9 تحول مهم اقتصادی دنیا در 2008

ورشکستگی بانک‌های آمریکایی نقطه آغاز بحران بود
-نخستین رویداد مهم سال 2008 در آستانه ورشکستگی قرار گرفتن موسسه بیر استرنز امریکا بود که هر سهم این موسسه به قیمت 10 دلار به موسسه جی پی مورگان فروخته شد . قیمت سهام این موسسه مالی سال گذشته بیش از 154 دلار داد و ستد می شد .
موسسه مالی لمن برادرز هم بعد از 100 سال فعالیت ، طی ماه سپتامبر اعلام ورشکستگی کرد . ورشکستگی و بحران مالی موسسات مالی و بانکهای امریکایی ، سرمایه گذاران بین المللی را با شوک جدی روبرو کرد .
پس از ورشکستگی موسسه لمن برادرز ، دولت آمریکا و مقامهای فدرال رزرو و وزارت دارایی به فکر نجات سایر بانکها و موسسات مالی این کشور افتادند . دیگر مردم آمریکا به هیچ بانک سرمایه گذاری اعتماد نداشتند و بازار سهام نیز با نااطمینانی شدیدی روبرو شد .
بر اساس نظرسنجی آسوشیتدپرس ، اخبار مربوط به تحولات وال استریت در صدر اخباری بود که مردم آمریکا روزانه آن را دنبال می کردند . کاهش شدید قیمت مسکن در آمریکا و افزایش بی خانمان ها در این کشور موجب کاهش ارزش سهام شرکتها و صندوق های مسکن شد . موسسه مالی واشنگتن میوچوال نیز با 307 میلیارد دلار دارایی ، طی ماه سپتامبر اعلام ورشکستگی کرد که این بزرگترین ورشکستگی بانکها در تاریخ آمریکا به شمار می رود . بانک امریکا تصمیم گرفت موسسه مالی مریل لینچ را در اختیار بگیرد . موسسه مالی واشوویا آمادگی خود را برای خرید موسسه سرمایه گذاری فارگو اعلام کرد .
بانکهای سرمایه گذاری گلد من ساش و مورگان استنلی نیز یک شبه به بانکهای تجاری تبدیل شدند . دولت امریکا 150 میلیارد دلار به شرکت بیمه ای آی جی وام داد . دولت آمریکا همچنین کنترل موسسات مالی فانی مائه و فردی ماک را بر عهده گرفت .
بحران در بخش مسکن آمریکا تشدید شد
- تشدید بحران در بخش مسکن امریکا دومین پدیده اقتصادی مهم بود. با استفاده از هر معیار و شاخصی ، بخش مسکن آمریکا طی سال 2008 عملکرد بسیار ضعیفی داشته است و قیمت مسکن برای سومین سال متوالی کاهش یافت . تعداد بی خانمان های آمریکایی رکورد جدیدی را ثبت کرد . کاهش قیمت مسکن موجب افت شدید پروژه های ساختمانی و کاهش شدید سرمایه گذاری در این بخش شد .
دیوید کرو کارشناس ارشد اقتصادی موسسه نشنال هوم بیلدرز در این باره گفت: طی ماههای اخیر هیچ پیشرفتی در زمینه افزایش فروش خانه های نو به چشم نمی خورد .
طرح نجات 700 میلیارد دلاری برای کمک به بانک‌ها
- کنگره طرح نجات 700 میلیارد دلاری را تصویب کرد. هنری پاولسون وزیر دارایی آمریکا نخستین طرح 2 صفحه ای خود را برای نجات صنعت مالی آمریکا به کنگره ارائه کرد ولی توفیق چندانی در کسب موافقت نمایندگان کنگره نداشت . پاولسون سپس در طرح دیگری که جزییات آن را بیشتر ارائه کرد خواستار خرید داراییهای بد موسسات مالی شد ولی این مساله نیز اتفاق نیفتاد . به جای آن ، وزارت دارایی آمریکا بخش زیادی از منابع مالی طرح نجات را صرف سرمایه گذاری مستقیم در بانکها و موسسات مالی کرد .
