علل اختلافات درونی تحکیم وحدت

*به نظر شما با توجه به این که یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی در عرصه سیاسی دانشگاهها، شکل‌گیری دفتر تحکیم وحدت بود، این تشکل تا چه حد توانسته است در حفظ آرمانهای این انقلاب و پیروی از رهبری و مرجعیت شیعه موفق عمل نماید؟
**انجمن‌های اسلامی دانشجویان در بل و بعد از انقلاب اسلامی عمدتاً کانون فعالیت دانشجویان مسلمان و معتقد به خط امام(ره) و اسلام ناب بود که عمده فعالیتهای مذهبی و مبارزاتی دانشجویان را هدایت و راهبری می‌کردن و مبارزه نفس‌گیر و پرزحمتی را در حوزه مبارزه با جریان استبدادی حاکم و همچنین جریانات التقاطی مارکسیستی فعال در دانشگاه اداره می‌کردند. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی این مبارزه و دفاع ایدئولوژیک از انقلاب اسلامی و سازماندهی نیروهای مسلمان در دانشگاه‌ها نیازمند به یک تشکیلات مرکزی منسجم‌تری داشت تا انجمن‌های اسلامی را که در دانشگاه‌های مختلف به صورت پراکنده فعال بودند هدایت نماید که پس از فرمان تاریخی امام(ره) اندیشه تشکیل یک اتحادیه مرکزی برای انجمن‌های اسلامی دانشجویان شکل گرفت که بعدها به نام «دفتر تحکیم وحدت» نامگذاری شد.
نگاهی اجمالی به مرامنامه دفتر تحکیم وحدت نشان می‌دهد که اساساً تشکیل این دفتر در جهت تعمیق و گسترش انقلاب اسلامی و تقویت نظام جمهوری اسلامی و ایجاد و حفظ ارتباط منظم و پیوسته با مقام ولایت فقیه و اسلام‌شناسان معتقد و متعهد به این مقام می‌باشد که صراحتاً نیز در اهداف و خط‌مشی مذکور در مرامنامه به این امر اشاره شده است. هر چند برخی از عملکردهای افراد و انجمن‌های معدود عضو این دفتر در دهه اخیر، نگاهی منفی را در دید عموم از این منظر ایجاد نمود ولی بنده معتقدم بنا به فرمایشات مقام معظم رهبری در پیام گهربارشان به این اتحادیه در سال 1381؛ این مجموعه نقش بسیار مهمی در شکل‌دهی صفوف جوانان مسلمان دانشگاهها در دفاع از انقلاب اسلامی و آرمانهای امام عزیز(ره) در طول سالیان متمادی قبل و بعد از انقلاب ایفا نموده است و اساساً شکل‌گیری این مجموعه نیز بر این مبنا بوده است و به یاری خداوند چنین خواهد ماند.
*نقاط قوت و ضعف و همچنین عملکرد دفتر تحکیم وحدت را در مواجهه با فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی آن چگونه ارزیابی می‌کنید؟
**اجازه دهید قبل از پرداختن به نقاط ضعف و قوت دفتر تحکیم، فرصت‌ها و تهدیدها را بررسی کنیم تا بتوان با اشاره به آنها نقاط ضعف و قوت را تحلیل کنیم. همانطور که در سئوال قبل نیز اشاره شد این اتحادیه تنها تشکل نیروهای متدین و مذهبی تا مدتها بعد از انقلاب بود و به طور طبیعی همین یگانگی در کنار نبود احزاب و گروه‌های سیاسی قوی در کشور باعث شد فرصت و تهدیدهای بی‌بدیلی را برای این مجموعه ایجاد نماید. فرصت‌هایی همچون تاثیرگذاری در فضای سیاسی کشور و مردم، پس از فتح لانه جاسوسی به عنوان تنها تشکل فعال در دانشگاه‌ها، تهدیداتی همچون طمع احزاب و گروه‌های سیاسی نوپا را پیش روی این مجموعه قرار داد؛ از طرف دیگ گروه‌های فکری التقاطی مارکسیست و لیبرال‌ها قبل و بعد از انقلاب زخم‌خورده این مجموعه بودند و در عین حال نیز عرصه دیگری جز انجمن اسلامی در دانشگاه‌ها برای فعالیت نمی‌دیدند لذا درصدد حضور و نفوذ در این مجموعه برآمدند هرچند حضور و بروز جریانات نولیبرال همچون حلقه کیان و دکتر سروش در درون نیروهای انقلابی برخی از افراد و اعضای انجمنی‌ها را نیز تحت تاثیر قرار داد، همه این موارد در دوم خرداد 76 با پیروزی آقای خاتمی در انتخابات تشدید شد.
بنابراین برخی از مهمترین علل اساسی و ریشه‌ای که از ضعف‌های درونی انجمن‌ها و همچنین برخی از تهدیدهای برونی آن نشات می‌گرفت و بعدها منجر به اختلافات و انشعابات درونی این مجموعه شد عبارتند از:
1ـ فاصله گرفتن از آرمانگرایی. برخی از اعضای انجمن‌های اسلامی در سالهای پس از دوم خرداد 76، به گونه‌ای عمل کردند که برخی از افراد ورود به شورای مرکزی را وسیله‌ای برای پرش به کرسی‌های قدرت و رسیدن به مقاصد دنیوی و مادی می‌دیدند و همین امر نیز باعث ورود افراد فاقد صلاحیت و سبب بروز برخی انحرافات در این مجموعه شد.
2ـ پرداختن به فعالیتهای سیاسی صرف و غافل شدن از فعالیتهای آموزشی و تشکیلاتی موجب فقر شدید فکری و ایدئولوژیک اعضای برخی از انجمن‌های اسلامی شد و در کنار این موضوع، حضور و بروز نحله‌های مختلف فکری غیراسلامی، عملاً باعث چنددستگی در این دفتر شد.
*به عنوان سئوال آخر، نقش جنبش دانشجویی و به خصوص دفتر تحکیم وحدت را در تشویق مردم برای حضور در صحنه‌های انقلاب اسلامی طی سی سال اخیر توضیح دهید؟
**به اعتقاد حقیر دفتر تحکیم وحدت به دلیل ویژگی‌ منحصر به‌فرد خود که به برخی از آنها نیز اشاره شد نقشی بی‌بدیل و مهمی را در تحولات اجتماعی کشور ایفا نمودن است و اگر نیروهای متدین و مذهبی عضو این مجموعه بتوانند این سالهای پرالتهاب و بحرانی را که برای این مجموعه بوجود آمد به خوبی مدیریت کنند دوباره به دوران اوج خود خواهد رسید. هر چند با عنایت به تغییراتی که به واسطه احزاب و گروه‌های سیاسی توانمندتر نسبت به سالهای اولیه بعد از انقلاب،‌ امروز دیگر نقش حضور و بروز عمل‌گرایانه از تشکل‌های دانشجویی انتظار نمی‌رود ولی با عنایت به ویژگی فرهنگ‌سازی تشکل‌ها در عرصه سیاسی و همچنین تقویت گفتمان‌های آرمانی جامعه انتظار می‌رود دفتر تحکیم وحدت نیز بتواند در کنار این نقش در پویایی انتخابات پیش رو موثر عمل نماید.