واکنش بوش به نامه احمدى‌نژاد

گروه سیاسی: جورج دبلیو بوش رئیس جمهورى ایالات متحده که شامگاه پنجشنبه به وقت واشینگتن، در کنفرانس مطبوعاتى مشترک با تونى بلر نخست وزیر انگلیس سخن مى گفت در اولین واکنش به نامه محمود احمدى نژاد رئیس جمهورى ایران آن را نامه اى «جالب» توصیف کرد. با این حال اما بوش تاکید کرد که نامه احمدى نژاد در مورد مسئله اتمى ایران نکته اى را در بر نداشته است. وى در پاسخ به سئوال خبرنگارى درخصوص مسائل اتمى گفت: «نامه رئیس جمهور را خواندم. فکر کردم جالب بود، چیزى در حدود 16 یا 17 صفحه تایپ شده بود.»رئیس جمهورى ایران، چندى پیش نامه اى را براى رئیس جمهورى آمریکا ارسال کرد که منوچهر متکى وزیر امور خارجه ایران آن را تسلیم سفیر سوئیس - حافظ منافع آمریکا در ایران- کرد. مقامات آمریکایى در اولین واکنش خود به این نامه گفتند که این نامه به نگرانى هاى جامعه جهانى توجهى ندارد و کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا به خبرگزارى آسوشیتدپرس گفت که «این نامه به یافتن راه حل سیاسى براى مناقشه اتمى کمکى نکرده است.» اما در حالى که مقامات آمریکایى این نامه را به دلیل عدم اشاره به مسائل هسته اى ایران بى اهمیت خوانده بودند، مقامات ایرانى بر این نکته تاکید دارند که هدف نامه مسائل اتمى نبوده است. در همین ارتباط محمود احمدى نژاد، در سخنانى در اندونزى چند روز پس از انتشار متن نامه، تاکید کرد که نامه اش به رئیس جمهورى آمریکا ارتباطى با پرونده هسته اى نداشته و دعوتى به اسلام و فرهنگ انبیا بوده است. او تاکید کرد: «این نامه بسیار فراتر از موضوع هسته اى بود و ما اصولاً مسئله هسته اى را مهم نمى دانیم که بخواهیم در مورد آن نامه اى بنویسیم. ما به دنبال حل مسائل اساسى تر جهان هستیم.» نامه احمدى نژاد نخستین پیام مستقیم یک رئیس جمهور ایران به یک رئیس جمهور آمریکا پس از انقلاب اسلامى به شمار مى رود.
ادعاى البرادعى
محمد البرادعى مدیرکل آژانس بین المللى انرژى اتمى که در آمریکا به سر مى برد، از موافقت «اصولى» ایران با توقف غنى سازى اورانیوم خبر داد. این خبر با وجود انتشار در خبرگزارى ها هنوز از سوى مقامات ایرانى تایید نشده است.
براساس گزارشى که در سایت فارسى «دویچه وله» منتشر شده، محمد البرادعى پس از دیدار روز چهارشنبه با کاندولیزا رایس وزیر خارجه ایالات متحده در واشینگتن گفت که تهران «اساساً» این پیشنهاد را پذیرفته که در چارچوب یک معاهده با کشورهاى غربى، براى چندین سال از غنى سازى اورانیوم در خاک خود چشم پوشى کند. با این حال اما البرادعى تاکید کرده که هنوز ضرورت بحث هایى در رابطه با غنى سازى در چارچوب برنامه تحقیقات هسته اى، وجود دارد. مدیرکل آژانس بین المللى انرژى اتمى همچنین تاکید کرد که ایران آماده است در صورت از سرگیرى مذاکرات هسته اى، پروتکل الحاقى را بپذیرد. البرادعى همچنین در دیدار با رایس، دیدگاه هاى على لاریجانى دبیر شوراى عالى امنیت ملى ایران را در مورد موضوع هسته اى با وى در میان گذاشته است. البرادعى اعلام کرد که پیش از سفر به واشینگتن با دیدگاه هاى على لاریجانى در مورد چگونگى حل بحران اتمى آشنا شده و این دیدگاه ها را با وزیر خارجه آمریکا در میان گذاشته است. اما دیدگاه هاى دوطرف در این مورد با یکدیگر اختلاف دارد. مدیرکل آژانس، برخى مقامات ارشد دیپلمات هاى اروپایى و بسیارى از تحلیلگران سیاسى بر این باورند که تنها راه پایان یافتن موضوع هسته اى ایران، مشارکت ایالات متحده در مذاکرات با تهران است. البرادعى که حدود 45دقیقه با رایس دیدار کرد، در مورد مذاکره ایران و آمریکا گفت: «تصمیم گیرى در مورد موضوع مذاکره مستقیم میان ایران و آمریکا به واشینگتن بستگى دارد.» کاخ سفید اما از سوى دیگر اعلام کرده است که به مذاکرات چندجانبه با تهران و جهت گیرى بین المللى در این زمینه نزدیک است. رایس وزیر امور خارجه آمریکا هم پس از دیدار با البرادعى درباره نشست نمایندگان 5 کشور عضو دائم شوراى امنیت به علاوه آلمان که چهارشنبه شب در لندن برگزار شد اعلام کرد که این مذاکرات پیشرفت خوبى داشته است. با این حال رایس اضافه کرد که ما انتظار نهایى شدن همه مسائل را نداشتیم و من درک مى کنم که آنان باید همچنان بر روى برخى مسائل کار کنند. وزیر خارجه آمریکا در این مورد به جزئیات بیشتر اشاره نکرد. این در حالى است که انتظار مى رود وزراى خارجه ? کشور عضو دائم شوراى امنیت هفته آینده در اروپا تشکیل جلسه دهند تا بسته پیشنهادى حاوى مشوق ها و تهدیدها را به ایران تکمیل کنند. به گفته شان مک کورمک سخنگوى وزارت خارجه آمریکا احتمال مى رود این نشست در اروپا و احتمالاً اوایل هفته آینده برگزار شود. از سویى قرار است ایگور ایوانف رئیس شوراى امنیت روسیه امروز وارد تهران شود. سفر ایوانف به دعوت همتاى ایرانى او، على لاریجانى انجام مى شود.
آمادگى ایران براى مذاکرات بدون پیش شرط
اما از سوى دیگر ایران هم آمادگى خود را براى مذاکرات بدون پیش شرط با غرب اعلام کرده است. به گزارش خبرگزارى فرانسه و بنا به اعلام دیپلمات ها، ایران به محمد البرادعى مدیرکل آژانس بین المللى انرژى اتمى گفته است که بدون هیچ گونه پیش شرطى آماده مذاکره با غرب است. یک دیپلمات نزدیک به سازمان ملل در همین مورد به نقل از على لاریجانى دبیر شوراى عالى امنیت ملى ایران گفت: «لاریجانى به ما گفته است که ما آماده گفت وگو هستیم، اما به عنوان اعضاى برابر و بدون هیچ گونه پیش شرط.»یک دیپلمات دیگر هم در همین زمینه گفت که تهران اعلام کرده است تحت فشار و تهدید مذاکره نمى کند و به غنى سازى اورانیوم در مقیاس تحقیقاتى و با 164سانتریفوژ ادامه خواهد داد. آن طور که خبرگزارى فرانسه گزارش داده اشاره على لاریجانى به مذاکره با ایالات متحده بوده که مذاکره مستقیم با ایران را رد کرده است. همچنین اشاره به اتحادیه اروپایى که از اوت گذشته با تهران مذاکره نمى کند. این در حالى است که اخیراً مادلین آلبرایت وزیر خارجه پیشین ایالات متحده در دولت بیل کلینتون و همچنین ویلیام پرى وزیر دفاع سابق آمریکا خواستار مشارکت مستقیم آمریکا در مذاکرات چندجانبه با تهران شده اند. از سوى دیگر بسیارى از دیپلمات ها و کارشناسان هم بر این عقیده اند که غرب سرانجام ناگزیر است براى موافقت تهران با مشوق هاى اروپایى باید با غنى سازى اورانیوم در مقیاس آزمایشگاهى موافقت کند.
تلاش ایران براى جلب حمایت کشورهاى غیرمتعهد
این درحالى است که انتظار مى رود ایران در نشست آینده «کشورهاى غیرمتعهد» موسوم به نم (Non- Aligned Movement) که قرار است در مالزى برگزار شود، تلاش کند تا حمایت کشورهاى در حال توسعه را در موضوع هسته اى جلب کند. نم در سال 1961 میلادى و با هدف مقابله با ژئوپولتیک جنگ سرد، ایجاد شد و مهمترین مخالفان واشینگتن در آن عضویت دارند. کوبا، میانمار، زیمبابوه، برزیل و هند از دیگر اعضاى غیرمتعهدها هستند. نم 114 عضو دارد و کشورهاى عضو آن بیش از نیمى از جمعیت جهان را تشکیل مى دهند. همچنین 85درصد تولید نفت جهان را کشورهاى عضو نم در اختیار دارند. عربستان سعودى نفت خیزترین کشور جهان هم یک عضو دیگر غیرمتعهدها است. منوچهر متکى وزیر خارجه ایران قرار است در اجلاس هفته آینده نم به نمایندگى از ایران شرکت کند. سیدحمید البار وزیر خارجه مالزى در مورد نشست آینده مک و موضوع هسته اى ایران گفت که همگان علاقه مند هستند تا ببینند نشست آینده تحت الشعاع مسئله هسته اى ایران قرار خواهد گرفت یا نه.
