شاهین رضایی: ژنرال ویزلی کلارک فرمانده سابق ناتو در اروپا درسالهای 1997 تا 2000 در مقالهای که در روزنامه الحیات چاپ لندن منتشر شده به بررسی موضوع دموکراسی از دیدگاه یک نظامی پرداخته است. وی در این گفتار پس از بررسی موارد گوناگون به این نتیجه رسیده است که جنگ نمیتواند باعث گسترش دموکراسی شود. وی برای اؤبات این ادعای خود به بررسی جنگ عراق و دخالت نظامی آمریکا در این کشور به بهانه وجود سلاحهای کشتارجمعی پرداخته است. جنگی که تاکنون بالغ بر 200 میلیارد دلار هزینه و هزاران کشته و زخمی برای ایالات متحده آمریکا و همپیمانانش به ارمغان آورده است. هرچند آمریکا در ابتدا به بهانه وجود سلاحهای کشتارجمعی پا به عراق گذاشت اما هنگامی که نتوانست هیچ گونه مدرکی در این مورد کشف کند، حقوق بشر و سپس گسترش دموکراسی را بهانه کرد، هرچند عراقیها در ابتدا برای آنکه از زیر یوغ دیکتاتوری صدام نجات پیدا کنند، از ارتش ما استقبال کردند اما بعدها معلوم شد که پیش از آنکه ما به فکر گسترش دموکراسی در عراق بیفتیم این خود عراقیها بودند که علیرغم اختلافات شدید گروهی و قومی خواستار ایجاد ساختارهای دموکراتیک در کشور خود بودند.
کلارک با بیان این نکته که جنگهای آمریکا به بهانه گسترش دموکراسی فقط باعث افزایش دستمزد این کشور شده به انتقاد این روش دولت بوش پرداخته و خواستار ترمیم وجهه آمریکا در جهان بهخصوص منطقه خاورمیانه میشود. وی سپس به بررسی روند دموکراتیزاسیون در کشورهای خاورمیانه پرداخته و میگوید: در بیشتر کشورهای خاورمیانه دموکراسی از درون مردم میجوشد و نیازی به حضور قدرت خارجی نیست، چنانکه در فلسطین پس از مرگ یاسر عرفات و در لبنان پس از ترور رفیق حریری چنین پیشامدهایی را شاهد بودیم اما از آنجا که آمریکا از دولت حمایت میکند دموکراسی نمیتواند رشد کند چنانکه در مصر حسنی مبارک برای آنکه اسلامگراها موفق نباشند دست به یک سری اقدامات غیردموکراتیک زد.
وی در پایان تاکید میکند: دموکراسی نه با زور بلکه با آرامش تحقق مییابد. دموکراسی در خاورمیانه باید در افکار ملتها نفوذ کند، تلاش واشینگتن باید در همین راستا باشد تا بتواند رهبران قومی را در تمام منطقه به گسترش چنین افکاری وا دارد.