عراق؛ بحران امنیت

در یکى از خونبارترین حوادث ماه‌هاى اخیر در عراق، بر اثر حمله به یکى از مساجد شیعیان در بغداد در روز جمعه گذشته، دست‌کم 80 نفر به شهادت رسیدند و عده زیادى نیز مجروح شدند. این حادثه تروریستى یک هفته بعد از سفر از پیش اعلان نشده رایس و استراو وزیران امور خارجه آمریکا و انگلیس به بغداد صورت گرفت که در آن، این دو فراتر از دخالت در امور داخلى عراق، در اظهاراتى در مقابله با اراده مردم این کشور براى تشکیل دولتى دائمى، تروریست‌ها را عملاً به ادامه جنایاتشان در عراق با هدف ناتوان نشان دادن دولت براى اعاده امنیت بر این کشور تشویق کردند.
تأخیر در تشکیل دولتى دائمى و برخاسته از آراى مردم در عراق، امنیت عمومى در این کشور و منطقه را به شدت تضعیف کرده است. اظهاراتى که رایس و استراو در سفر اخیرشان به بغداد در خصوص دولت آینده عراق و مخالفت با رأى و نظر مردم ابراز داشتند، اهداف آمریکا و متحدانش را از اشغال این کشور بار دیگر و با وضوح بیشتر نشان داد. رایس و استراو در این سفر کوشیدند تا در ملاقات با برخى رهبران عراقى، فشار بر شیعیان پیروز در انتخابات اخیر را تشدید و با این فشار، در عین حال بین ائتلاف شیعیان شکاف ایجاد کنند که این امر در صورت تحقق مى‌تواند امنیت را هر چه بیشتر در این کشور تهدید و زمینه‌هاى استقرار آن را از بین ببرد.
رایس در حالى به بغداد رفت که انتقادهاى روزافزون از عملکرد زلماى خلیل‌زاد سفیر آمریکا در بغداد به محورى تازه براى تشدید اختلافات داخلى مقامات آمریکا بخصوص در دو قطب پنتاگون و وزارت امور خارجه این کشور تبدیل شده است و در عین حال تنفر از آمریکا و سیاست هاى آن در عراق هم در بین مردم این کشور و هم مردم منطقه، روز به روز بیشتر افزایش مى‌یابد.
انتخابات پارلمانى عراق در ماه دسامبر برگزار شد و ائتلاف گروه‌هاى شیعه توانست بیشترین تعداد کرسى‌هاى پارلمان را به دست آورد اما با دخالت‌هاى آمریکا و اعمال فشار براى دادن کرسى به برخى احزاب و گروه‌هاى فاقد آراى مردمى، نتیجه نهایى به گونه‌اى رقم خورد که ضرورتاً باید دولتى ائتلافى تشکیل شود. نامزد اصلى شیعیان عراق براى تصدى نخست‌وزیرى ابراهیم جعفرى است که برخى گروه‌هاى عراقى و آمریکا با ادامه کار او در این سمت مخالف هستند و این امر راه را براى تشکیل دولت منتخب مردم به عنوان راهى براى برون‌رفت از بحران موجود بسته است و به گفته جعفرى چنین موضعى به ادعاى دولت آمریکا در حمایت از دموکراسى به شدت ضربه مى‌زند و آیت‌الله سیستانى نیز از این دخالت ها ابراز انزجار کرده است.
از نگاه آمریکایى‌ها و در چارچوب سیاست ادامه اشغال عراق، فشار همزمان بر شیعیان و سنى‌ها در این کشور با حمله به مقدس‌ترین اماکن مذهبى، حرمین امامین عسکریین(ع) که پیشتر نیز هزاران قربانى گرفته است، مى‌تواند پیروان دین اسلام در این کشور را وارد مجادله‌اى خونین کند تا هم دولت جدید بغداد مطابق خواسته کاخ سفید تشکیل شود و هم اهداف راهبردى آمریکا از اشغال عراق که همانا تسلط بر منابع و موقعیت‌هاى راهبردى منطقه و برترى همه‌جانبه رژیم صهیونیستى است، تأمین گردد. این نگاه زمانى روشن‌تر و دقیق‌تر خواهد شد که درنگى بر اظهارات و مواضع زلماى خلیل‌زاد سفیر آمریکا در بغداد در هفته‌هاى اخیر داشته باشیم که بارها تکرار کرده است واشنگتن اجازه تشکیل دولتى مردمى در عراق را که برخاسته از آراى مردم در این کشور باشد، نخواهد داد.
عراق در ماه‌هاى اخیر و به ویژه پس از انتخابات پارلمانى که زمینه براى تشکیل یک دولت دائمى و برخاسته از آراى مردم در آن فراهم شده است، شاهد تحولاتى مثبت در نزدیکى گروه‌هاى سیاسى به یکدیگر براى تشکیل یک دولت وحدت ملى بود و استمرار آن موجب شد تا برخى گروه‌هاى سیاسى هر چه بیشتر از افراطیون فاصله گرفته و بنا بر گزارش‌ها حتى در مناطقى از عراق با آنها درگیر شوند. در نگاه تحلیلگران به این ترتیب روشن مى‌شود که هدف واشنگتن از طرح و دامن زدن به اختلافات گروه‌هاى سیاسى در عراق، چیزى جز تشدید ناآرامى در این کشور و زمینه‌سازى براى ادامه اشغال عراق نیست.
در این حال باید دقت داشت که عمده دلیل ناامنى و خشونت در عراق ادامه اشغال این کشور و حضور نیروهاى خارجى در آن است و همانگونه که عمروموسى دبیرکل اتحادیه عرب چندى پیش گفت: «براى عراق امنیت به همراه نمى‌آورد.»
مقاومت و اقدامات تروریستى از سوى تروریسم جهانى که شناخت خاستگاه، ماهیت و رفتارهاى آن چندان پیچیده نیست، امروز در عراق به حدى به هم آمیخته شده است که تفکیک آن ممکن نیست و این وظیفه خطیر بر دوش تمامى رهبران عراق است که با موضع‌گیرى‌هاى روشن و مشارکت در روند وفاق ملى در این کشور، تروریست‌ها را تنها بگذارند و به دولت منتخب مردم عراق یارى دهند تا بتواند امنیت را بر این کشور اعاده کند.
یک موضوع مهم دیگر، مسئولیت آمریکا به عنوان نیروى اشغال‌کننده عراق براساس دو کنوانسیون ژنو در تأمین امنیت این کشور است که چون مغایر با منافع آن مى‌باشد، لذا کاخ سفید عامداً نه تنها در این زمینه اقدامى مؤثر انجام نمى‌دهد که با اقدامات تخریبى خود در روند اعاده امنیت در عراق، عملاً تروریست‌ها را مورد حمایت قرار مى‌دهد.