تیغ نظارت در انتخابات شورا تیز نشود

در سالروز تشکیل شوراها وزیر سابق کشور که اولین انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا بعد از 20 سال تاخیر در دوره وزارت وی برگزار شد اظهار داشت: شرایط دوران جنگ عدم تمایل مدیران اجرایی و در نهایت دغدغه بزرگان نظام و ابهامی که در پیامدهای شکل‌گیری شوراها وجود داشت باعث شد تا تاسیس آن با تاخیر 20 ساله همراه شود. سیدعبدالواحد موسوی لاری با یادآوری جایگاه شوراها در تحقق مردم‌سالاری و مشارکت مردم در عرصه‌های حاکمیتی، گفت: تاسیس شوراها و اداره امور شهر و روستا توسط منتخبان مردم یکی از زیباترین جلوه‌های مردم‌سالاری است بی‌تردید هیچ یک از نهادهای اداره‌کننده امور کشور حتی مجلس شورای اسلامی که نماد اصلی اتکای نظام به آرای مردم است به اندازه شوراها مردم را در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری شریک و سهیم نمی‌کند.
موسوی لاری تصریح کرد: پس از روی کار آمدن دولت دوم خرداد یا دولت اصلاحات و تاکید بر حضور مردم در تصمیم‌گیری‌ها و رواج اندیشه‌ مردم‌سالاری یک بار دیگر مساله شوراها به عنوان نهادی که پایین‌ترین سطوح جامعه را در تعیین سرنوشت سهیم می‌کند مورد توجه قرار گرفت اما تجربه دو دهه گذشته ناخشنودی مدیران اجرایی و دغدغه‌های به حقی که بعضی از مسئولان عالی نظام داشتند انجام این کار را با ابهام روبه‌رو کرده بود به گونه‌ای که حتی زمانیکه عملیات تدوین قانون شوراها و برگزاری انتخابات آن را در برنامه‌ای که به مجلس برای اخذ رای اعتماد دادم گنجاندم مخالفین اعلام کردند، موسوی لاری هم مثل همه وزرایی که آمدند و وعده دادند و عمل نکردند خواهد بود. او نیز به شکل‌گیری شوراها نخواهد پرداخت. وزیر سابق کشور در ادامه به مقایسه عملکرد و شعارهای شوراهای اول و دوم پرداخت و گفت: به اعتقاد من شوراها در بیش از 32 هزار روستا و قریب هزار شهر عملکرد نسبتا مناسبی داشتند.
وزیر سابق کشور مدعی شد: صدا و سیما که آن روزها مسئولیت اصلی ناکام کردن حرکت اصلاحات را به عهده گرفته بود و در این عرصه از هیچ امری فروگذار نمی‌کرد، به اختلافات اعضای شورای شهر دامن زد و با برگزاری شوهای تلویزیونی و بزرگ کردن اختلافات اعضا تلاش کرد تا این حرکت مثبت و خیرخواهانه و تاثیرگذار را بی‌خاصیت عقیم ناکارآمد جلوه دهد. تنش بین اعضای شورای شهر دور اول از یک طرف و معطل ماندن کار شهر از سوی دیگر زیان‌هایی بود که به اصل اعتماد مردم به کارآمدی شوراها لطمه زد و در نتیجه عده زیادی از مردم در دور دوم انتخابات شورای شهر شرکت نکردند. عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز ادامه داد: این بار مسیر حرکت شورا هر چند هموارتر از گذشته و تصمیم‌گیری‌ها سهل و آسان‌تر بود اما باز هم به اعتقاد من اثرات تخریبی و فعالیت‌های تبلیغی صدا و سیما تاثیر خود را گذاشته بود. این بار شورا از اختیار نظارتی خود برای این که مبادا متهم به تقابل با شهردار وقت شود صرف نظر کرد. نتیجه این امر خروج دستگاه اجرایی مدیریت شهر از حوزه اصلی فعالیت و ورود به کارهایی بود که به هیچ نحو در حوزه اختیارات یا لااقل در اولویت برنامه‌های او نبود. اموری از قبیل پرداخت وجوه شهر به مداح‌ها قرض‌الحسنه ازدواج، کمک به بعضی از روحانیون حوزه علمیه قم و همچنین شروع پروژه‌هایی که پشتوانه مطالعاتی نداشت و حتی ابهام‌هایی در اصل انگیزه پرداختن به آن نیز وجود داشت، که موضوع منوریل یکی از آنها بود.
وی ادامه داد: در آن شرایط بدون حساسیت نظارتی شورا درآمد شهر را نشانه رفت. بنابراین در یک تحلیل کلی باید گفت شورای اول با میدان داری صدا و سیما دچار التهابات سیاسی شد و شورای دوم برای این که گرفتار آن ماجرا نشود از حق نظارتی خود کوتاه آمد و این کوتاه آمدن زیان‌های زیادی به شهر وارد کرد. البته در همین شورای دوم بعضی از منتخبین مردم به حق از حقوق مردم دفاع کرده و می‌کنند و تا آن جا که مقدورشان بود به امر نظارت اهتمام داشتند اما کلیت شورا این حساسیت را نداشت و متاسفانه این بار از آن طرف بام افتادیم. وی ادامه داد: نباید شورا به باشگاه حزبی و سیاسی تبدیل شود و در برابر حقوق مردم کوتاه بیاید و بر عملکرد دستگاه اجرایی نظارت نکند تا شاهد کاهش فعالیت‌های عمرانی و زیربنایی و پرداختن به اموری غیرمرتبط نباشیم اگر شورا در فضای آرام، کارشناسانه و مقتدرانه تصمیم‌گیری کند و بر امور نظارت کند، زمینه تثبیت جایگاه خود را فراهم کرده و فعالیت‌های آن در بستری مناسب قرار می‌گیرد. وی در مورد محدودیت‌هایی که برای فعالیت شوراها وجود داشته است نیز گفت: بواسطه محدودیت قوانین و مقررات با شکل‌گیری شوراها باید بسیاری از قوانین به ویژه قوانین مرتبط با اداره شهر و روستا عوض می‌شد که متاسفانه حتی قانون شوراها که در حکم اساسنامه شوراها است به دلیل نگاه انقباضی شورای نگهبان امکان روز آمد شدن و اصلاح شدن پیدا نکرد. سایر قوانین هم در جهت حمایت از نظام شورایی اصلاح نشدند و حتی واگذاری اموری که می‌توانست به شورا واگذار شود هم سرعت چندانی نداشته است.
وزیر سابق کشور درباره چگونگی رابطه شوراها با وزارت کشور در دوره حضور وی در آن وزارتخانه نیز تصریح کرد: وزارت کشور در دوران تصدی من تمامی تلاش خود را بر این امر متمرکز کره بود تا موانع شکل‌گیری و فعالیت شوراها را برطرف کند و آسیب‌پذیری آنها را به حداقل برساند. رابطه خوب و تعریف شده‌ای بین وزارت کشور و شوراها بود، هر چند همان جریان‌هایی که اختلافات اعضای شورای تهران را بزرگ کرده و بر طبل اختلاف می‌نواختند رابطه وزارت کشور و شوراها را نیز بی‌نصیب نمی‌گذاشتند اما خوشبختانه هم شوراها جایگاه وزارت کشور را درک می‌کردند و این وزارتخانه را به عنوان مهم‌ترین حامی خود تلقی می‌کردند و هم مجموعه وزارت کشور در تهران و استان‌ها اهمیت جایگاه شوراها را می‌شناختند و متناسب با آن شناخت حرکت می‌کردند.