مهمانی عموسام در افغانستان

حنیف غفاری
هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا در سفر خود به اروپا اعلام کرده است میز گردی با موضوع افغانستان تشکیل خواهد شد که علاوه بر کشورهای عضو ناتو، کشورهای همسایه افغانستان نیز برای تعریف اولویت‌های جدید در منطقه شرکت خواهند داشت. روزنامه فیگارو چاپ فرانسه در این خصوص به نکات قابل تاملی اشاره نموده است:“دیدگاه حاکمیت جدید آمریکا این است که با تقویت راهکارهای غیر نظامی مانع نفوذ طالبان شود و نقش پاکستان را نیز تقویت کند. دعوت ایالات متحده آمریکا از ایران در کنفرانس افغانستان جزء نشانه های اولیه آغاز تماس مستقیم با جمهوری اسلامی ایران ارزیابی می شود. آمریکا تصمیم گرفته است که در بازی بزرگ افغانستان، ایران را نیز وارد کند و از ایران برای شرکت در کنفرانسی که در ماه مارس برگزار می‌شود، دعوت کرده است. “اگرچه پیش فرض های مطرح شده از سوی روزنامه فیگارو از جمله “راهبرد دولت جدید دموکراتها در خصوص شبه قاره هند”و”استفاده ازعنوان حاکمیت جدید برای دولت اوباما”با راهبرد عینی تعریف شده در سیاست خارجی کلان کاخ سفید در تعارض قرار دارد ،اما تمایل ایالات متحده آمریکا درخصوص واردسازی ایران به بازی بزرگ افغانستان نکته ای نیست که به سادگی بتوان از کنار آن گذشت.متعاقب دعوت وزیر امور خارجه آمریکااز کشورمان ،لازم است نقاط مجهول و معلوم آن موردارزیابی دقیق قرار گیرد.از آنجایی که مجهول یابی این دعوت بحث برانگیز مجالی مفصل تر می طلبد،دراین نوشتار بر آشکارترین نقطه آن یعنی “وضعیت ایالات متحده آمریکادرافغانستان “تاکید می نماییم.
باراک اوباما در دوران مبارزات انتخاباتی درون حزبی خود باهیلاری کلینتون با مطرح ساختن احتمال حمله ایالات متحده به پاکستان از نگاه تهدیدمحورخود نسبت به شبه قاره هند پرده برداشت.پس از پیروزی اوباما دردورنهایی انتخابات آمریکا ،اوباما افزایش نیروها درافغانستان رادرذیل تغییرات سیاست خارجی جدید کاخ سفید مطرح نموده است.جالب توجه اینکه رئیس جمهور جدید آمریکا با اذعان به شکست کشورش در جنگ افغانستان، از احتمال مذاکره با عناصر میانه روی طالبان خبر داده وتصریح نموده که طالبان جسورتر از گذشته شده است و در مناطق جنوبی افغانستان شاهد حملات تازه آنهاهستیم.واقعیت امراین است که دموکراتها در صدد خروج از عراق با هدف تمرکزدرافغانستان هستند.آنها در راستای عملی ساختن این راهبرد نیاز به بزرگنمایی نقش طالبان والقاعده و از سوی دیگر،وسعت بخشی به میدان بازی افغانستان جهت حضور دیگر اعضای نظام بین الملل هستند.این دقیقا کپی برداری از راهبرد دولت بوش پسر و نومحافظه کاران جهت اشغال عراق درابتدای سال2003 محسوب می شود.بنابراین کنفرانس افغانستان محلی برای تقسیم مسئولیتهای اشغالگرایانه آمریکا میان اعضای ناتو وهمسایگان کابل محسوب می شود.سرنوشت چنین مشارکتی نیز کاملاواضح وروشن خواهدبود.تهی بودن راهبرد اوباما آن قدرعیان است که حتی زبیگنیوبرژینسکی،مشاور ارشد کاخ سفید در عرصه سیاست خارجی نیز قبلا آن رابا سرنوشت اتحادجماهیر شوروی درافغانستان مقایسه نموده است.
برژینسکی با تاکید بر اینکه خلق یک دولت مدرن با کمک نیروهای خارجی در افغانستان مغایر با احساسات مذهبی و غرور جمعیت بومی این کشور بوده گفت: عاقلانه نیست درباره تکرار خطای شوروی سابق در افغانستان از طرف غرب هشدار داد. برژینسکی کل راهبردهای موجود در خصوص افغانستان رامحکوم به شکست می داندودرعین حال از تدوین راهبردی جدید نیز تاکنون خبر نداده است.این استراتژیست آمریکایی معتقداست که برگشت از افغانستان، این کشور را در یک بحران سخت با عواقب غیر قابل پیش بینی وارد می کند. اعزام سربازان بیشتر به منطقه نیز مسئله را حل نمی کند. روند فعلی نیز عموما رضایت بخش نبوده و دائما شرایط بدتر می شود!