حاشیه‌هاى جوان شدن حزب کهنسال

گروه سیاسى: تغییر مدیرمسئول نشریه «شما» شایعاتى را در محافل سیاسى پیرامون وضعیت داخلى حزب موتلفه اسلامى پدید آورده است. هفته گذشته «اسدالله بادامچیان» از باسابقه ترین چهره هاى حزب موتلفه اعلام کرد که از مدیرمسئولى نشریه «شما» ارگان این حزب کنار رفته و جاى خود را به «مجتبى همدانى» سپرده است. همدانى از نیرو هاى جوان تر حزب موتلفه است و یادداشت هاى وى در سال هاى اخیر، اغلب به عنوان یکى از مطالب اصلى نشریه «شما» در هر شماره درج مى شد. با این حال، همدانى به عنوان یک چهره مطرح در سطح رهبران حزب موتلفه شناخته نمى شود و به همین خاطر، جایگزینى وى در پستى که فردى باسابقه چون بادامچیان آن را برعهده داشته، تحلیل هایى را برانگیخته است. این تحلیل بیشتر از آن رو شکل گرفته که گفته مى شود وى مسئولیت هایى را در نهاد هاى حکومتى به عهده داشته است. همزمان این تغییر با اظهارات «حبیب الله عسگراولادى» دبیرکل پیشین موتلفه مبنى بر کناره گیرى پیرانى چون او و «على اکبر ناطق نورى» از سمت هاى اصلى در هدایت جریان راست و روى کارآمدن چهره هاى جوان تر به این تحلیل ها دامن زده است. در چارچوب این تحلیل ها، برخى فعالان سیاسى مى گویند این تغییرات که تحت عنوان «جوانگرایى» صورت مى گیرد، در اصل به معنى غلبه جریان هاى تندرو جناح راست همچون آبادگران در بدنه تشکل هاى باسابقه جریان راست است. تحلیلى که البته سران موتلفه آن را رد مى کنند. «محمد نبى حبیبى» دبیرکل موتلفه در این باره گفته است: «تحلیل هایى که از نفوذ جریان آبادگران به درون تشکیلات حزب موتلفه حکایت مى کنند، هیچ پایه و اساسى ندارد.» وى با بیان اینکه «هیچ اتفاق جدیدى در حزب موتلفه نیفتاده است»، اظهار داشت: «ما به تمام اصولى که از 42سال پیش به آنها پایبند بودیم، همچنان و قویاً معتقد هستیم.» دبیرکل موتلفه همچنین شایعاتى را که پس از تغییر مدیر مسئول نشریه «شما» ارگان این حزب از «اسدالله بادامچیان» به «مجتبى همدانى» مبنى بر کنار گذاشتن نیروهاى باسابقه این حزب شکل گرفته، رد کرد. وى در گفت وگو با سایت آفتاب اظهار داشت: «از دو سال پیش که آقاى بادامچیان به سمت قائم مقام دبیرکل حزب موتلفه انتخاب شدند و به علت مشغله هاى فراوان این پست، وظایف مربوط به امور اجرایى نشریه شما در یک مقطع بر عهده آقاى ترقى و در مقطع بعد برعهده آقاى همدانى بود. بدین علت ما از چندین ماه قبل مکاتباتى با وزارت ارشاد براى تغییر مدیر مسئول نشریه شما داشتیم که در نهایت وزارت ارشاد چند روز قبل طى نامه اى اجازه تغییر مدیر مسئول هفته نامه شما از آقاى بادامچیان به آقاى همدانى را صادر کرد.»
