کمیته‌ امور عمومی آمریکا و اسراییل (ایپاک) در یک نگاه

امید غیاثوند
یکی از سازمان‌های یهودی که در اصل مهمترین سازمان طرفدار اسراییل در آمریکا محسوب و از آن به عنوان "لابی صهیونیست" یاد می‌شود؛ "کمیته امور عمومی آمریکا و اسراییل (Committee Affairs Public Israel American)" یا "ایپاک" نام دارد.
ایپاک در سال 1951 میلادی توسط "ای ال کنن" روزنامه‌نگار کانادایی پس از مذاکره‌های بسیار با رهبران اسراییلی با هدف "مبارزه برای گذراندن قوانینی برای حمایت از اسراییل" تاسیس شد.
کنن در دهه 1940 پس از همکاری با کنفرانس یهودیان آمریکا؛ در سال 1947 نماینده مطبوعاتی آژانس یهودیان در نیویورک می‌شود و پس از تاسیس اسراییل در سال 1948 به عنوان سخنگوی "ابا ابان" وزیر امور خارجه و هیات اعزامی اسراییل در سازمان ملل خدمت می‌کند. وی در سال 1951 با پیوستن به "شورای صهیونیست‌های آمریکا" در دفتر کنگره و وزارت خارجه آمریکا رسما به عنوان یک "لابیست" ثبت نام می‌کند.
این روزنامه‌نگار کانادایی تا سال 1953 نماینده شورای صهیونیست‌های آمریکا در واشنگتن می‌شود و فعالیت خود را در آنجا آغاز می‌کند.
کنن با دعوت از رهبران سازمان‌ها و عضویت‌ آنان در این کمیته بیشترین اعتبار را به آن کمیته بخشید.
در سال 1959 هنگامی که ایپاک مسجل شد یک شورای ملی، مرکب از نمایندگان محلی و رهبران سازمان‌های یهودی برای آن تشکیل داده شد.
این شورا از افرادی تشکیل می‌شد که به شدت علاقمند به انجام دادن اقدامات حمایتی از اسراییل بودند و به گفته کنن "یا می‌توانستند برای کمیته اعانه جمع‌آوری کنند و یا از روابط دوستانه خود با افراد کنگره به نفع اسراییل استفاده نمایند."
کنن در سال 1974 بازنشسته و "موریس آمیتی" دستیار حقوقی سناتور دمکرات "ابراهام رابی کف" به سمت مدیر اجرایی و همه‌کاره ایپاک منصوب شد.
آمیتی در دوره شش ساله ریاست خود بر ایپاک به کامپیوتری کردن دفاتر لابی و انتقال آن به "کاپیتول هیل" (کاخ کنگره) اقدام کرد. همچنین به ارتقای تعداد کارمندان ایپاک تا چندین برابر مبادرت ورزید و نیز بودجه سالیانه را که در آن هنگام 400 هزار دلار در سال بود به 1/2 میلیون دلار ارتقا بخشید.
اقدام مهم دیگر آمیتی، افزایش تماس‌ها و گسترش لیست مرتبطان با کمیته بود که در زمان کنن به چند صد نفر محدود می‌شد و او این لیست را به یازده هزار تماس و ارتباط ارتقا داد.
هم‌اکنون ایپاک با 150 کارمند در آمریکا دارای هفت دفتر در مناطق مختلف است و مرکز نظارت و فرماندهی ایپاک در نیویورک قرار دارد.
کمیته اجرایی که عملا مجری اهداف کمیته است نیز به نحو بسیار گسترده‌ای سازماندهی شده و تا سال 1983 روسای 38 سازمان یهودی به عضویت آن درآمدند که در زمان "توماس داین" دیگر مدیر اجرایی ایپاک تعداد اعضای آن به 55 هزار نفر رسید.
نقش کلیدی در کمیته اجرایی ایپاک را "مدیر اجرایی" آن بر عهده دارد این پست معمولا به اشخاص ثروتمند بانفوذ و مورد احترام سازمان‌های یهودی سپرده می‌شود.
اعضا و تشکیل دهندگان کمیته نیز به دو شکل گسترش می‌یابند.
نخست از طریق هماهنگی با رهبری سازمان‌های محلی، مذهبی و صهیونیستی که اغلب آنها در هیات مدیره کمیته عضویت دارند و دوم از طریق توسعه و گسترش عضویت‌های انفرادی. این دو بخش عناصر اصلی گسترش تشکیلات کمیته امور عمومی آمریکا و اسراییل هستند.
درباره جذب اعضا نیز کمیته بیشتر توجه خود را روی نیروهای با دانش و آگاه سیاسی معطوف کرده است و کمتر به کمیته توجه داشته است.
نشریه "report east near" نیز به عنوان یک خبرنامه در این کمیته منتشر می‌شود این نشریه آخرین خبرهای حقوقی و قانونی و همچنین جریان‌های جدید و وقایع مهم را به اطلاع اعضا می‌رساند.
ایپاک هر ساله یک کنفرانس سالانه برگزار می‌کند که برای خط مشی آینده و چگونگی برخورد با مسایل و تعقیب اهداف نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.
تشکیل جلسه‌‌های آموزشی و هدایتی از دیگر اقدام‌های ایپاک در مراکز و دفاتر آن در سطح آمریکا؛ از برنامه‌های موثر جهت بهینه شدن این کمیته است.
امکانات مالی ایپاک نیز از طریق حق عضویت‌ها و کمک‌های مالی افراد و سازمان‌ها تامین می‌شود. بودجه کمیته در دهه 1990، 13 میلیون دلار در سال بوده است که این رقم هر ساله در حال افزایش است.
