«تونى بلر»، تلاش در سراشیبى؟

رسانه هاى انگلیس از «تونى بلر» با عنوان سیاستمدارى یاد مى کنند که شکست را برنمى تابد، اما وى در انتخابات رور پنجشنبه شوراهاى محلى انگلیس بازنده شد.
نتیجه انتخابات روز پنجشنبه شوراهاى محلى انگلیس نشانه اى از قرارگرفتن بلر در سراشیبى است و به قول برخى رسانه هاى انگلیسى «تایتانیک» بلر در حال غرق شدن است.
اشاره این رسانه ها به کشتى بسیار بزرگ مسافربرى انگلیسى است که در سال1912میلادى بر اثر برخورد با یک کوه یخى غرق شد.
علاوه بر رقیبان بلر از احزاب مخالف، پنجاه نفر از هم حزبى هاى وى نیز با امضاى نامه اى و توزیع آن در پارلمان، خواستار استعفاى وى از سمت نخست وزیرى شده اند.
«آنتونى چارلز لینتون» که مردم او را به نام «تونى بلر» مى شناسند، در واکنش به شکست در انتخابات محلى، روز جمعه به ترمیم کابینه دست زد و «جک استراو» وزیر خارجه و «چارلز کلارک» وزیر کشور دو قربانى اصلى این تغییر بودند.
بلر سیاستمدار53 ساله دانش آموخته «آکسفورد» در رشته حقوق و شاگرد «آنتونى گیدنز» جامعه شناس سرشناس انگلیسى است که از سال 1997 در سه دوره انتخابات سراسرى بریتانیا حزبش به پیروزى رسیده است.
انتخابات شوراهاى محلى انگلیس اگرچه همچون انتخابات سراسرى مجلس عوام نقش تأثیرگذارى در هرم قدرت ندارد، اما شکست در آن نشانه اى از ناکامى هاى بیشتر در آینده است.
حزب کارگر انگلیس سومین دور انتخابات سراسرى را در اردیبهشت ماه سال گذشته با پیروزى پشت سرگذاشت و تا انتخابات آینده چهار سال قدرت را در دست خواهد داشت.
بسیارى از تحلیلگران معتقد بودند که بلر در اواسط دومین دوره نخست وزیرى خود و با دست زدن به قمار شرکت در جنگ عراق به سراشیبى گام نهاده و نه تنها خود، بلکه حزب کارگر را نیز با خود به شکست مى کشاند.
تونى بلر هنگامى که نزدیک به 70درصد مردم انگلیس مخالف شرکت این کشور در جنگ عراق بودند و راهپیمایى میلیونى مخالفت با جنگ را در خیابانهاى لندن برگزار کردند، در تلویزیون ظاهر شد و از مردم خواست که به او اعتماد کنند و اجازه دهند که نخست وزیرشان تصمیمى متفاوت با نظر آنان بگیرد.
اما پس از جنگ زمزمه ها شروع شد، پیدا نشدن جنگ افزار هسته اى در عراق، خودکشى مشکوک دکتر «دیوید کلى» کارشناس تسلیحات کشتار جمعى که معتقد بود درباره وجود این سلاح ها در عراق مبالغه شده است، کشته شدن گروگانهاى انگلیسى و مرگ شمارى از سربازان بریتانیا در عراق، یک به یک ضربه هاى خود را به بلر و حزب کارگر وارد کرد.
جوانان انگلیس حزب کارگر را به گروه موسیقى «اوسیس» و تونى بلر را به «نوئل گالافر» خواننده این گروه بسیار شبیه مى دانند، زیرا هم بلر و هم گروه اوسیس در سال 1997 بسیار عالى وارد صحنه شدند اما اکنون هر دو تنزل کرده اند.
با این حال بلر در سال 1997 و در جوانى توانسته بود به 18سال حاکمیت پیاپى محافظه کاران پایان دهد و در انتخابات سال 2005پیروزى خود را براى سومین بار تکرار کرد.
بلر پیشتر در پاسخ منتقدان هم حزبى خود وعده کرده بود که پس از پیروزى در انتخابات سراسرى آینده (چهار سال دیگر) قدرت را به دیگرى مى سپارد و این دیگرى «گوردون براون» وزیر دارایى و مرد شماره 2حزب کارگر است.
با این حال شکست حزب کارگر در انتخابات شوراهاى محلى و رسوایى برخى از اعضاى کابینه بلر که گزارشهاى آن در دو هفته گذشته درصدر اخبار رسانه هاى انگلیس قرار گرفت، چشم انداز خوشایندى را در برابر نخست وزیر انگلیس قرار نمى دهد.
برکنارى دو وزیر کلیدى کابینه یعنى وزیران خارجه و کشور و جایگزین کردن دو سیاستمدار «مطیع» به جاى «جک استراو» و «چارلز کلارک» نشان مى دهد که دو چالش عمده نخست وزیر انگلیس یعنى سیاست خارجى و امنیت داخلى همچنان نخست وزیر انگلیس را آزار مى دهد و بلر قصد دارد خود نقش پررنگترى در این دو حوزه ایفا کند.
در تغییرات جدید «جان رید» که تا روز پنجشنبه وزیر دفاع بود و از او با عنوان «آچار فرانسه» و کار راه انداز کابینه انگلیس یاد مى شود، به جاى کلارک مسؤولیت وزارت کشور را بر عهده گرفته است.
آمدن «جان رید» به وزارت دفاع نشان مى دهد که سیاست دولت انگلیس در حوزه امنیت داخلى که کلارک آن را دنبال مى کرد، ادامه مى یابد و تاکتیک هاى دولت براى افزایش امنیت که نهادهاى مدنى مدافع آزادى بیان و حقوق بشر آنها را محدودکننده آزادى و مغایر حقوق بشر مى دانستند، ادامه مى یابد.
اما در حوزه سیاست خارجى، پیام آشکار رفتن استراو و نشستن «مارگارت بکت» وزیر پیشین محیط زیست به جاى او، از نزدیک شدن هرچه بیشتر سیاست خارجى لندن به واشنگتن حکایت دارد.
اگرچه بلر و استراو بارها وجود اختلاف نظر میان خود را درباره نحوه رفتار لندن با تهران در بحث برنامه هسته اى جمهورى اسلامى ایران رد کرده بودند، اما رفتن استراو عمق این شکاف را نمایان ساخت.این تغییر همچنین نشان مى دهد که استراو در میان اعضاى حزب کارگر که به سیاست هاى رهبرى آن انتقاد دارند و شمار آنها هر روز افزایش مى یابد، جایگاهى مى جوید.
بلر هفته گذشته نهمین سالروز نخست وزیرى اش را پشت سر گذاشت و روز جمعه با ترمیم کابینه و برخى جابه جایى ها تلاش کرد فصل جدیدى را ورق بزند، فصلى که شمارى از ناظران تحولات انگلیس از آن به عنوان «تلاشى در سراشیبى» یاد مى کنند.