از هشدار برژینسکی تا رفتار گیتس

علی عالمی
باراک اوباما و همراهانش راهبرد ایالات متحده آمریکا در افغانستان را بر اساس حضور بلند مدت در این کشور ترسیم نموده اند و این به معنای تکرار تجربه عراق در خصوص افغانستان است.
بنابر این،همان گونه که عراق در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 به یکی از عوامل شکست بوش تبدیل شد ،در انتخابات سال 2012 یا نهایتا در انتخابات سال 2016 نیز افغانستان می تواند به پاشنه آشیل دموکراتها تبدیل شود.
وزیر دفاع آمریکا اخیرا تعیین هرگونه تاریخی را برای عقب نشینی نظامیان آمریکایی از افغانستان بسیار زود دانسته است. “رابرت گیتس” در یک کنفرانس خبری و پس از دیدار با “ هروه مورن” همتای فرانسوی خود گفته است که از نظر وی تعیین تاریخی برای آنکه بتوان قاطعانه اعلام کرد که همه نیروها از افغانستان خارج می شوند، غیرممکن است.اخیرا “باراک اوباما” رئیس جمهوری آمریکا از اعزام 17 هزار نیروی دیگر آمریکایی به افغانستان خبر داده است.
این در حالی است که مشاور امنیت ملی اسبق آمریکا بارها با تاکید بر اینکه خلق یک دولت مدرن با کمک نیروهای خارجی در افغانستان مغایر با احساسات مذهبی و غرور جمعیت بومی این کشور بوده و عاقلانه نیست درباره تکرار خطای شوروی سابق در افغانستان از طرف غرب هشدار داده است. “زبیگنیو برژینسکی” معتقد است غرب نباید خطاهای شوروی سابق در افغانستان را تکرار کند،اما اقدام اوباما در افزایش تعداد نیروهای در افغانستان تکرار همان اشتباه اتحاد جماهیر شوروی محسوب می شود.
از نظر برژینسکی برگشت از افغانستان، این کشور را در یک بحران سخت با عواقب غیر قابل پیش بینی وارد می کند. اعزام سربازان بیشتر به منطقه نیز مسئله را حل نمی کند. روند فعلی نیز عموما رضایت بخش نبوده و دائما شرایط بدتر می شود.در حقیقت مشاور ارشد اوباما همه راهبردهای موجود را نقد می نماید اما راهبر د جایگزینی در خصوص افغانستان و نحوه رفتار واشنگتن در این کشور ارائه نمی دهد.
در همین رابطه روزنامه گاردین با مقایسه اشغال افغانستان توسط شوروی در دهه 1980 و حمله آمریکا و انگلیس به آن کشور در سال 2001 پیش بینی کرد که نیروهای آمریکا و ائتلاف در افغانستان به سرنوشت نیروهای شوروی و یا حتی بدتر دچار شوند. بر این اساس بیست سال پیش در چنین روزی نیروهای شوروی با شرمساری خاک افغانستان را ترک کردند. حال با گذشت دو دهه جنگ و بی ثباتی، آمریکا در مرداب افغانستان همان داستان شوروی را تداعی می کند. 20سال پیش در چنین روزی، شوروی تصمیم به ترک افغانستان گرفت. اما آمریکا و ناتو تصمیم گرفته اند این جنگ را ادامه دهند. در این مرحله، باراک اوباما نیز برنامه ریزی کرده است تا نیروی اضافه به افغانستان اعزام کند. از طرف دیگر اعضای ناتو نیز تصمیم گرفته اند نیروهای خود را افزایش دهند. گاردین ادامه داد: با این افزایش ها، تعداد نیروهای خارجی در افغانستان بسیار افزایش خواهد یافت . این تعداد سرباز برابر با همان تعداد سربازی است که شوروی در افغانستان مستقر کرده بود و با این حال نتوانست پیروز شود.
ایالات متحده آمریکا همواره در ترسیم راهبردهای کلان خود در افغانستان و شبه قاره هند ناتوان بوده و این ناتوانی را به عناوین مختلفی بروز داده است.نباید فراموش کرد که تشدید بحران امنیت در افغانستان تحت تاثیر افزایش حضور نیروهای آمریکایی و ناتو در این کشور صورت می گیرد.جالب توجه اینکه همچنان مذاکرات پشت پرده میان گروههای طالبان و نیروهای ناتو و آمریکا بر سر تصاحب قدرت و نحوه توزیع آن ادامه دارد .از این حیث حضور واشنگتن در افغانستان توجیه امنیتی و راهبردی ندارد و تنها توجیهی که برای آن متصور است،میل توسعه طلبی و دست درازی واشنگتن به مناطق مختلف جهان است.