تاکنون در روز زن هدیه‌ای نگرفته‌ام

*یکی از پرسش‌هایی که همواره از شما پرسیده‌اند این بود که «پول» جایزهء صلح نوبل را در چه راهی مصرف کرده‌اید. راستی شما این پول را چه کردید؟
**این سؤال بارها از من پرسیده شده است و من هم همیشه پاسخ داده‌ام که این پول به اندازهء قیمت یک آپارتمان کوچک در شمال تهران است و ارزش مادی این جایزه، همین قدر بود. اما من قبل از این‌که این جایزه را ببرم هم صاحب‌خانه بودم. یعنی همسرم این امکانات را برای من فراهم کرده بود. بنابراین بخش عمده‌ای از این پول صرف فعالیت برای حقوق‌بشر شده است و مابقی آن نیز به همین روال برای تحقق حقوق بشر در ایران، هزینه می‌شود.
*وقتی شما برندهء جایزهء صلح نوبل شدید، افراد متعددی در موافقت و ستایش و هم‌چنین در مخالفت و سرزنش موضع گرفتند. آقای خاتمی در زمان ریاست‌جمهوری جملاتی را دربارهء جایزهء شما بیان کردند که بعضی‌ها چندان خوششان نیامد. نظر خود شما در این باره چیست؟
**همان‌گونه که شما بیان کردید، افراد زیادی در این باره به اظهارنظر پرداختند و هر کس از «ظن خود» در این باره اظهارنظر کرد. آقای خاتمی نیز به عنوان یک شهروند دیدگاه خود را بیان کرده‌اند که این دیدگاه برای من قابل احترام است. بنابراین معتقد نیستم که همهء دنیا باید یک‌گونه بیندیشند. من یک عمر برای تحقق آزادی بیان تلاش کرده‌ام و بر این اعتقادم که مردم باید آزادانه اعتقاد خود را بیان کنند. به هر حال برخی برای این جایزه، ارزش معنوی قایل هستند و برخی آن را به دید یک جایزهء سیاسی نگاه می‌کنند.
*اگر شما عضو هیأت داوران جایزهء صلح بودید، جایزه را به چه کسی در ایران اهدا می‌کردید؟
**به این سؤال، مطلقائ نمی‌توانم پاسخ بدهم. چون مستلزم احاطه بر کل دنیاست و مستلزم کسب اطلاعات دربارهء پروندهء کسانی است که کاندیدای این جایزه هستند.
*یعنی شخص خاصی مدنظرتان نیست؟
**زمانی می‌توانم کسی را از نظر خودم صاحب صلاحیت برای این جایزه بدانم که سایر نامزدها در سطح بین‌المللی را بشناسم و این توانمندی را اکنون ندارم. چون جایزهء صلح نوبل بین‌المللی است و مسألهء ایران مطرح نیست.
*شما بعد از گرفتن جایزه به قول خودتان «بیش از یک هنرپیشه جلوی دوربین قرار گرفتید» در این همه مصاحبه‌ها، پرسشی از شما مطرح نشد اما دوست داشتید پرسیده شود؟
**متاسفانه بسیاری از پرسش‌های مصاحبه‌ها نظرخواهی از من دربارهء دیگران بوده است، در صورتی که من به عنوان یک زن حقوقدان مایل به پاسخ‌گویی به پرسش‌های حقوقی دربارهء فعالیت زنان و تبعیضی که به زنان روا می‌شود، بودم اما کم‌ترین پرسش‌ها در این باره بوده است.
**فعالیت برای حقوق بشر یک وظیفهء انسانی است من کارمند دولت نیستم*فکر می‌کنید تا چه زمانی می‌توانید به این فعالیت‌هایتان ادامه بدهید؟، ضمنا مسوولیتی هم ندارم بنابراین هر موقع که بخواهم می‌توانم دست ازاین کار بکشم اما خودم داوطلبانه در حیطهء وظایفی که برای خودم تعریف کرده‌ام، فعالیت می‌کنم.
*بحث ورود شما به قدرت همواره مطرح بوده است اما شما هم‌چنان تکذیب کرده‌اید. این تکذیب‌ها تا چه زمانی ادامه دارد؟
**یکی از شروط و اساسائ مهم‌ترین شرط عضویت ما در کانون مدافعان حقوق بشر، عدم راهیابی به قدرت در هر دوره‌ای است. معتقدم فعالان حقوق بشر باید بدون چشم‌داشت به قدرت در بین مردم فعال باشند و از موارد نقض حقوق بشر، همواره انتقاد کنند. انتقاد نه به این معنا که دیگری کنار برود تا من جای او را بگیرم بلکه به این معنا که قدرتمندان متوجه اشتباه خود شوند و آن را تصحیح کنند. فعال حقوق بشر باید همواره دور از قدرت بماند.
*حقوق‌بشر؟
**آرمان و آرزوی هر آزادی‌خواه.
*ایران؟
**مادر من.
*شیرین عبادی؟
**یک وکیل مدافع ایرانی.
*روز زن منتظر گرفتن هدیه از طرف چه کسی هستید؟
**همسرم به مناسبت‌های مختلف از جمله تولدم به من هدیه می‌دهد اما تاکنون برای روز زن هدیه‌ای نگرفته‌ام. به نظر من الزامی نیست که همسران به خاطر روز زن به زنانشان هدیه بدهند. روز زن به معنای احترام گذاشتن به حقوق انسانی زنان است و خوشحالم که بگویم همسرم در این زمینه با من هم عقیده است و در طول 30 سال زندگی مشترک با حقوق برابر و مساوی با هم زندگی کرده‌ایم و در این زمینه از ایشان گله‌مند نیستم.