سفر وزیر خارجه ایران به عراق
در همین حال منوچهر متکى وزیر امور خارجه جمهورى اسلامى ظهر دیروز وارد بغداد شد و مورد استقبال هشیار زیبارى وزیر امور خارجه این کشور قرار گرفت. متکى اولین مقام ارشد ایرانى است که پس از انتخاب محمود احمدى نژاد به ریاست جمهورى ایران به عراق سفر کرده است. وزیر امور خارجه که از پاکستان به بغداد رفت در دیدار با وزیر خارجه عراق بر آمادگى کامل ایران براى بازسازى عراق تاکید کرد. در مقابل اما هشیار زیبارى هم ایران را حامى و دولت دوست و مردم عراق توصیف کرد. متکى که تنها چند روز پس از تشکیل دولت وحدت ملى عراق وارد این کشور شده است در دیدار با همتاى عراقى اش آخرین تحولات منطقه و مباحث بین المللى و وضعیت روابط دوجانبه و چگونگى راه هاى گسترش آن را مورد بحث و تبادل نظر قرار دارد. از سوى دیگر وزیر امور خارجه عراق هم در این دیدار گفت: ایران و عراق از قربانیان سلاح هاى کشتار رژیم صدام هستند.
زیبارى : انرژى هسته اى صلح آمیز حق مسلم همه کشورها است
همچنین هشیار زیبارى در ادامه این دیدار تاکید کرد که استفاده صلح آمیز از تکنولوژى هسته اى حق مسلم همه کشورها است. وى ادامه داد که کشورش بر حل مسالمت آمیز مسئله هسته اى ایران تاکید دارد و اضافه کرد: «امنیت و ثبات ایران امنیت و ثبات عراق است و ما به نیت و رویکرد رهبرى ایران به تحولات منطقه هیچ تردیدى نداریم.» متکى هم در ادامه رضایت جمهورى اسلامى ایران را از استقرار دولت دائمى در عراق ابراز داشت. وى تاکید کرد: جمهورى اسلامى ایران مصمم به تثبیت و ارتقاى روابط دو کشور است و حمایت ایران از عراق در جهت حفظ تمامیت ارضى و یکپارچگى این کشور صورت مى پذیرد. متکى افزود: ما باید توافق هاى قبلى را اجرایى کرده و راه هاى جدید گسترش روابط بین دو کشور را جست وجو کنیم. وزیر امور خارجه افزود: ایران براى بازسازى عراق به ویژه اماکن متبرکه و نیز مدیریت شهرى آن آمادگى کامل دارد و موضوع اتصال شبکه برق دو کشور نیز از اهمیت فراوانى برخوردار است. طرفین در این دیدار همچنین بر ضرورت همکارى هاى مرزى، مقابله با قاچاق مواد مخدر، اسلحه و همچنین مقابله با تروریست ها تاکید و توافق کردند. از دیگر توافق هاى این مذاکره ضرورت استفاده از مزیت هاى دو کشور و گسترش روابط پارلمانى دو طرف بود. متکى همچنین در فرودگاه بغداد در جمع خبرنگاران افتتاح کنسولگرى ایران در بندر بصره را از اهداف سفر خود به عراق توصیف کرد. انتظار مى رود بحث افتتاح کنسولگرى رژیم اسرائیل در منطقه کردستان عراق از دیگر مباحث مطرح شده میان وزراى خارجى ایران و عراق باشد. متکى را در سفر به بغداد چند تن از نمایندگان مجلس ایران از جمله نمایندگان کمیسیون امنیت ملى و خارجى مجلس شوراى اسلامى همراهى مى کنند. ایران و عراق پیوندهاى عمیق و دیرینه فرهنگى و مذهبى دارند و سران دولت جدید بغداد از متحدان نزدیک جمهورى اسلامى به شمار مى روند.