مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی تا دو روز آینده به تهران سفر خواهد کرد.
اگر چه منابع مختلف خبری در داخل ایران، هدف سفر محمد البرادعی را پی گیری مسایل باقی مانده در خصوص فعالیت های ایران و دیدار و رایزنی با برخی مقامات در تهران ذکر کرده اند، رسانه های غربی اصرار دارند مدیرکل «به امید شکستن بن بست ایجاد شده در مناقشه هسته ای ایران از طریق کسب بعضی امتیازها از مقامات ایرانی» به ایران خواهد آمد. خبرگزاری آسوشیتدپرس روز شنبه از وین گزارش داد: البرادعی تلاش خواهد کرد برای تنش ها و نگرانی های موجود درباره برنامه ایران راه حلی بیابد و هرگونه «موفقیت نسبی» او در این راه می تواند اختلاف های موجود میان پنج عضو دائم شورای امنیت را تشدید کرده و امیدهای آمریکا را در خصوص اقدام قاطع شورای امنیت علیه ایران کاملاً به باد دهد. روز جمعه نیز جان بولتون نماینده رادیکال ایالات متحده در سازمان ملل به خبرنگاران گفته بود امید چندانی به اینکه در چارچوب شورای امنیت اقدام شدیدی علیه ایران انجام شود ندارد و کشورش به تشکیل یک ائتلاف خارج از چارچوب شورای امنیت برای اقدام علیه ایران می اندیشد. آسوشیتدپرس ادامه داده است: این امکان وجود دارد که ایران اجرای برخی مطالبات شورای امنیت را بپذیرد اما توقف غنی سازی اورانیوم را نپذیرد. به نوشته این خبرگزاری چنین وضعیتی روسیه و چین را تسکین خواهد داد اما آمریکا، انگلستان و فرانسه که خواهان تعلیق دوباره غنی سازی اورانیوم توسط ایران هستند، از آن راضی نخواهند بود. این خبرگزاری با ذکر این دلیل که نتیجه سفر البرادعی به ایران ممکن است تلاش های آمریکا برای ایجاد و تقویت یک اجماع علیه ایران را تضعیف کند، از مخالفت آمریکا با سفر مدیرکل IAEA به ایران و بی توجهی او به این مخالفت خبر داده است. آسوشیتدپرس به نقل از جان بولتون نوشت: به البرادعی اطلاع داده شده است فرانسه و انگلستان هم در مخالفت آمریکا با سفر او به ایران شریکند. با این حال یک مقام آژانس به APگفته است البرادعی به ایران می رود و انتظار دارد «نتایج مثبتی» از این سفر بدست آورد.
در همین حال به گزارش خبرنگار کیهان سفر محمد البرادعی به ایران طی روزهای آینده سفری پراهمیت و ویژه در تاریخ پرونده هسته ای ایران خصوصاً از حیث پیشرفت های فنی خواهد بود و افکار عمومی جامعه ایرانی در مدت زمان حضور وی در ایران می تواند منتظر شنیدن خبرهای خوشی درباره پیشرفت های فنی کشورمان باشد. بعلاوه از آنجا که غرب در مسیر ارعاب ایران با بن بست تقریباً کاملی مواجه شده، سفر مدیرکل به ایران احتمالاً به عنوان تلاشی جدید از جانب غرب برای گشودن باب یک مصالحه با حداقل آبروریزی با ایران نیز قابل ارزیابی است.
در این راستا این احتمال وجود دارد که تهران در مقابل تثبیت حق خود در حوزه غنی سازی فی المثل در زمینه اجرای پروتکل الحاقی انعطاف هایی نشان دهد. به این ترتیب حضور البرادعی در ایران فرصتی بزرگ برای غرب در مسیر حل و فصل مناقشه هسته ای ایران خواهد بود.
تحلیل تایم
هفتهنامه آمریکایی «تایم» روز جمعه در گزارشی با اشاره به روند پرونده هسته ای ایران نوشت که کشورهای اروپایی هم اکنون به دنبال ارائه مشوق های ایران هستند.
تایم در عین حال خاطرنشان کرده است که ارائه این مشوق ها و تحریم ها نیازمند دست برداشتن آمریکا از دیدگاه های تندروانه علیه ایران است.
این هفتهنامه آمریکایی تصریح دارد که «کاندولیزا رایس» وزیر امور خارجه آمریکا می گوید، جامعه جهانی در جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هسته ای متحد است ولی در حقیقت به غیر از این اظهارات، توافق چندانی در مورد اینکه چگونه به این هدف دست یابیم، وجود ندارد.
به نوشته تایم، «دلیل مسأله نیز این است که اروپایی ها در عین حالی که تهدید به اعمال مجازات های سنگین تر می کنند، پیشنهاد ارائه امتیازهای جدیدی از جمله تضمین های امنیتی را مطرح میسازند.»
