پور در پاکستان غربی (پاکستان کنونی) در محوطه انستیتو تحقیقات کشاورزی ایوب و انستیتوی دیگر در میمن سینگ در دانشگاه کشاورزی پاکستان شرقی (بنگلادش کنونی) ایجاد شد.
3 - از سال 1965 در زمینه برنامههای هستهای پاکستان مطالعات مهمی در مورد ذیل صورت گرفت که این مطالعات در دهههای بعدی خطوط اصلی تحقیقات PAEC را تشکیل داد:
الف) سیستم بازفرآوری سوخت برای بازیافت پلوتونیوم ناشی از سوخت مصرف شده راکتورها
ب) سیستم تصفیه و پالایش اورانیوم برای برآوردن احتیاجات راکتورهای PAEC
ج) امکانات تولید سوخت راکتورها
د) تولید آب سنگین
4 - با ساخت و راهاندازی راکتور اتمی (1- Parr) در PINSTECH و همچنین تاسیس مراکز تحقیقاتی مختلف در پاکستان غربی و شرقی، مطالعات، تحقیقات و ایجاد بخشهای مختلف در زمینههای گوناگون انجام گرفت که ذیلاً فهرست وار اشاره میشود.
الف) کاربری و بهرهبرداری از راکتور: در این زمینه گروهها و بخشهای مختلفی تجهیز شدند که عبارت بودند از:
1- بخش تولید رادیو ایزوتوپها
2- گروه مطالعات شکافت هسته
3- گروه دیفرانسیل نوترون
4- گروه طراحی راکتور
5- گروه اشعه گاما
این مطالعات تماماً در PINSTECH انجام میگرفت که در جای خود بررسی خواهند شد.
ب) علوم فیزیکی: جدا از مطالعات انجام شده در PINSTECH در زمینه مذکور، مطالعات فیزیکی بیشتر در مراکز انرژی اتمی لاهور و داکا تمرکز یافته بود.
سرفصلهای اصلی این مطالعات عبارتند از:
1- فیزیک هستهای: با استفاده از شتاب دهنده واندوگراف 3Mev در داکا و ژنراتور نوترون 14Mev و مجموعه زیربحرانی در لاهور
2 - کابردهای رادیوایزوتوپ: در بخش کاربردهای ایزوتوپ در مراکز انرژی اتمی در لاهور و داکا
3- شیمی پرتو
4- شیمی تجزیه
5- کابردهای انرژی خورشیدی: در مرکز انرژی اتمی لاهور
6- فیزیک بهداشت: در مراکز انرژی اتمی لاهور و داکا
ج) علوم زیستی: مطالعات مزبور در 3 زمینه انجام میگرفت که عبارتند از:
1- کشاورزی: تحقیقات مربوطه در مراکز تحقیقات کشاورزی در تاندوجم و بخش کشاورزی داکا انجام میگرفت که موارد ذیل را شامل میشد:
فیزیولوژی گیاهان، ژنتیک گیاهان، برنج، کتان، کنف، گندم، محصولات باغی و علوم خاک و حشره شناسی
2- رادیوبیولوژی: مطالعات در زمینههای زیر انجام میگرفت:
- Grain Disinfestatin نگهداری سبزیجات و میوهها، Soricwiture، آسیب شناسی تشعشعات، دگرگونی باکتریایی
1- پزشکی هستهای: مطالعات مورد نظر در مراکز کراچی و لاهور، داکا و جامشورو انجام میگرفت.
2- د) کشف و استخراج ذخایر مواد هستهای: این فرایند که در نیمه اول دهه 1960 آغاز شد در بین سال های 1965 تا 1970 به طور جدی دنبال شد، این فعالیتها که در پاکستان شرقی و پاکستان غربی به طور همزمان ادامه مییافت مواد معدنی مختلفی که به نحوی مرتبط با صنایع و تکنولوژی هستهای بودند استخراج و آنالیز شدند.
3 - توسعه نیروی انسانی و آموزش آنها در دوره مذکور (1970-1965) همچنان به طور گسترده دنبال میشد. اما تفاوت بین این دوره و سنوات قبل، آموزش و تربیت نیروی انسانی در داخل پاکستان در دوره اخیر است. تا سال 1965 بیشتر آموزشها در خارج از پاکستان انجام میگرفت اما بعد از برپایی مؤسسات تحقیقاتی مختلف و ایجاد کادر قوی آموزش در داخل، اتکاء کشور پاکستان به آموزشهای داخلی افزایش یافت. با این حال PAEC همواره بسیاری از پژوهشگران خود را به خارج از کشور برای اخذ علوم جدید و تکمیل نواقص علمی آنها اعزام میکرد.
به هر حال طی سالهای 1965 تا 1970 پاکستان با توجه به زیر ساختهای خوب هستهای به پیشرفت های قابل توجهی در حد تواناییهای خود دست یافت. بودجههای مراکز تحقیقاتی به طور نسبتاً منظم پرداخت میشد و از این نظر در پاکستان وقفه قابل توجهی وجود نداشته است. تا سال 1965 بیشتر هزینهها صرف ایجاد مراکز تحقیقاتی و مطالعات مربوطه میشد اما از سال 1965 به بعد با توجه به ساخت نیروگاههای اتمی Kanupp در پاکستان غربی و Roopar در پاکستان شرقی اکثریت بودجه PAEC به ساخت نیروگاهها اختصاص یافت.
«تنها در سالهای 1966 و 1967 دانشمندان PAEC بیش از 40 مقاله بینالمللی در زمینههای فیزیک تئوری، فیزیک تجربی، الکترونیک، رادیوبیولوژی و پزشکی، شیمی و کشاورزی منتشر کردند و این مساله برای کشوری چون پاکستان که کمتر از یک دهه وارد فعالیتهای تحقیقاتی هستهای شده، بسیار شایان توجه بود. ادامه دارد...
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
