*اشتاندارد: میتوانیم بگوییم که مدودف تقریبا به عنوان رییسجمهور جدید روسیه محسوب میشود. آیا به نظر شما این به معنای آن نیست که روسها در ابتدای ماه مارس تنها با یک گزینه برای انتخاب کردن روبرو هستند؟
**لیخاچف: هر کشوری معنای و مفهوم دموکراسی را می فهمد. در روسیه نیز این طور است. به عبارت دیگر ملت هر کشوری توانایی درک دموکراسی را دارد. در روسیه نیز بسیاری از افراد هستند که مخالف و منتقد پوتین هستند و گزینههای دیگری را برای انتخاب دارند. البته در بعضی مناطق، رای فردی تابع رای جمعی است. من همچنان در برابر منتقدان پوتین این طور ادعا میکنم که در طی این هشت سال پوتین همهی کارهای لازم برای تقویت حقوق شهروندان روسی را انجام داده است. با این حال می توانم بگویم که دموکراسی روسیه بسیار جوان است اما در هر صورت یک دموکراسی است. ما میدانیم که بدون اصول و نهادهای دموکراتیک، مدنیت مفهومی ندارد.
*اشتاندارد: افرادی که از عملکرد پوتین ناراضی هستند به نمایندگان حزب مخالف رای خواهند داد. اما آخرین کاندیدای حزب مخالف یعنی میخائیل کاسیانوف نیز توسط دولت رد صلاحیت شد.
**لیخاچف: مردمی که کیفیت زندگی پایینی دارند به کاندیدای کمونیست یعنی گنادی زیوگانوف رای میدهند. اینکه کاسیانوف رد شد به علت تشخیص کمیسیون انتخابات در عدم صلاحیت اوست چرا که او اقدام به جعل امضا نموده بود. از دیگر سو مواضع کاسیانوف بسیار اشتباه بود، چرا که وی تنها مقاصد فردیاش را دنبال میکرد. حتی من میتوانم، بگویم که او تنها از سوی اقلیت ثروتمند حمایت میشود.
*اشتاندارد: اما کاسیانوف ادعا کرده است که دولت فعلی پوتین یک سرویس امنیتی اطلاعاتی است که مبتنی بر الیگارشی میباشد. آیا شما فکر نمیکنید که کاسینوف به عنوان تنها کاندیدای حزب مخالف با ظن و گمانهای اشتباه رد صلاحیت شد؟
**لیخاچف: خیر، در واکنش به انتقادات و سرزنشهای وارد شده به پوتین و دولت وی، من میتوانم بگویم که موضع و وضعیت پوتین کاملا شفاف است. بسیاری از گروههای سیاسی سعی میکنند که در پارهای از موارد اعمال فشار نمایند. در مورد این مساله نیز همین طور است. به نظر من قدرت دولت پوتین به این برمیگردد که وی طرفدار قانون اساسی است. چیزی که اهمیت دارد آن است که هر کسی که در راس حکومت قرار میگیرد بر طبق قانون اساسی عمل کند، اما ما چنین چیزی را در عملکرد گورباچف و یلتسین ندیدیم و همهی آنها اشتباهاتی انجام دادند.
*اشتاندارد: درمورد دموکراسی حاکم بر روسیه آیا شما فکر می کنید که دموکراسی تنها به معنای آزادی رسانهها است؟ حتی در این صورت هم بررسیهای طولانیای که به دنبال علت مرگ آنا پلیتکوفسکایا انجام شد، موجب ایجاد تردید در مورد وجود آزادی رسانهها در روسیه گردید.
**لیخاچف: قوانین مربوط به رسانهها در روسیه از سوی گروههای اندیشمند لیبرال نوشته میشوند. من از نزدیک با این افراد آشنا هستم. علاوه بر آن در انتهای قرن 20 بر تعداد روزنامهنگاران منتقد بسیار افزوده شده است. من معتقد هستم که البته این تعداد باید باز هم بیشتر شود. علاوه بر این قرار است مرکزی که حامی منافع روزنامهنگاران است در آیندهای نزدیک ایجاد شود.
*اشتاندارد: توصیف شما از رابطهی فعلی اتحادیهی اروپا و روسیه چیست؟ پیرامون موضوعاتی چون کوزوو، ممنوعیت صادرات گوشت لهستان، سیستم دفاعی موشکی در لهستان و چک، قرارداد KSE.
