نگاهی به وکالت دادگستری در ترکیه(بخش اول)
اشاره:
«وقوف بر قوانین وکالت کشورهای دیگر و استفاده از تجارب دیگران، از یک طرف بر اطلاعات وکلای دادگستری راجع به وضع همکارانشان در نقاط دیگر دنیا میافزاید و از طرف دیگر زمامداران و اعضای قوه مقننه و عموم شهروندان را به مقام، موقعیت، اعتبار و حیثیت وکالت در دنیای متمدن امروز واقف میسازد. مطالعه درباره قانون وکالت کشورهایی که از نظر اجتماعی، اقتصادی، جغرافیایی و مذهبی به ایران نزدیکتر هستند احتمالا آموزندهتر و مفیدتر است. هر چند که قانون وکالت و کانون وکلای ترکیه نمیتواند به عنوان یک نمونه و الگوی ایدهآل برای وکلا و کانون وکلای امروزی ایران باشد زیرا با روی کار آمدن «آتاتورک» در ترکیه حکومت جمهوری لائیک جایگزین خلافت اسلامی سلاطین عثمانی شد اما قانون وکالت و تشکیل کانون وکلا از کشورهای بلژیک و فرانسه اقتباس شد که از این جهت با قوانین وکالتی ایران مشابهتی دارند.
طبق قانون وکالت ترکیه در هر شهرستان (ولایت) که حداقل ۱۵نفر وکیل داشته باشد یک کانون تشکیل میشود و فعلاً در مجموع ۶۷ ولایت و 35 کانون تشکیل شده است. بزرگترین کانونهای ترکیه از حیث تعداد وکلای اول استانبول است و بعد آنکارا و در درجه سوم ازمیر. هریک از این کانونها دارای رئیس و هیات مدیره و تشکیلات مستقل هستند. کانون وکلای آنکارا و استانبول هر یک دارای ۱۰عضو و یک رئیس و دو عضو علیالبدل هستند که در ماه دسامبر هر سال انتخاب میشوند.
روسای کانونهای وکلای ترکیه چه از نظر اجتماعی و اداری و چه از لحاظ تشریفاتی در ردیف بالاترین مقامات قضائی هستند و طبعاً روسای کانونهای استانبول و آنکارا بعلت کثرت تعداد وکلای این شهرها اهمیت و مقام ممتازی دارند. برای این که اهمیت این شئون و امتیاز بهتر درک شود به جریان افتتاح بعد از تعطیل سالیانه دادگستری ترکیه اشاره میشود: دادگستری ترکیه در هر سال ۴۵ روز یعنی از ۲۰ تموز (اول تیر) تا ۱۵ یلول (۱۵ مرداد) رسماً تعطیل میشود. پس از پایان تعطیلات مجلس ضیافتی از طرف وزارت دادگستری در استانبول تشکیل میشود که در آن بیش از ۱۵۰۰نفر از قضات و وکلای دادگستری و شخصیتهای مملکتی شرکت میکنند. در این جلسه همیشه رئیس کانون وکلای استانبول نطق افتتاحیه را ایراد میکند و در این نطق معمولاً کارهائی را که دادگستری ترکیه در ظرف یک سال گذشته انجام داده و انتظاراتی را که مردم در سال آینده از دادگستری دارند بیان میکند. بعد از رئیس کانون به ترتیب دادستان استان استانبول و مسنترین قضات حاضر در جلسه یک نطق تشریفاتی ایراد میکنند. در همین جلسه رئیس کانون وکلای استانبول به سه نفر از شاگرد اولهای رشتههای سهگانه دانشکده حقوق استانبول با تشریفات خاصی جایزه میدهد.
