ایران کلیددار پرونده هسته‌ای

جان بولتون سفیر آمریکا در سازمان ملل در پاسخ به درخواست کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل برای مذاکره مستقیم واشنگتن با تهران جهت حل مساله هسته‌ای ایران، با انتشار بیانیه‌ای گفت: این موضوعی دوجانبه بین آمریکا و ایران نیست بلکه موضوعی بین ایران و دنیا است. بنابراین گزارش، بولتون گفت که آمریکا از مذاکرات اروپا و روسیه با ایران حمایت می‌کند و ما هیچ نکته‌ای در مذاکرات مستقیم نمی‌بینیم. وی همچنین با بیان اینکه واشنگتن تمایل به حل دیپلماتیک موضوع هسته‌ای ایران دارد اظهار داشت که کلید هنوز در دست تهران است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، جان بولتون همچنین این اظهارات را که آمریکا با دو هفته مسکوت گذاشتن بررسی پیش‌نویس یک قطع‌نامه ضد ایرانی در شورای امنیت سازمان ملل، تسلیم شده است، رد کرد. نماینده آمریکا در سازمان ملل همچنین خاطرنشان کرد: تعلیق غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری یک خط قرمز برای اروپایی‌ها باقی می‌ماند و مطمئنا یک خط قرمز برای ما و روسیه و چین است.
وی همچنین درباره فرصت دو هفته‌ای به اروپا برای بررسی پیشنهاد مشوق‌ها به ایران خاطرنشان کرد که این یک تعویق است، اما این امر به این نیت است که تمایل آمریکا برای تلاش و بررسی هر احتمال دیپلماتیک را نشان می‌دهد و این مساله بار دیگر ثابت می‌کند که کلید هنوز در درست ایران است. این دیپلمات آمریکایی همچنین بیان داشت که موضع آمریکا با به اجماع رسیدن انگلیس، فرانسه، چین و روسیه و سازمان ملل بر سر مشوق‌های اقتصادی، انرژی و امنیتی اروپا به ایران تعیین خواهد شد. بولتون همچنین در ادامه با تاکید بر سیاست‌های یک جانبه گرایانه کاخ سفید افزود که مهم است به طور قانونی ایران را وادار به تعلیق فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی کنیم.
آمادگی اروپا برای کمک به توسعه برنامه اتمی غیرنظامی
در همین حال اتحادیه اروپا اعلام کرد در صورتی که ایران به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه دسترسی به مراکز اتمی خود را بدهد، اتحادیه اروپا حاضر است به ایران جهت توسعه برنامه اتمی غیرنظامی خود کمک کند. به گزارش آسوشیتدپرس از بروکسل، در بیانیه‌ای که شنبه در پایگاه اینترنتی اتحادیه اروپا منتشر شد، آمده است، وزیران امورخارجه اتحادیه اروپا قرار است. روز دوشنبه در نشست خود رسما اعلام کنند در صورت موافقت ایران با بازرسی بین‌المللی از مراکز اتمی این کشور، اروپا آماده است از توسعه برنامه اتمی غیرنظامی ایمن و پایدار ایران حمایت کند. در این بیانیه آمده است، اروپا درصدد احیای مجموعه‌ای از مشوق‌های سیاسی و اقتصادی است که در آگوست گذشته در قبال متوقف ساختن فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم به ایران پیشنهاد داده بود.
بررسی ضمانت‌های جدید امنیتی به ایران
از سوی دیگر، وزارت امور خارجه فرانسه اعلام کرد که اتحادیه اروپا در حال بررسی پیشنهاد ضمانت‌های امنیت منطقه‌ای به ایران است که در صورت توقف فعالیت‌های هسته‌ای حساس به تهران داده خواهد شد. به گزارش مهر به نقل از خبرگزاری فرانسه، ژان باپتیست ماتی سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه اظهار داشت: مجموعه تحت بررسی شامل ضمانت‌های امنیتی همراه با اقدامات اقتصادی و دیگر گام‌ها به منظور وادار کردن ایران برای دستیابی به قدرت هسته‌ای صلح‌آمیز است که در صورت توقف فعالیت‌های هسته‌ای، به تهران داده خواهد شد. سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه با بیان اینکه ایده‌ها درباره نوع ضمانت‌های امنیتی که ممکن است به ایران داده شود و دارای بعد منطقه‌ای است مورد بررسی قرار می‌گیرد، از دادن جزییات بیشتر خودداری کرد و خاطرنشان کرد که کشورهای دیگر ممکن است برای همکاری با اقدامات تحت بررسی اروپا مورد تشویق قرار گیرند.