طی دو ماه نخست از اجرای طرح نجات ، بیش از 350 میلیارد دلار به بانکها ، بیمه ها و خودروسازان اختصاص یافت . اواخر دسامبر پاولسون خواستار اختصاص بخش دوم این طرح از سوی کنگره شد . علی رغم اقدامات انجام شده ، بحران اعتبارات در اقتصاد آمریکا همچنان لاینحل باقی مانده است .
بحران به اقتصاد جهان کشیده شد
– به نظر می رسد هیچ کشوری از آثار منفی بحران مالی و اقتصادی جهان مصون نبوده است . آرژانتین صندوق های بازنشستگی را ملی اعلام کرد . ایسلندی ها شاهد ورشکستگی سه بانک بزرگ و کاهش شدید ارزش پول ملی خود بودند . ژاپن و بخش عمده ای از اروپا به رکود اقتصادی فرو رفت . صادرات چین طی ماه نوامبر به شدت کاهش یافت و به پایین ترین حد خود طی 7 سال اخیر رسید .
با کاهش قیمت نفت به کمتر از 40 دلار ، کشورهای نفتی نیز به شدت آسیب دیدند .
سقوط قیمت نفت از 147 دلار به زیر 40 دلار
– قیمت جهانی نفت طی ماه جولای به بیش از 147 دلار رسید و عادتهای مردم آمریکا را تغییر داد . میزان مسافرتهای مردم آمریکا به پایین ترین حد طی 25 سال اخیر رسید . میزان مسافرتها در بزرگراههای این کشور 5 درصد کاهش یافت . ولی بحران مالی جهان موجب کاهش چشمگیر تقاضا و در نتیجه قیمت نفت شد .
قیمت نفت از اوایل اکتبر تا اواخر نوامبر بیش از 50 درصد کاهش یافت .
افت 40 درصدی شاخص‌ها در بازارهای سهام
– نگرانی نسبت به وضعیت بازارهای بورس جهان از ماه سپتامبر افزایش یافت و شاخص سهام از هنگ کنگ تا مکزیک کاهش یافت . مقامهای روسیه بورس مسکو را برای چند روز تعطیل کردند .
به طور کلی شاخص بورس ها در این سال بیش از 40 درصد کاهش یافت.
بحران به صنعت خودروسازی آمریکا رسید
- تا ماه نوامبر میزان فروش خودروسازان امریکایی 16 درصد کاهش یافت . جنرال موتورز و کرایسلر خواستار دریافت سریع کمکهای مالی دولت شدند . دولت بوش سرانجام در روزهای پایانی 2008 موافقت خود را با اعطای وام 4/17 میلیارد دلاری به شرکتهای خودروساز این کشور اعلام کرد .
قیمت مواد غذایی افزایش یافت
– با توجه به افزایش قیمت جهانی ذرت ، سوخت و حبوبات طی تابستان ، آمریکاییها با نخستین تورم شدید طی 17 سال اخیر روبرو شدند .
وزارت کشاورزی آمریکا اعلام کرد ، قیمت مواد غذایی طی سال 2008 بیش از 5 تا 6 درصد افزایش خواهد یافت . این رقم طی 15 سال گذشته به طور متوسط 5/2 درصد بوده است .
کلاهبرداری 50 میلیارد دلاری آخرین خبر مهم 2008
- رسوایی مالی مدوف آخرین خبر اقتصادی مهم در سال 2008 بود. اینکه برنارد مدوف چگونه توانسته طی بیست سال اخیر بیش از 7 تا 9 درصد سود در بازار سهام وال استریت در شرایط بد و خوب بازار به دست آورد ، به معمای بزرگی برای مردم آمریکا تبدیل شده است . کلاهبرداری 50 میلیارد دلاری مدوف در تاریخ مفاسد مالی آمریکا بی سابقه است .