طرز اعطای پروانه وکالت
شرایط اخذ پروانه وکالت در ترکیه مثل قانون ایران است ولی دوره کارآموزی دو سال است. برای تعداد وکلا در حوزههای مختلف حد نصابی نیست و متقاضیان پروانه وکالت تقاضای خود را به کانون میدهند و پس از تکمیل پرونده متقاضی اگر تقاضا قبول شد دوران کارآموزی آغاز میشود. پس از طی دوره کارآموزی و قبولی در اختیار، در روز معین کلیه اعضای هیات مدیره با لباس رسمی وکالت در کانون حاضر میشوند و در روی صندلیهای مخصوص خود جلوس میکنند. (جای هریک از اعضای هیات مدیره قبلاً تعیین و مشخص میشود و در تمام دوره مدیریت روی صندلی مخصوص خود مینشینند). در این موقع رئیس کانون متن قسمنامه را به شرح زیر به صدای بلند کلمه به کلمه قرائت میکند و داوطلب وکالت نیز عیناً کلمات را تکرار میکنند. بعد از ادای سوگند فوق، رئیس کانون خطاب به وکیل میگوید: «به اعتبار قولی که دادید پروانه شما را اعطا میکنم و اگر به قول خودتان وفا نکنید آن را مسترد خواهم داشت.»
آنگاه رئیس کانون نطق کوتاهی درباره وظایف وکیل و مقام و اعتبار وکالت ایراد میکند و سپس شنل وکالت را که قبلاً داوطلب وکالت تهیه کرده و در اختیار کانون گذاشته است به دوش وکیل جدید میاندازد. از این تاریخ نام وکیل جدید در تابلوی کانون و جزو وکلای رسمی دادگستری ترکیه به سمت میرسد و داوطلب وکیل شناخته میشود.
انتشار نام و عکس وکلا
کانون وکلای آنکارا و استانبول و ازمیر هر دو سال یکبار کتابی که در حقیقت همان تابلوی کانون وکلا و نظیر کتابچه نام و نشانی وکلای ما است منتشر میکند. در این کتاب عکس، نام، نشانی و شماره تلفن وکلای عضو کانون به ترتیب تاریخ سمت پروانه منتشر میشود و در ابتدای آن عکس روسای قبلی کانون چاپ میکنند.
لباس رسمی وکالت
کلیه وکلای دادگستری ترکیه بدون استثناء در موقع انجام وظایف وکالتی موظفند لباس رسمی وکالت را بپوشند این لباس که آن را به ترکی «جبه» مینامند عبارت است از شنل سیاه سادهای است که دو دکمه با رنگهای قرمز و سبز به روی یقه آن دوخته شده. رنگ قرمز به نشان حق دفاع در امور جزائی و رنگ سبز به نشانه حق دفاع در دعاوی حقوقی است.
در داخل کاخ دادگستری هر شهرستان اطاق کوچکی برای وکلای دادگستری تخصیص داده شده و برای هر وکیل چوب رختی مشخصی در نظر گرفتهاند که وکلا به محض به کاخ دادگستری شنل را به دوش میاندازند و در موقع خروج به مامور مربوطه میسپارند. خود شنل هم طوری تعبیه شده که در چمدان و بسته خیلی کوچک جای میگیرد.
وکالت تسخیری
وکالت تسخیری در ترکیه مجانی و بلاعوض انجام میشود اما چون تعداد دعاوی جزایی زیاد نیست، و شمار وکلای استانبول و آنکارا هم به تناسب تعداد دادگاهها و پروندهها زیاد است بنابر این به هر وکیل دادگستری در ظرف سال بیش از یک یا دو پرونده تسخیری رجوع نمیشود که البته مشکل و مسئلهای برای وکیل ایجاد نمیکند.
دادگاه و دادسرای انتظامی
اعضای دادگاه و دادسرای نظامی کانون مستقیماً از طرف وکلای دادگستری برای مدت دو سال انتخاب میشوند و وکیلی که در دادگاه نظامی کانون محکوم میشود حق دارد به دیوانعالی حیثیت، شکایت کند. این دیوان تشکیل میشود از سه نفر از مستشاران دیوان کشور به اضافه سه نفر وکیل دادگستری که از طرف کانون برای این قسمت انتخاب و معرفی میشوند رای این دیوان قطعی است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
