جنگ عراق از جنگ ویتنام پرهزینه تر است

گروه بین‌الملل: پس از مدت ها سکوت واشینگتن در مقابل حدس و گمان ها پیرامون میزان هزینه صرف شده توسط آمریکا در جنگ هاى پس از 11 سپتامبر، روز گذشته روزنامه ایندیپندنت، چاپ انگلیس در این مورد گزارشى منتشر کرد که نشان مى دهد حملات آمریکا به عراق و افغانستان تاکنون هزینه هنگفتى براى واشینگتن دربرداشته است. این در حالى است که رئیس جمهور آمریکا دیروز بر ادامه این جنگ ها و لزوم آمادگى آمریکایى ها به این منظور تاکید کرد.به نوشته روزنامه ایندیپندنت، جنگ در عراق تاکنون مبلغ 320 میلیارد دلار هزینه براى ارتش آمریکا در برداشته است و حتى اگر خروج تدریجى نظامیان آمریکایى از سال 2006 آغاز شود، باز هم جنگ عراق از جنگ آمریکا در ویتنام پر هزینه تر خواهد بود. این برآورد هفته جارى از سوى سرویس پژوهشى کنگره آمریکا (CRS) که نهادى غیرحزبى به شمار مى آید، صورت گرفته و بى گمان فشارها براى خروج نیروهاى آمریکایى در عراق را دوچندان خواهد کرد. این در حالى است که به نظر مى رسد حضور نظامیان آمریکایى در عراق پایان نخواهد یافت، چرا که ارتش این کشور هم اینک 6میلیارد دلار در ماه و یا به عبارتى 200 میلیون دلار در روز خرج جنگ در عراق مى کند. دولت بوش از ارائه آمار و ارقام دقیق در خصوص میزان مخارج جنگ خوددارى نموده است، اما مجلس سنا در نظر دارد لایحه بودجه فورى دیگرى را در ماه مه به تصویب رساند و این بدان معنا است که صرفاً در سال مالى 2006 ،101 میلیارد دلار در جنگ هزینه شده که این مبلغ در قیاس با سال مالى 2003 که اتفاقاً سال تهاجم به عراق بود و هزینه جنگ 51 میلیارد دلار بود، دو برابر شده است. کسرى بودجه فدرال آمریکا به بالاترین سطح خود در سال هاى اخیر رسیده است. سرویس پژوهشى کنگره آمریکا در گزارش خود آورده است که این آمار و ارقام در برابر آن چه در بطن هزینه هاى آمریکا براى جنگ نهفته است، ناچیز جلوه مى نماید. دولت بوش از فرط استیصال و درماندگى مى کوشد تا پیش از برگزارى انتخابات میان دوره اى کنگره در ماه نوامبر سال جارى شمار نظامیان ارتش کشورش در عراق را به مجموعاً130 هزار نظامى کاهش دهد. با این اوصاف حتى اگر روال عادى طرح هاى بوش طى شود، هزینه هاى جنگ در عراق تا زمان تکمیل روند خروج نظامیان از مرز 370 میلیارد دلار (معادل 206 میلیارد یورو) هم فراتر خواهد رفت.
