راه دشوار ائتلاف شاخه زیتون

* آقای فتحی! با توجه به موفقیت رومانوپرودی در انتخابات ایتالیا و مخالفتهای برلوسکنی با نتایج انتخابات چه آینده ای را برای ایتالیا پیش بینی می کنید؟
** معمولاً شرایط انتخابات در کشورها به صورتی است که انتخابات، روحیه مضاعفی را به جامعه تزریق می کند و هیجان را در جامعه افزایش داده و میزان مشارکت مردم را بالا می برد.
اما در ایتالیا برعکس است زیرا رقابت در انتخابات نزدیک بوده و جناح چپ میانه به رهبری آقای "پرودی" با 25 هزار رأی بیشتر در انتخابات پیروز شد و با توجه به اینکه برلوسکنی نخست وزیر پیشین هم یک چهره جنجالی است و با وجود آنکه دادگاه عالی ایتالیا نیز اعلام کرده که نتایج به نفع پرودی و جناح وی است، اما برلوسکنی به سختی شکستش را در انتخابات می پذیرد و این قضیه موجب شکاف سیاسی در جامعه شده به طوری که در حال حاضر، ایتالیا از نظر سیاسی به دو طیف چپ و راست تقسیم شده و برلوسکنی به عنوان نماد گروه راست میانه ایتالیا که در پنج سال گذشته قدرت را در دست داشته است، به این شکاف و اختلاف دامن می زند.
او به راحتی حاضر نیست در مقابل آرای اکثریت تسلیم شود. همین موضوع باعث دو دستگی در جامعه ایتالیا شده، طوری که چنین وضعی در ایتالیا بی سابقه است، هر چند پس از جنگ جهانی دوم احزاب زیادی در ایتالیا ایجاد شد و اختلافات زیاد بود، اما وضعیت امروز بسیار متفاوت با قبل است.
در واقع اختلافات باعث شده تا غیر از دولت برلوسکنی، بقیه دولتها عمر پنج ساله خودشان را به پایان نرسانند اما بی تردید اگر آقای پرودی قدرت را در دست بگیرد، کابینه جدید سیاست متفاوتی را در پیش خواهد گرفت و طبیعی است کسانی که پنج سال گذشته قدرت را در دست داشتند از قدرت خارج می شوند و به عنوان یک اپوزیسیون در پارلمان مطرح می شوند. شاید یکی از دلایل مخالفت جدی برلوسکنی با دولت جدید، سن وی است، زیرا پس از پایان دوره پنج ساله "رومانو پرودی"، آقای برلوسکنی 73 سال خواهد داشت که شانس او برای رسیدن به قدرت بسیار کاهش می یابد.
* مخالفان آقای پرودی معتقدند که وی قادر نیست از میان اعضای حزبش که شامل "کمونیستهای دو آتشه" تا "اعتدالگرایان کاتولیک رم" هستند، ائتلاف فراگیری را سر و سامان بدهد. این ادعا تا چه حد به واقعیت نزدیک است.
** پیشینه ایتالیا این مسأله را تأیید می کند پرودی برای هماهنگی میان گروه های داخل ائتلاف شاخه زیتون (شامل: کمونیستها، کاتولیکهای میانه رو، سوسیالیستها، دموکراتها و ...) راه سختی در پیش دارد و این بسیار مهم است که این گروه ها بتوانند در پنج سال آینده با هم پیوند داشته باشند و با هم همکاری کنند. تاریخ ایتالیا نشان داده که این اتحاد، بسیار شکننده بوده است. دوره قبل از برلوسکنی هم نشان می دهد که ائتلاف شاخه زیتون بسیار شکننده بوده است. اما به هر حال سیاستمداران از تجربیات گذشته درس می گیرند، شاید آقای پرودی و دیگر مخالفان آقای برلوسکنی درسهای لازم را گرفته اند و شاید با انعطاف بیشتری بتوانند دولت پایدارتری را تشکیل دهند. البته با توجه به روند بی ثباتی در ایتالیا پیش بینی آینده و طول عمر دولت پرودی، دشوار است. در مجموع آقای پرودی سالهای سخت و دشواری را پیش رو دارد.