حبیبى یادآور شد: «آقاى بادامچیان از دو سال پیش مسئولیت قائم مقامى حزب موتلفه را برعهده دارند که از مدیرمسئولى نشریه ارگان حزب به مراتب بالاتر است.» مدیرمسئول جدید هفته نامه «شما» نیز در این باره گفته است: «طى تحولات و تقسیم مسئولیت هاى داخلى از دو سال پیش مدیرمسئول هفته نامه شما (اسدالله بادامچیان) تغییر کرد اما این به معنى تغییر روش در نشریه شما نیست.» وى در گفت وگو با ایسنا اظهار داشت: «حزب موتلفه داراى سه نسل است که با مدیریت یکدیگر با هم کار مى کنند. نسل اول، افرادى هستند که انقلاب را به وجود آوردند که آقاى بادامچیان نیز از افراد با ارزش و نخبه همان نسل هستند. نسل دوم نیز همچون نسل اول مسئولیت هاى پس از انقلاب را برعهده داشته و نسل سوم نیز مسئولیت هاى آینده را برعهده خواهد گرفت. بنابراین، این که مسئولیتى از یک فرد شصت ساله به یک جوان بیست و پنج ساله سپرده شود یا برعکس لزوماً به معناى پیرگرایى یا جوان گرایى نیست.» وى افزود: «پس از انتخاب اینجانب (همدانى) به عنوان مدیرمسئول هفته نامه شما، اقدامات وزارت ارشاد انجام شد که در اسفند ماه84 وزارت ارشاد به صورت رسمى این تغییر مدیرمسئولى از آقاى بادامچیان را به اینجانب اعلام کرد.» به گفته وى «هدف حزب از تقسیم مسئولیت ها بیشتر باز کردن مجال براى سلایق مختلف و ایجاد تحولات بوده است. صرف نظر از آن که علت اصلى تغییر مسئولیت نشریه شما انتصاب آقاى بادامچیان به قائم مقامى دبیر کل و ازدیاد اشتغالات ایشان در موتلفه بوده است.» وى تاکید کرد: «نشریه شما، یک نشریه تاثیر گذار در حوزه نخبگان بوده و کمتر فرد سیاسى اى وجود دارد که این نشریه را مطالعه نکند اما متاسفانه برخى رسانه ها تغییر مدیرمسئول را به گونه اى دیگر تعریف کردند که درست نبود. در حزب موتلفه کناره گیرى معنایى ندارد و خدمت به اسلام و انقلاب محدود به مکان و زمان نیست. آقاى بادامچیان نیز همچنان در نشریه و تحریریه آن حضور داشته و دارند و از نظرات ایشان بهره مند هستیم و موتلفه از ایشان بى نیاز نیست.»
ارزیابى فعالان سیاسى
اما آیا ضرورت یا امکانى براى تاثیرگذارى جریان آبادگران در حزب موتلفه وجود دارد. تحلیلگران نظرات متفاوتى در این باره دارند. «تقى رحمانى» فعال ملى- مذهبى در این مورد اظهار داشت: «جریانى مانند آبادگران به علت ساختار و ویژگى هاى موتلفه، توان وارد شدن به این حزب و رشد در آن را ندارد.» این روزنامه نگار توضیح داد: «با توجه به تعریف کلاسیک حزب که مبتنى بر «تئورى، نهاد و کادر» است، در ایران حزب به معناى کلاسیک نداریم، به طور مثال حزب مشارکت هم به رغم گستردگى بنا به دلایلى توان کادرسازى ندارد.» وى در گفت وگو با آفتاب ادامه داد: «در دیدارهایى که طى چند سال اخیر مسئولان موتلفه با سران حزب کمونیست چین داشتند و با توجه به این موضوع که چینى ها بر «سازماندهى حزبى» تاکید دارند، حزب موتلفه در این موضوع از آنها الگو گرفته و درصدد اصلاح تشکیلات خود برآمده است.» رحمانى در عین حال دیگر نیروهاى سیاسى مانند نهضت آزادى و نیروهاى ملى- مذهبى را به رغم فعالیت از پیش از انقلاب، داراى محدودیت هاى فراوان براى «کادرسازى» و فعالیت دانست. وى درباره «جوانگرایى» که در سطح تشکیلات حزب موتلفه آغاز شده و برخى زمزمه ها مبنى بر «نفوذ نیروهاى موسوم به آبادگران در این حزب»، گفت: «حزب موتلفه بازنده واقعى انتخابات ریاست جمهورى گذشته بود و پس از آن دولت و مجموعه آبادگران حتى حاضر نشدند تا این حزب را بکسل کنند. هر چند که به علت ارتباط مستحکم موتلفه با اقتصاد بازار و روحانیت سنتى و نیز ساختار ویژه این حزب، نیروهاى آبادگران توان نفوذ در این حزب را ندارند اما مى توان تغییرات در تشکیلات این حزب را به علت کادرسازى هاى درونى آن دانست.» وى سپس مشکل فعالیت احزاب سیاسى در ایران را در وهله اول «ساختار قدرت سیاسى» دانست و توضیح داد: «ساختار سیاسى در ایران حتى تیم هاى قدرت را هم تحمل نمى کند، چه برسد به احزاب سیاسى. از این جهت موتلفه هر چقدر که ساختار حزبى بیشترى پیدا کند، بیشتر از قدرت دور مى شود.» رحمانى «عملکرد احزاب و عدم تقید به کار جمعى» را از دیگر دلایل عدم شکل گیرى احزاب سیاسى قدرتمند در ایران بیان کرد و گفت: «در ایران به احزاب اجازه خطا نمى دهند و یک حزب با یک خطا از صحنه حذف مى شود.» وى تاکید کرد: «موتلفه حزبى است که به فرداى بعد از شعار دادن هم فکر مى کند ولى جریانى مانند آبادگران در بهترین تعریف یک تیم سیاسى است و بدین خاطر شاهد اختلافات این دو گروه در مسائل مربوط به بررسى صلاحیت کابینه احمدى نژاد در مجلس بودیم.» این فعال ملى - مذهبى تصریح کرد: «راى دو میلیونى «على لاریجانى» در انتخابات گذشته به علت ساختار خاص و نفوذ حزب موتلفه در بخش هاى سنتى جامعه است.» رحمانى در پاسخ به این پرسش که «با این اوصاف دلایل اشتراک نظر و هم صدایى موتلفه با آبادگران در جریان پرونده هسته اى ایران چیست؟»،گفت: «این مبحث بیشتر تاکتیکى است زیرا حزب موتلفه به دلیل منافع و ساختار خود اهل مذاکره و تفاهم است بنابراین نمى تواند در استراتژى با آبادگران وحدت داشته باشد.» این در حالى است که «صادق زیباکلام» معتقد است که تغییر و تحولات حزب موتلفه به عنوان یک حزب سنتى و کلاسیک بر این حزب تحمیل مى شود. وى افزود: «واقعیت این است که یک جریان جدید به نام آبادگران، مانند سیل در تمام بخش هاى سیاسى، اقتصادى، فرهنگى و اجتماعى جامعه رسوخ کرده و درصدد تسخیر آنهاست.»