در صورت تحقق این امر جنگ در عراق که چهارمین سال خود را سپرى مى کند، براى دولت آمریکا از جنگ در ویتنام که هشت سال به طول انجامید، به لحاظ مالى پرهزینه تر خواهد شد. جنگ ویتنام مجموعاً 58 هزار نظامى آمریکایى را به کام مرگ کشاند. در حالى که تاکنون در جنگ عراق بیش از 2 هزار و 400 نظامى کشته شده اند. اگر هزینه هاى جنگ در ویتنام را با ارزش کنونى دلار آمریکا تطبیق دهیم مى بینیم که این جنگ هشت ساله معادل549میلیارد دلار هزینه در بر داشته است. حال آن که براى پروژه جنگ در عراق 690میلیارد دلار بودجه تخصیص داده شده است و مجموعاً بودجه جنگ در عراق و افغانستان 811 میلیارد دلار در نظر گرفته شده است. این هزینه ها با آمار و ارقامى که مقامات کاخ سفید چند هفته پیش از شروع جنگ در عراق اعلام مى کردند، تفاوت فاحشى دارد. مقامات دولت آمریکا پیشتر تصور مى کردند جنگ بین 100 تا 200 میلیارد دلار هزینه داشته باشد و حتى «دونالد رامسفلد» وزیر دفاع آمریکا از مبلغى زیر 50میلیارد دلار سخن مى گفت. «پل ولفوویتز» رئیس کنونى بانک جهانى که چهار سال پیش معاون رامسفلد در پنتاگون بود طى نظریه پردازى در حضور نمایندگان کنگره بیان داشته بود که هم زمان با افزایش درآمدهاى نفتى عراق هزینه هاى جنگ پس از اشغال جبران مى شود. اما تحلیل سرویس پژوهشى کنگره در مقایسه با آمار و ارقام غیر رسمى که تاکنون از سوى دولت بوش ارائه شده، سنجیده تر به نظر مى رسد. «اسکات والستن» از بنیاد پژوهشى محافظه کاران میزان مخارج جنگ در عراق از آغاز تا کنون را 500 میلیارد دلار برآورد کرده است. وى معتقد است که این بار بخش اعظم هزینه ها را خود دولت آمریکا تقبل کرده است، برخلاف جنگ خلیج فارس در سال 1990 و 1991 که نیروهاى آمریکایى به لطف حمایت هاى عربستان، ژاپن و سایر هم پیمانانش با اختیار عمل بیشترى مى‌جنگیدند.
در ماه ژانویه گذشته نتایج مطالعات مشترک «ژوزف استیگلیتز» اقتصاددان دانشگاه کلمبیا از دارندگان جایزه نوبل و «لیندا بیلمز» استاد دانشگاه هاروارد نشان داد که جنگ آمریکا در عراق با در نظر گرفتن همه فاکتورها در نهایت 2تریلیون دلار معادل (1/1 تریلیون یورو) خرج روى دست دولت بوش خواهد گذاشت. فاکتورهایى که بدان اشاره شد، شامل هزینه هاى بلند مدت براى درمان و خدمات بهداشتى16 هزار سرباز آمریکایى که هم اینک مجروح هستند و سایر هزینه هاى پنهانى و پیش بینى نشده و افزایش قیمت نفت، لزوم تامین کسرى بودجه، هزینه هاى استخدام نیرو و غیره است.
مرگبارترین ماه
در همین حال به گزارش خبرگزارى آسوشیتدپرس در تازه ترین تحولات در عراق با کشته شدن یک سرباز آمریکایى دیگر بر اثر انفجار بمب کنار جاده اى در شمال بغداد، آوریل (ماه جارى میلادى) به مرگبارترین ماه براى نیروهاى آمریکایى در عراق در سال 2006بدل شد. شمار نظامیان کشته شده آمریکایى در عراق از آغاز ماه جارى میلادى تاکنون به دست کم 69 تن رسید. اگر چه این رقم در قیاس با ماه هاى مرگبارترى که نظامیان آمریکایى در سال گذشته پشت سر گذاشته اند به مراتب کمتر است؛ اما بى تردید افزایش ناگهانى در میزان تلفات نظامیان آمریکایى را نسبت به ماه مارس نمایان تر ساخت؛ چرا که در این ماه مجموعاً 31 عضو ارتش آمریکا در عراق کشته شدند و میزان تلفات در ماه ژانویه و فوریه نیز به ترتیب62و55تن بود. این در حالى است که هنوز دلیل این افزایش ناگهانى در میزان تلفات سربازان آمریکایى در هاله اى از ابهام قرار دارد؛ اما برخى افسران ارتش این کشور گفته اند که شاید بهبود اوضاع آب و هوایى دلیل این افزایش باشد، چرا که تحت این شرایط شبه نظامیان راحت تر به انجام حملات خود مبادرت مى کنند. افزایش شمار کشته شدگان آمریکایى در عراق در حالى به وقوع پیوسته که ارتش آمریکا از کاهش خشونت هاى فرقه اى پس از یک دوره افزایش بى سابقه سخن مى گوید. «گرى لینچ» از فرماندهان ارتش آمریکا، در جمع خبرنگاران بیان داشت که حملات تفرقه جویانه در بغداد هفته گذشته تا 60 درصد کاهش یافت.