* با توجه به آنکه برلوسکنی در آخرین سخنرانی اش گفته است که پرودی و طرفدارانش نمی توانند اصلاحات وی را از بین ببرند، آیا سیاستهای آقای پرودی و دولت وی با دولت پیشین متفاوت خواهد بود؟
** به نظر می رسد که سیاست جناح چپ میانه از نظر اقتصادی متفاوت با سیاست راست میانه است، طبیعی است که در دوران حکومت چپ میانه در ایتالیا، مبارزه با فساد در این کشور شدت و حدت بیشتر پیدا کند. در دوره آقای برلوسکنی، خود وی، نماد خلافکاری، رشوه و سوء استفاده از قانون برای رسیدن به مراتب بالا و درگیری با قضات و نهادهای قضایی کشور بوده است. به نظر می رسد که مشکلات در زمان پرودی کمتر شود و سیاستمداران، بیشتر در چارچوب قانون در این کشور حرکت کنند. همچنین سیاست کاهش مالیاتی که در دوره برلوسکنی اتخاذ شده، در دوران پرودی تغییر خواهد کرد زیرا برلوسکنی طرفدار اقشار پولدار و مرفه و طبقه بازرگانان بوده و سیاست کاهش مالیات را تقویت می کرده است به نظر می رسد احزاب چپ میانه خواستار آن هستند که مالیاتها افزایش یابد و پول آن صرف مدیریت بهتر اجتماع در حوزه های آموزش، بهداشت و اقتصاد بشود. در بحث اقتصاد بین المللی هم آنها به دنبال جایگاه بهتر در میان کشورهای صنعتی هستند، زیرا در چند سال اخیر ایتالیایی ها در روابط اقتصادی با دیگر کشورهای صنعتی تنزل کرده بودند و جایگاهشان در صادرات دنیا از 7/4 به 2 کاهش یافته بود و در تجارت دنیا هم نقش آنها کاهش یافته بود و همچنین رشد اقتصادی این کشور هم بین صفر تا یک در نوسان بود، اما حال دولت پرودی در نظر دارد تا برنامه هایی برای تحول در این حوزه ها اجرا کند.
*در حوزه سیاست خارجی چطور، آیا مواضع دولت ایتالیا در خصوص روابط با آمریکا و حضور سربازان ایتالیایی در عراق هم تغییری می کند؟
** در هر دو این موارد سیاست پرودی متفاوت از برلوسکنی است، اما آن شدتی که در سیاست خوزه زاپاته رو، نخست وزیر اسپانیا دیدیم در اینجا نخواهیم دید. از زمانی که زاپاته رو نخست وزیر اسپانیا شد، سربازان کشورش را به سرعت از عراق خارج کرد. بعد هم روابط اسپانیا و آمریکا تحت تأثیر این سیاست قرار گرفت. البته به نظر می رسد که در ایتالیا هم رومانو پرودی در اولین فرصت، سربازان کشورش را از عراق خارج کند، این سیاست بتدریج صورت خواهد گرفت، همچنین در حوزه تعامل میان دو سوی آتلانتیک تغییراتی انجام می شود و محور اسپانیا، فرانسه و آلمان تقویت خواهد شد و مناسبات ایتالیا با آمریکا در دوران پرودی در رتبه دوم و پس از روابط و مناسبات با اتحادیه اروپا قرار می گیرد. و جایگاه آمریکا در سیاست خارجی ایتالیا به رتبه دوم تنزل خواهد یافت.
* واکنش اعضای اتحادیه اروپا نسبت به تحول جدید در ایتالیا چگونه خواهد بود؟
** به نظر من واکنشها مثبت بوده هم چپها و هم راستها در اروپا از به قدرت رسیدن پرودی حمایت می کنند. زیر این دو گروه در کشورهای عضو اتحادیه اروپا از تحول و تقویت همکاری در اروپا حمایت می کنند. در واقع اولین کشوری که پیروزی رومانو پرودی را تبریک گفت، فرانسه بود. به نظر می رسد با روی کار آمدن پرودی، روند همکاری با اتحادیه اروپا بیشتر شود به طوری که اکنون سیاستهای کشورهایی مثل آلمان، اسپانیا، ایتالیا و فرانسه به یکدیگر نزدیک شده و تنها انگلیس است که در چارچوب اتحادیه اروپا سیاستش با بقیه تفاوت دارد و انتظار می رود، برخلاف چند سال اخیر، اتحاد چهار کشور آلمان، اسپانیا، ایتالیا و فرانسه سبب تضعیف موقعیت انگلیس در اتحادیه اروپا شود.