فضاى جدید هسته‌اى

فرجام ضیافت سیاسى وزیران امور خارجه شش قدرت بین المللى در نیویورک به عبرتى بزرگ براى آنها تبدیل شد که با اتکاى صرف به نظریه «قدرت» پیشاپیش، نسخه تحریم علیه ایران را پیچیده بودند. بى نتیجه ماندن این گردهمایى و نشست هاى پیش از آن، نشان داد در کنار اعمال روش هاى دیپلماتیک اما زورمندانه جبهه غرب، بازیگرى فعال و شفاف ایران در پرونده هسته اى شکاف میان بلوک هاى جهانى را آن چنان گسترده ساخت که سرانجام چاره اى جز کنار گذاشته شدن گزینه تحریم براى اعضاى شوراى امنیت باقى نماند و فراتر از آن از اتاق مذاکره نیویورک پیشنهاد مصالحه با ایران بیرون آمد.
گروه 1+5پس از مذاکرات فشرده و طولانى سرانجام براى آن که گره بازنشدنى مذاکرات تعبیر و معناى یک مواجهه بین المللى نیابد با فرمول و پیشنهاد جدید مذاکره مجدد با ایران آمادگى خود را براى ادامه مذاکرات ابراز کرد؛ درحالى که ایران پیشتر آمادگى خود را براى از سرگیرى مذاکرات و محور قرار گرفتن شوراى حکام آژانس اتمى به جاى شوراى امنیت اعلام کرده است، حال شرایط این مهم به نوعى فراهم آمده است. نشست نیویورک و قضایاى آن هرچه بود دیگر تعلق به گذشته دارد. در مرحله تازه سخنان وزیران خارجه روسیه و فرانسه به تمایل گروه 1+5 براى مذاکره با ایران که آمریکا هم جزو آنهاست، یک پیشنهاد قابل توجه آن هم در فضاى پس از نگارش نامه رئیس جمهورى ایران به جورج بوش است، استفاده از این فضا در قالب یک مذاکره جمعى موضوع مهمى است که تحقق آن به درایت غرب در چیدمان و فهرست پیشنهادهاى آنها به ایران بستگى دارد.
مذاکرات هسته اى تازه چه با گروه 1+5 باشد و چه با اروپا و حتى به صورت 1-6(منهاى آمریکا) نمى تواند و نباید بدون توجه به میراث مذاکرات هسته اى قبلى ایران و اروپا صورت گیرد. هدف ایران از تحمل فشارها، دستیابى به چرخه کامل سوخت هسته اى در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهاى هسته اى NPT و تحت نظارت آژانس اتمى بوده و همچنان این مهم هدف ایران خواهد بود.
پند از مذاکرات پیشین و روراستى در مذاکره، شرط لازم براى پیشرفت امور و حل یک مسأله مهم بین المللى است. از اروپا و دیگر طرفها امروز پذیرفته نیست که وانمود کنند نمى دانند ایران از مذاکره و تعامل و حتى مقاومت در برابر اعمال فشار آنها کدام بخش از حقوق قانونى خویش را تعقیب و طلب کرده است.
در صورت به جریان افتادن مذاکرات صادقانه با نیت واقعى حل و فصل موضوع همراه با فعال شدن و محوریت دوباره آژانس اتمى، جناح غرب و اروپا نیز به امتیازى بزرگ دست یافته اند، چرا که آنها در نهایت توان و پتانسیل خود را در مهار و حل یک بحران بین المللى به اثبات مى رسانند و این مصداق بازى برد ـ برد براى ایران و آنها خواهد بود.