محمدرضا نوری شاهرودی
نیویورکتایمز در گزارش روز شنبه خود نوشته است که دولت بوش به دنبال راهی برای مذاکره مستقیم با ایران است. همزمان وزیر امور خارجه ایران در بغداد تصریح کرد مساله مذاکره ایران و آمریکا بر سر عراق منتفی است ولی آمریکاییها اعلام کردند باب مذاکره با ایرانیها برای آینده عراق هنوز باز است.
اظهار تمایل اروپاییها برای مذاکره مستقیم دو کشور کاملا مشهود است چون آنان در برهههای مختلف پرونده هستهای ایران در پی همگرایی با آمریکاییها بودند. محمد البرادعی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم برای پیشبرد کار از اروپا به آمریکا میرود و تصمیمگیر نهایی را واشینگتن میداند. آنچه در واشینگتن در حال تکوین است نوعی دوگانگی در برخورد با پرونده هستهای میباشد که در هیات حاکمه این کشور به وجود آمده است. وزیر خارجه آمریکا خواستار بررسی مساله مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا به وسیله مقامات امنیتی آن کشور شده است. از سوی دیگر دیکچنی معاون رئیسجمهور و دونالد رامسفلد وزیر دفاع ایالات متحده با مذاکرات مستقیم با تهران حتی از طریق کانالهای غیررسمی مخالفند. ظاهرا این دوگانگی در رای، مربوط به نامه رئیسجمهور اسلامی ایران به همتای آمریکایی خود است که کاخ سفید را در موضع پاسخگویی و واکنش قرار داده است.
هنریکیسینجر با اشاره به نامه احمدینژاد خواستار استفاده از فرصت پیشآمده برای حل مشکلات فیمابین شده است. البته آمریکاییها دچار یک فشار روانی نیز هستند که مبادا مذاکره مستقیم با ایران نشانهای از ضعف و سستی در مقابل ایران باشد. ریچارد آرمیتاژ معاون سابق وزارت خارجه آمریکا در واکنش به گسترش چنین ایدهای در واشینگتن گفته است دیپلماسی منحصر به گفتوگو با دوستان نیست. اگر توانستید با مردمی صحبت کنید که دوست شما نیستند آن نشانگر قدرت دیپلماسی شماست. در عین حال تسری این دودستگی میان کنگره و کاخ سفید هم نشان از عدم اعتماد نمایندگان به دولتمردان در پی اتهامات بیپایه مقامات آمریکایی به عراق در زمینه وجود سلاحهای کشتار جمعی در این کشور دارد. آمریکا برای حفظ امنیت منطقه خلیجفارس و برونرفت از بحرانهایی که در عراق با آن دست به گریبان است چارهای جز مذاکره مستقیم با ایران ندارد.
اینجا هنر دیپلماسی ایران متجلی میگردد که از تمام ابزارهای خود برای بهرهگیری از این فرصت استثنایی استفاده کرده و همچنان ابقای راههای دیپلماتیک و اطمیناندهی به مجامع بینالمللی برای حلوفصل دیپلماتیک پرونده هستهای ایران را در دستور کار نگه دارد.