این استاد دانشگاه با طرح این سئوال که «باید دید دلایل بنیادین تفاوت آبادگران با موتلفه چیست؟» گفت: «در حقیقت این دو جریان در ضدیت با آمریکا، مخالفت با لیبرال دموکراسى و ضدیت با نیروهاى چپ و ملى - مذهبى ها با هم اشتراک دارند، پس باید اختلاف آنها را در جایى دیگر جست وجو کرد.» زیباکلام تصریح کرد: «با توجه به عملکرد آبادگران، این جریان در حال حل کردن جریان هایى نظیر موتلفه است و به نظر مى آید که دیگر دلیل وجودى براى موتلفه باقى نمانده است.» وى با اشاره به حاشیه نشینى نیروهاى استخواندار و باسابقه موتلفه در این حزب گفت: «بعید به نظر مى آید که نیروهاى جدید بتوانند حزب موتلفه را احیا بکنند و این حزب در آینده تنها به عنوان یک نام و سمبل خواهد بود که توان تاثیر بر فعالیت هاى سیاسى و انتخاباتى را نخواهد داشت.» زیباکلام در پاسخ به این پرسش که «آیا آبادگران قصد نفوذ به درون تشکیلات موتلفه را دارد؟» گفت: «این جریان احتیاجى به کودتا یا نفوذ در موتلفه ندارد، آبادگران با عملکرد خود در حال لرزاندن پایه هاى موتلفه و ویران کردن بناى این حزب است.» این استاد دانشگاه تصریح کرد: «آبادگران در حال حاضر بسیار تشکیلاتى تر، بانفوذتر و گسترده تر از احزابى مانند موتلفه است.»
آبادگران تکذیب کرد
در این شرایط، «حسین نجابت» یک عضو ائتلاف آبادگران، هرگونه شایعه دخالت این جریان در ارکان تشکیلاتى حزب موتلفه را تکذیب کرده است. وى افزود: «تا آنجایى که بنده اطلاع دارم ائتلاف آبادگران یا آبادگران جوان قصد نفوذ یا دخالت در هیچ تشکیلاتى را ندارند زیرا این روش ها را بى ثمر مى دانند.» وى در پاسخ به این پرسش که «آیا اختلافات مبنایى جریان آبادگران با حزب موتلفه در مسائلى مانند اقتصاد، باعث نمى شود تا آبادگران نسبت به حذف حزب موتلفه از صحنه اقتصادى کشور با شعار جوانگرایى اقدام کنند؟» اظهار داشت: «حزب موتلفه یکى از باسابقه ترین تشکیلات منسجم سیاسى کشور است و طبق گفته رهبران آن، جوانگرایى همواره در دستور کار این حزب بوده است.» نجابت در عین حال تاکید کرد: «تا جایى که من اطلاع دارم در درون آبادگران هیچ بحثى براى دخالت در تشکیلات موتلفه وجود ندارد.» دبیرکل موتلفه نیز همین عقیده را دارد. وى گفته: «ما به مجموعه آبادگران احترام کامل داریم و همانطور که بارها اعلام کرده ایم، از تشکیل «آبادگران جوان» و هر تشکیلات دیگرى که به شکل قانونى و رسمى فعالیت کند، در جهت توسعه حزبى و تشکیلاتى استقبال مى کنیم. حزب موتلفه در ابتداى تشکیل آبادگران جوان به این حزب تبریک گفت و در حال حاضر هیچ گونه تقابلى بین ما و آبادگران جوان وجود ندارد.»