حمایت رییس اتحادیه اروپا از طرح جدید
ولفگانگ شوسل رییس کنونی اتحادیه اروپا نیز در گفت‌وگو با ایرنا در وین از طرح جدید اتحادیه اروپا درباره برنامه هسته‌ای ایران حمایت کرد. وی در حاشیه گردهمایی سران این اتحادیه با کشورهای آمریکایی لاتین و حوزه کاراییب بدون اشاره به جزییات این طرح افزود: تروییکای اتحادیه اروپا از جانب اتحادیه صحبت می‌کنند. وی همچنین راه حل پیش روی درباره برنامه هسته‌ای ایران را شفاف‌سازی و همکاری بیشتر با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ذکر کرد.
قصد اروپا برای تحمیل قطع‌نامه‌های شورای امنیتی به ایران
همچنین، رییس‌جمهور فرانسه روز جمعه در وین گفت: اروپایی‌ها در تلاش هستند قطعنامه‌های شورای امنیت را که در زمینه برنامه‌های هسته‌ای ایران تصویب می‌شوند، بر این کشور تحمیل کنند. به گزارش خبرگزاری فرانسه از وین، ژاک شیراک در پاسخ به سوالی درباره احتمال استفاده از فصل هفت منشور سازمان ملل متحد در مورد ایران گفت: هدف ما هدفی است که فرانسه به آن تعهد کامل دارد و ما باید قادر به تحمیل تصمیمات اتخاذ شده در شورای امنیت سازمان ملل متحد به ایران باشیم. رییس‌جمهور فرانسه در حاشیه اجلاس سران اتحادیه اروپا و آمریکای لاتین گفت: شورای امنیت سازمان ملل بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تصمیم‌گیری می‌کند و تمامی تلاش ما این است که به تمامی شروط تصمیمات شورای امنیت عمل شود. شیراک گفت: فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد خود به خود باعث اعمال تحریم با استفاده از زور علیه ایران حتی در صورت اشاره به این دو مورد نمی‌شود.
متکی: شرط ایران برای قبول پیشنهاد اروپا
این در حالی است که وزیر امور خارجه شنبه تاکید کرد که پیشنهاد مشوقها از سوی اروپا درباره برنامه هسته‌ای ایران باید حق تهران در انجام فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را به رسمیت بشناسد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، منوچهر متکی که همراه با محمود احمدی‌نژاد رییس‌جمهوری ایران در اجلاس سران گروه دی‌هشت در بالی اندونزی حضور دارد، در جمع خبرنگاران اظهار داشت که هر مشوقی که شامل حق ایران در دستیابی به فناوری هسته‌ای و راههای تضمین آن نباشد، هیچ جاذبه‌ای برای مردم و دولت ایران نخواهد داشت. وی همچنین به اروپایی‌ها هشدار داد که همان اشتباه آگوست سال گذشته را مرتکب نشوند.
طرح هم‌راستا با طرح روسیه
نماینده اسبق ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز گفت: پیشنهادات اروپا در طرح خود به ایران در راستای طرح شکست خورده روسیه خواهد بود، ولی از آنجایی که نمی‌خواهند روسیه دوباره وارد عرصه بین‌الملل شده و نقش مهمی را در این زمینه ایفا کند، خودشان این طرح را مطرح می‌کنند. محمد کیارشی، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار داشت: طرحی که اروپا می‌خواهد به ایران ارایه کند، در راستای طرح شکست خورده روسیه است. وی با اشاره به طرح روسیه خاطرنشان کرد: روس‌ها اعلام کرده بودند در صورتی حاضرند با ایران همکاری کرده و اجازه انجام غنی‌سازی صنعتی در خاک کشورشان را بدهند که ایران هرگونه فعالیت‌ هسته‌ای حتی غنی‌سازی در حد آزمایشگاهی و تحقیقاتی را متوقف کند. کیارشی افزود: در هر صورت نتیجه این کار برای غربی‌ها همان است و آن‌ها نیز به دنبال اجرا شدن همین طرح بودند، ولی از آنجایی که نمی‌خواهند روسیه دوباره وارد عرصه بین‌الملل شود نقش مهمی را در این زمینه ایفا کند و همچنین شکست خود را نیز نمی‌خواهند اعلام کنند، لذا از یک طرح جدید صحبت می‌کنند.
