واتیکان، دنیای اسلام و غرب (بخش دوم)
دیپلماسی به ظاهر ساکت ولی پیچیده واتیکان، در سراسر جهان به شدت در تحرک است: روابط خارجی دولت واتیکان توسط پاپ تنظیم و به وسیله دستگاه صدارت واتیکان و شورای امور عمومی کلیساها به اجرا در میآید. هم پاپ (به عنوان پدر مقدس) و هم دولت واتیکان از طرف اکثریت قریب به اتفاق کشورهای جهان، به رسمیت شناخته شده است. دستگاه پاپی در اختلافات بین دولتها، به اصطلاح میانجیگری میکند. تقریباً در همه دنیا نمایندگی سیاسی دارد. در برخی از سازمانهای بینالمللی مانند: سازمان ملل متحد، سازمان جهانی کشاورزی، یونسکو و غیره واتیکان دارای ناظر دائمی (برای حفظ بیطرفی) است و در سایر سازمانهای بینالمللی به صورت عضو، شرکت دارد. واتیکان کنواسیون وین و پیمان منع اشاعه و توسعه سلاحهای اتمی را در مسکو امضاء کرده و در کنفرانس امنیت همکاری در اروپا منعقده در 1975 در هلسینکی، فعالانه شرکت نموده است. دستگاه پاپی و دولت واتیکان، به ویژه در اروپا، هم به عنوان مدافع و مبلغ ارزشهای الهی و اخلاقی و هم به عنوان مسؤول جنبههای اجتماعی و انسانی، نمیتواند از ورود در صحنه سیاسی به دور باشد. و البته میدانیم که دستگاه پاپی در پیشبرد اهداف سیاسی خود هم به قدرت مستقیم (ساخت سازمانی درون کلیسا با شعب جهانی خود) و هم به قدرت غیر مستقیم (رهبریت مذهبی) مجهز بوده و برای نیل به اهدافی که خود تعقیب میکند، از دو نوع وسیله بهره میگیرد: نخست، قدرت روحانی پاپ (به معنی پدر مقدس) به عنوان جانشین «پیتر مقدس» و دارنده صلاحیت انحصاری رهبری مذهبی و اخلاقی از طریق همین زعامت دارای وسیله اعمال قدرت بوده و از طرق انتشار دستورالعملها، اندرز نامه و از راه ایمان و وفاداری مردم کاتولیک وسائل نیل به هدفها را در اختیار دارد. دوم، وسائل سیاسی - دیپلماسی شخص پاپ به عنوان وسیلهای جهت برقراری و بسط روابط سیاسی بین کلیسا و دولتها و سازمانهای بینالمللی به شمار میرود. شخص پاپ به طور سنتی به عنوان حکم و داور بین ملتها نقش صلح را بازی میکند. پاپ از طریق انعقاد قراردادهایی در زمینههای روابط سیاسی، اجتماعی فرهنگی نیز ابزاری دیگر در نیل به هدفهای کلیسا در دست دارد. شرکت در سازمانهای بینالمللی از دیگر وسائل پیشبرد دیپلمسای دستگاه پاپی به شمار میرود. هدفهای دیپلماسی واتیکان به طور مجمل عبارتند از:
ایجاد و بسط روابط بسیار نزدیک بین دستگاه پاپی و کلیسایهای محلی در سراسر دنیا.
بسط روابط سیاسی با قدرتهای غیر مذهبی.
در عین حال، دیپلماسی پاپ اهداف عمومی دیپلماسی در چهار چوب قرار داد دیپلماتیک پاپ، هم دارای آن در آن واحد، برای اهداف مذهبی و سیاسی و اجتماعی فعالیت میکنند. دستگاه واتیکان و در را‡س آن پاپ در تمام تاریخ هر سه سیاست حفظ قدرت، ازدیاد قدرت، نمایش قدرت را تعقیب و همواره در حصول اهداف: حفظ وضع موجود، امپریالیسم غرب، کسب پرستیژ چند جانبه و هم در سیستمهای امپراتوری، نقش فائقه خود را ایفا کند.
در عصر حاضر، روابط بینالمللی چهار تحول عمده را پشت سر گذاشته است:
الف - اینکه سیستمهای متعدد و مجزا در سیستم جهانی مستهلک شدهاند.
ب - سیستم مسلط اروپایی از بین رفته است.
ج - پیدایی جنگ مطلق یا نامحدود در صحنه بینالمللی.
د - امکان عملی بودن انهدام جهان به وسیله سلاحهای هستهای. واتیکان تلاش بر آن دارد که در پرتو هدفهای سیاسی خود و با استفاده از دو نوع وسیلهِ اجرایی خویش برای حصول منافع کلیسا و دنیای غرب در هر پنج زمینه که غرب و شرق برای تنش زدایی گام گذاردهاند با حفظ سیاست محافظه کارانهِ متمایل به غرب، نقش مذهبی - سیاسی ایفا کند. پاسخهای اساسی شرق و غرب برای احتراز از بحرانها که در چهارچوب خلع سلاح، امنیت دسته جمعی، دیپلماسی سازمانهای بینالمللی، حکومت جهانی و دیپلماسی کلاسیک خلاصه شده با هدفهای واتیکان همگام و آنجا که پای منافع غرب به میان آمده است و قدرت مادی و نظامی تکافوی پیشبرد هدفها را نداده است
قدرت روحانی پاپ معضل را در ابعاد فرهنگی و سیاسی تحلیل و مرتفع ساخته است؟!لیل و مرتفع ساخته است؟!
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