نویسنده تایم مینویسد: این سیاست «چماق و هویج» ممکن است راهکاری استاندارد باشد اما برای دولت بوش که در حال حاضر سیاست افراطی را دنبال می کند، مسأله ای ناگوار است.
بنابر این گزارش، «تقریباً همه کشورهایی که از آمریکا علیه برنامه هسته ای ایران حمایت می کنند، به یک اندازه مخالف هر گونه تلاش واشنگتن برای برخورد با نظام ایران هستند.»
تایم با تأکید بر اختلاف دیدگاه بین اروپا و آمریکا افزود: همان گونه که بحران هسته ای کنونی نشان داده است هرگونه فشار خارجی باعث می شود حتی مخالفان نظام ایران نیز به حمایت از آن بپردازند و هرگونه حمله نظامی به ایران نیز باعث ایجاد هرج و مرج در منطقه خواهد شد.
به نوشته این هفتهنامه آمریکایی، تضمین های امنیتی شامل قول به ایران برای عدم حمله نظامی به آن کشور خواهد بود و اینکه این کشورها در مسیر عادی سازی روابط خود با تهران تلاش خواهند کرد.
تایم مینویسد: اختلاف نظر میان آمریکا و کشورهای اروپایی در مورد چگونگی اعمال فشار به ایران، هفته گذشته و پس از آنکه مقامات دولت آمریکا طرح آلمان را رد کردند، آشکار شد.
در این طرح که مورد حمایت انگلیس بود، از واشنگتن خواسته شده بود به صورت مستقیم در مورد بن بست هسته ای با تهران وارد مذاکره شود.
«فلینت لوروت» از مقامات پیشین شورای امنیت ملی آمریکا در دولت بوش نیز در گفت وگو با تایم ضمن تأیید این مطلب هشدار داد دولت آمریکا بخاطر خودداری بوش از نزدیک شدن به حکومت ایران، فاقد یک سیاست جدی در قبال ایران است.
وی تصریح کرد، با توجه به تصمیم گیری های عمدی دولت آمریکا برای خودداری از مذاکره دیپلماتیک با ایران، دولت آمریکا هم اکنون تنها از دو گزینه اقدام شورای امنیت و حمله نظامی برخوردار است که هیچ یک از آنها نیز نتیجه نخواهد داد.
تایم نوشته است: اروپایی ها طی ماه های آینده تأکید خواهند کرد که ضمن تهدید به اعمال مجازات علیه ایران، به دولت ایران باید امتیازهایی نیز ارائه شود که مهم ترین آنها امتیازی خواهد بود که آمریکا باید به ایران ارائه کند.
نویسنده تایم تأکید دارد: اگر این بار نیز واشنگتن از ارائه این امتیاز به تهران که جامعه جهانی آن را یک تضمین امنیتی معقول تلقی خواهد کرد خودداری کند، آمریکا باید انتظار انزوای بین المللی را داشته باشد.
واشینگتن پست: آمریکا گرفتار وضعیتی دشوار با گزینههایی اندک
روزنامه واشنگتن پست با اشاره به سناریوهای مختلف از جمله واکنش های احتمالی روسیه و چین و همچنین احتمال حمله نظامی به تأسیسات هسته ای ایران نوشت: ایران حتی در انتخاب زمان برای شدیدترین درگیری ها نیز حساب شده عمل کرده است. به نظر می رسد اسرائیل به سمت یک بی نظمی سیاسی پیش می رود و تمامی این موارد حاکی از عاقلانه عمل کردن ایران است.
این روزنامه آمریکایی سپس نوشت: ایران این احساس را دارد که با توجه به اینکه این کشور بخاطر سرمایه های نفتی خود از اهرم بیشتری در قبال غرب برخوردار است، می تواند فشار بیشتری وارد سازد.
نویسندگان این روزنامه آمریکایی افزوده اند: ایران در هر قدم از مسیر خود تمامی واکنش های احتمالی دشمنان خود را محاسبه کرده و گرایش خود را براساس آن تنظیم کرده است.
این روزنامه در ادامه گزارش خود مبارزه با ایران در مورد موضوع هسته ای را یک وضعیت دشوار با گزینه های اندک خواند.
بازرسان در ایران
مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در حالی طی چند روز آینده به تهران خواهد آمد که پنج بازرسان آژانس از دیروز در ایران حضور دارند و به مدت 5 روز از تاسیسات هسته ای ایران در اصفهان و نطنز بازدید خواهند کرد. مقامات ایرانی از جمله محمد سعیدی معاون برنامه ریزی و امور بین الملل سازمان انرژی اتمی به فارس گفته اند این بازرسی ها هیچ ربطی به بیانیه شورای امنیت ندارد و فقط در چارچوب تعهدات پادمانی ایران انجام میشود.