هشدار بوش
با توجه به این موضوع، جورج بوش روز گذشته در مورد جنگ سخت پیش روى آمریکایى ها و روزهاى سخت جنگ و جانفشانى در آینده هشدار داد. جورج بوش رئیس جمهور آمریکا در نطق هفتگى خود با استقبال از تشکیل دولت دائم عراق هشدار داد: با توجه به این که دشمن مى داند استقرار دموکراسى در عراق برایش یک شکست مضاعف است، در حال احیاى نیروهاى خود براى انجام اقدامات خشونت آمیز است. وى هشدار داد: جنگ دشوارتر و روزهاى جانفشانى و درگیرى سخت ترى در عراق در انتظار ما است؛ اما دشمنان آزادى طى روزهاى اخیر متحمل ضربه مهلکى شده اند و ما در مسیر پیروزى گام بلندى برداشته ایم. بوش افزود: تشکیل دولت جدید عراق، شروع فصل جدیدى در زمینه حضور آمریکایى ها در عراق است. رئیس جمهور آمریکا خاطرنشان ساخت: ما همگى تحت تاثیر تعهد سران عراقى براى برقرارى اتحاد در کشور و احساس مسئولیت آنها براى نمایندگى موثر مردم عراق قرار گرفته ایم. وى تصریح کرد: با توجه به شروع فصل جدید در روابط آمریکا و عراق، این کشور از حمایت مستمر آمریکا و شرکاى ائتلافى ما برخوردار خواهد بود. بوش اظهار داشت: استقرار دموکراسى مانع این است که عراق براى تروریست ها به یک بهشت امن براى طراحى حملات علیه دیگر کشورها تبدیل شود.
از سوى دیگر، روزنامه الوطن چاپ عربستان نوشت: سفیر انگلیس در عراق با اذعان به انجام مذاکره با برخى گروه هاى مسلح اهل سنت عراق و تلاش براى قانع کردن آنها در رها کردن اسلحه و شرکت در روند سیاسى عراق گفت: این مذاکرات به طور غیرمستقیم و از طریق میانجیگران انجام مى شود. «ویلیام پتى» سفیر انگلیس در عراق افزود: مذاکره با این گروه ها شامل تمامى گروه هاى مسلح نیست و مطمئناً مذاکره با گروه هایى چون زرقاوى و طرفداران نظام صدام که به خشونت رضایت مى دهند، کار درستى نیست. وى درباره خروج و عقب نشینى نیروهاى انگلیسى در صورت عقب نشینى نیروهاى آمریکایى از عراق بیان داشت: ما به حمایت کامل خود از دولت عراق ادامه خواهیم داد و تا قبل از آمادگى کامل نیروهاى امنیتى عراق براى تحویل امور امنیتى این کشور، عقب نشینى نخواهیم کرد؛ مگر این که دولت عراق چنین درخواستى را از ما داشته باشد. البته امکان عقب نشینى جزیى در سال جارى وجود دارد. پتى افزود: اشغال عراق یک اشتباه یا اقدامى علیه ملت عراق نبوده است، بلکه اقدامى علیه نظام سابق و دیکتاتور این کشور بوده و ما به دلیل انجام این جنگ عذرخواهى نکرده و نخواهیم کرد؛ چرا که کاملاً توجیه پذیر بوده است. وى ادامه داد: صدام کل جهان را قانع کرده بود که سلاح هاى کشتار جمعى دارد و حتى از آنها علیه مردم کشورش استفاده کرده است و الان اگر چیزى وجود دارد که ما بخواهیم در قبال آن عذرخواهى کنیم، اشتباهاتى است که بعد از جنگ به وقوع پیوسته و آزار شهروندان عراقى از سوى برخى سربازان انگلیسى که تحقیقات از آنها در حال انجام است و به زودى محکوم شدگان مجازات خواهند شد.