آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در محک آزمایش

جمهوری اسلامی ایران طی 30 سال عضویت در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به تمامی تعهدات و وظایف خود بر اساس معاهده ان.پی.تی عمل کرده است اما آیا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز از عهده تکالیف خود در قبال ایران برآمده است؟ آقای احمدی‌نژاد رئیس جمهور اسلامی ایران ضمن طرح سوال مذکور، افزود: نحوه برخورد سازمان‌های بین‌المللی با پرونده هسته‌ای ایران آزمایش بزرگی است که آیا آنها مجری مقررات بین‌المللی و تامین کننده حقوق ملت‌ها هستند یا اینکه به عنوان مجری سیاست قدرت‌های بزرگ عمل می‌کنند؟ با توجه به اینکه محمد البرادعی مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است دو روز دیگر گزارشی از فعالیت‌های هسته‌ای ایران به شورای امنیت ارایه دهد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل در اجرا و یا عدم اجرای مسئولیتشان در معرض آزمایش جدید و قضاوت افکار عمومی جهان قرار گرفته‌اند. بر همین اساس رئیس جمهوری اسلامی ایران ابراز امیدواری کرد که نهادهای مذکور در قبال پرونده هسته‌ای ایران بر اساس وظایف قانونی خود عمل نمایند تا ایران نیازی به تجدیدنظر در مناسباتش با این نهادها نداشته باشد.
واقعیت آن است که عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اجرای تعهداتش به ویژه در قبال پرونده هسته‌ای ایران حاکی از تاثیرپذیری نهاد مذکور از قدرت‌های بزرگ به ویژه آمریکاست. به همین دلیل موجب سلب اعتماد مردم و دولت ایران از آژانس شده است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحت تأثیر فشارهای قدرت‌های بزرگ تاکنون نتوانسته است از عهده نقشی که فلسفه وجودی نهاد مذکور محسوب می‌شود برآید به همین دلیل بیشترین خدشه به حیثیت و اعتبار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وارد شده است. یکی از وظایف اصلی آژانس، تلاش برای کاهش و در نهایت نابودی سلاح‌های اتمی و ایمن‌سازی جهان از خطر سلاح‌های هسته‌ای است. اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به دلیل تاثیرپذیری از قدرت‌های بزرگ نه تنها قادر به اجرای وظایفش نبوده بلکه آمریکا تولید نسل جدیدی از سلاح‌های اتمی را در دستور کار قرار داده است که بر خلاف مقررات بین‌المللی، عامل اصلی گسترش سلاح‌های هسته‌ای نیز محسوب می‌شود. از وظایف دیگر آژانس کمک به توسعه تکنولوژی هسته‌ای صلح‌آمیز است. اما قدرت‌های بزرگ با استفاده ابزاری از نهادهای بین‌المللی بیشترین محدودیت را در دستیابی ایران به دانش و فناوری هسته‌ای صلح‌آمیز اعمال کرده‌اند در حالی که ایران از نخستین اعضای معاهده ان.پی.تی محسوب می‌شود، ملت ایران انتظار داشت ضمن پذیرش محدودیت‌های معاهده ان.پی.تی. از امتیازات معاهده مذکور جهت استفاده صلح‌آمیز از فن‌آوری هسته‌ای بهره‌مند گردد اما از کمترین کمک‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برخوردار شده و نهاد مذکور قادر به دفاع از حقوق مشروع ایران نبوده است.
در عین حال آژانس مذکور تاکنون نتوانسته است در جهت تحت نظارت قرار دادن فعالیت‌های هسته‌ای خطرناک در برخی مناطق جهان به وظایف خود عمل نماید. انفعال آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قبال تاسیسات و سلاح‌های اتمی رژیم صهیونیستی حاکی از همین واقعیت است. رژیم صهیونیستی در شرایطی که عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و معاهده ان.پی.تی نیست تحت حمایت آمریکا دارای حدود 400 کلاهک اتمی است. با توجه به این واقعیات، پرونده هسته‌ای ایران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را در موقعیت حساسی قرار داده و آژانس اکنون با آزمونی تاریخی مواجه است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با برخورد صحیح و منطقی با پرونده هسته‌ای ایران می‌تواند اعتبار خود را بازسازی و جایگاه خود را به عنوان نهاد بین‌المللی معتبر حفظ کند.
در غیر این صورت به عنوان بازیچه آمریکا به نهادی بی‌اثر و خنثی در عرصه بین‌المللی تبدیل خواهد شد که تصمیماتش برای ایران اعتباری نخواهد داشت.