**لیخاچف: من دو جریان مختلف را در روابط بین روسیه و اروپا میبینیم که با یکدیگر رقابت دارند. این که نهایتا کدام جریان موفق خواهند شد، به شورای امنیت سازمان ملل بستگی دارد. از یک سو ما شریکی استراتژیک برای اروپا هستیم. ما حدود50 درصد تجارت خارجی مان را با کشورهای اروپایی انجام می دهیم. این جریان، جریانی مثبت است. روسیه 23 درصد منابع نفتی و 27 درصد نیاز گاز کشورهای عضو اتحادیه را تامین میکند. همین عوامل میتواند ضامن مناسبی برای روابط ما با اتحادیه باشد. از سوی دیگر زمینههای مشکل نیز وجود دارد مانند همان چیزهایی که شما خودتان درسوال عنوان کردید. اگر اتحادیهی اروپا و روسیه را همچون دانشآموز بدانیم میتوانیم بگوییم که ما سال 2007 را قبول نشدهایم. به نظر من یکی از دلایل آن گسترش اتحادیهی اروپا است که با گسترش این اتحادیه حجم زیادی از مشکلات ایجاد شد. کشورهای دموکراتیک جوانی چون لهستان یا کشورهای بالتیک به عضویت اتحادیه درآمدند. من این احساس رادارم که کشورهای اتحادیه اساسا با این اقدام جریاناتی را برای تقابل با روسیه ایجاد کردهاند. حتی سیاست خارجی آمریکا نیز از اتحادیهی اروپا در جهت منافع خود بهره برده است. این جای بسی تاسف است که ما تمام تلاش خود را برای حل چنین مشکلاتی متمرکز و هدایت کنیم. من همین طور به مشکلاتی چون تروریسم بینالمللی، مختومه نشدن بحران کوزوو، استانداردهای جدید تجارت و لیستی بیانتها از مشکلات دیگر بینالمللی فکر میکنم.
*اشتاندارد: انعطافپذیری موضع روسیه را در قبال مشکل کوزوو چگونه میبینید؟
**لیخاچف: این بحران نیز از چالشهای پیش روی ماست. چنین بحرانهایی باید در چارچوب حقوق بینالمللی و در چارچوب سازمان ملل حل شود. سوال اینجاست که آیا کوزوو با معیارهایی که اروپا در حال حاضر آنها را تنظیم کرده است هماهنگی دارد یا نه. به نظر من، کوزوو همیشه منشاء آتش سوزی و بحرانهای جنایی در اروپا بوده وهست و آمریکا هم از این مساله سوء استفاده کرده است. به نظرمن انتظار نمیرود که تصمیمی نهایی درمورد وضعیت کوزوو اتخاذ شود، چرا که اکنون پایگاههای ارتش آمریکا در این استان حضور دارند. در رومانی و بلغارستان نیز قرار است به صورت گستردهتری این موضوع اتفاق بیفتد و همهی این اتفاقات خارج از چارچوب همکاریهای اروپا و شرکایش میباشد.
*اشتاندارد: با این حال برخی کشورهای اروپایی خواهان به رسمیت شناختن کوزوو هستند.
**لیخاچف: روسیه باز هم بر روی تصمیم خود پافشاری میکند وعقیده دارد که این تصمیم تنها باید از سوی شورای امنیت سازمان ملل اتخاذ شود. هر چیزی غیر از آن باعث ضایع شدن قوانین بینالمللی میشود. ما استقلال را نخواهیم پذیرفت چرا که دوست نداریم تصمیمی برخلاف مواضع صربستان اتخاذ کنیم، البته اگر بلگراد با این استقلال موافقت کند مساله به گونهای دیگر خواهد بود. به خاطر همین ما بر ادامهی مذاکرات پیرامون مسالهی کوزوو تاکید میکنیم. پریشتینا و بلگراد باید با یکدیگر متحد شوند.
*اشتاندارد: در مورد واکنش روسیه نسبت به آمریکا در صورت استقرار پایگاه نظامی آمریکا در لهستان و چک چه نظری دارید؟
**لیخاچف: من یکماه پیش یاپ دوهوپ شفر، ژنرال کل ناتو را ملاقات کردم. در این دیدار من متوجه شدم، که حتی اتحادیهی اروپا نیز نگران این تنش است. اما من صادقانه میگویم که در صورت ادامهی وضعیت به همین منوال آن به جنگ سردی تبدیل خواهد شد که در واقع یک فاجعه محسوب میشود. افراطیون از تنشهای بین آمریکا و روسیه وعدم هماهنگی در اتحادیه اروپا خوشحال میشوند که ما نباید به چنین چیزی اجازه دهیم. ما در هر صورت بر طبق منافع خود و متحدان خود عمل میکنیم. در این مورد هم واکنش ما بسیار سخت و جدی خواهد بود. در ضمن آمریکا پایگاه نظامیاش را نه تنها در شرق اروپا بلکه در کرهی جنوبی و ژاپن هم مستقر کرده است. روسیه توسط پایگاههای نظامی آمریکا محاصره شده است! البته شاید این استراتژی آمریکا بعد از انتخابات و با ورود یک رییس جمهور دموکرات تغییر کند.
*اشتاندارد: پس شما امیدوار هستید که رییسجمهور آتی آمریکا، یک دموکرات باشد؟
**لیخاچف: به نظر من دموکراتها سیاست خارجی واقع بینانهای دارند. البته من فکر میکنم که انتقاد علیه روسیه با وجود دموکراتها هم ادامه یابد.