ایپاک به عنوان یک لابی داخلی مجبور است سالیانه در چهار نوبت گزارش مالی خود را به وزارت امور خارجه آمریکا در دفتر مجلس نمایندگان تسلیم کند.
کمیته به کمک‌ها و اعانات بزرگ که معمولا برخی از افراد می‌پردازند توجه خاص دارد و بدین منظور کلوبی را به نام "کاپیتال" دایر کرده است که چند صد نفر عضو دارد و هر کدام از آنها سالانه مبلغی بیش از 2000 دلار می‌پردازد.
ایپاک در نشریه خود هر سه ماه نام کسانی را که بیش از 500 دلار به کمیته کمک مالی کرده‌اند نیز چاپ می‌کند.
اصولا اکثر این مساعدت‌های مالی از سوی طبقه ثروتمندان یهودی آمریکا و یا افرادی که با کمیته در ارتباط بوده و یا در کل از طرفداران سرسخت اسراییل هستند صورت می‌گیرد. بدون شک ایپاک یکی از قدرتمندترین و اصلی‌ترین سازمان عامل فشار یهودیان و صهیونیست‌ها در ایالات متحده است.
در نظرسنجی که در سال 1998 و 1999 در مجله "فورچن"(fortune) صورت گرفت نام "ایپاک" به عنوان "دومین لابی قدرتمند" در آمریکا به ثبت رسید.
در حقیقت از این سازمان صهیونیستی به عنوان "دولتی در داخل آمریکا" و یا "بزرگترین ایالت در ایالات متحده آمریکا" نام برده می‌شود.
"روژه گارودی" محقق و نویسنده فرانسوی، از ایپاک به عنوان قدرتمندترین لابی‌ای که در کنگره دارای اعتبار رسمی است یاد می‌کند.
ایپاک با تمامی امکانات خویش درصدد است در کنگره آشکارا دیدگاه اسراییل و منافع و خواسته‌های یهودیان را به کرسی بنشاند.
این کمیته با بهره‌گیری از شیوه‌ها و متدهای جدید؛ استفاده از تکنیک‌های قوی و مناسب و با ایجاد جو وحشت بسیار توانسته است در همراه ساختن مسئولان ایالات متحده با منافع اسراییل و به طور کلی صهیونیست‌ها موفق عمل کند.
"پل فندلی" مولف کتاب پرفروش آنها بی‌پرده سخن می‌گویند" درباره این کمیته می‌نویسد: "زمانی که این نام (ایپاک) در مقابل اشخاص با نفوذ در سیاست‌های خاورمیانه برده می‌شود: صورت در هم می‌کشند؛ اگر نخواهیم بگوییم رنگ از رویشان می‌پرد."
"مکلوسکی" نماینده سابق کنگره آمریکا نیز می‌گوید: "ایپاک از تمامی جمعیت‌های دارای منافع در سیاست خارجی قوی‌ترین، متشکل‌ترین و در واشنگتن پر نفوذترین است." عملکرد موفقیت‌آمیز ایپاک به گونه‌ای است که "رونالد ریگان" رئیس جمهوری پیشین آمریکا در زمانی که با مخالفت‌های علنی و فزاینده به علت حضور ناوگان این کشور در سواحل لبنان روبرو شد در اکتبر 1983 از ایپاک درخواست کمک کرد.
موفقیت ایپاک علاوه بر روابط استراتژیک اسراییل با آمریکا؛ به عوامل سازمانی و عملیاتی نیز مرتبط است.
کارمندان ایپاک فقط متخصصان درجه اول نیستند بلکه بسیار کوشا و ماهر هستند.
علاوه بر آن، اعضای گرداننده ایپاک از تکنیک‌های ویژه‌ای برای همراه کردن افراد با سیاست‌های خود از جمله نگهداری مدارک موثقی از هر نماینده (مجلس نمایندگان و سنا) استفاده می‌کنند.
عوامل ایپاک فعالیت‌های دیگری مانند آرای نمایندگان در کمیسیون‌ها؛ مشارکت در نظارت طرح‌های قانونی، امضای نامه‌ها و حتی سخرانی‌ها را زیر نظر می‌گیرند.
واقعیت این است که ایپاک در طول حیات خود با موفقیت‌های بسیاری روبرو بوده است به طوری که نویسندگان متعدد از نفوذ این لابی در صحنه سیاست گذاری خارجی آمریکا بسیار سخن رانده‌اند.
نویسندگانی چون پل‌فندی، "نوام چامسکی"، "ادوارد تیونان"، "استفان گرین" و "داگلاس بال" تمامی به نوعی کوشیده‌اند از وجود یک نفوذ عمیق و جدی یهود در ایالات متحده برده بردارند. آنان بر این نکته اشتراک نظر دارند که آمریکا از اسراییل حمایت کامل می‌کند و در این بین نیروهای قوی در آمریکا وجود ندارد که موجب آن می‌شود که این کشور از اسراییل حمایت کامل کند.
به اعتقاد این نویسندگان وجود این لابی آن هم در داخل آمریکا است که رهبران آمریکا را به حمایت از منافع اسراییل مجبور می‌کند.
چنین می‌توان نتیجه گرفت که ایپاک به عنوان اصلی‌ترین لابی رسمی اسراییل در آمریکا توانسته است با سیطره خود در عرصه‌های مختلف تامین منافع اسراییل را نزد دولتمردان آمریکا بیمه کند و این واقعیتی است که نمی‌توان از آن به آسانی گذشت.