وی با بیان این که پیشنهاد تازه‌ای در این طرح به جز مواردی که ذکر آن رفت، مطرح نیست، اظهار داشت: این طور نیست که دیپلماسی آن‌ها را به این نتیجه رسانده‌ باشد که متقاعد شده باشند تا از هر اقدامی علیه ایران دست بردارند، بلکه اروپایی‌ها تاکنون هر چه از دست‌شان برآمده است، انجام داده‌اند، ولی زمانی که دیدند به نتیجه‌ای نرسیدند، به این راه متوسل شدند. نماینده اسبق ایران در آژانس با اشاره‌ به سیاست‌ها و برنامه‌هایی که جمهوری اسلامی ایران تاکنون در جهت پافشاری بر حق خود مبنی بر برخورداری از فن‌آوری غنی‌سازی در خاک کشور دنبال کرده است، گفت: بعید می‌دانم ایران از حق خود بگذرد، حتی اگر پیشنهادات و امتیازات خوبی در این طرح مطرح شده باشد.
پذیرش پیشنهاد اروپا منهای تعلیق نامحدود
این در حالی است که رییس موسسه یوروسویک لندن با تاکید بر این که ایران در ازای تمام ثروت دنیا تعلیق دایم غنی‌سازی را نخواهد پذیرفت، ابراز عقیده کرد که تهران پیشنهاد جدید اروپایی‌ها که منهای تعلیق نامحدود باشد را می‌پذیرد. پیروز مجتهدزاده، رییس موسسه یوروسویک لندن و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با ایسنا در ارتباط با اخبار منتشر شده مبنی بر احتمال ارایه پیشنهادی از سوی سه کشور اروپایی به کشورمان، نفس این عمل را خوب و مثبت دانست و اظهار داشت: همان گونه که بارها گفته‌ام، معتقدم که اکر اگر در طرف اروپایی اندکی صداقت وجود داشته باشد، این مساله که امروزه به شکل مساله‌ای بین‌المللی درآمده، به صورت مثبت حل و فصل خواهد شد. وی افزود: البته مطرح شدن مساله هسته‌ای ایران در سطح بین‌المللی محاسنی هم داشته و از آن جمله این که تمام جهانیان دریافته‌اند که غرب انواع و اقسام خدعه‌ها و نیرنگ‌ها را پیاده کرده تا ملت ایران را از حق مسلم‌اش محروم سازد. دیگر حسن این مساله آن است که همه رهبران جهان حق مسلم ملت ایران در این زمینه را تصریح کرده‌اند.
این استاد دانشگاه با بیان این که نهایتا فتنه غرب در مساله هسته‌ای ایران، دامن خودشان را خواهد گرفت، در ارزیابی احتمال ارایه پیشنهادی جدید از سوی اروپا به ایران، ادامه داد: این مساله را می‌توان اقدامی از سوی اروپا برای حل و فصل مسالمت‌آمیز بحرانی که خودشان آن را ساخته‌اند، ارزیابی کرد. دکتر مجتهدزاده هم‌چنین روند برخورد کشورهای غربی با پرونده هسته‌ای کشورمان را حیرت‌انگیز خواند و گفت: این روند، روندی عبرت‌آمیز و در عین حال حیرت‌آور است، البته در این مرحله از جریان مذکور، غرب به این جا رسیده که باید اندکی از آتش افروزی دست برداشته و با عقلانیت مساله را بررسی کند. رییس موسسه یوروسویک لندن در ادامه خاطرنشان کرد: اروپایی‌ها باید بدانند در صورتی که بخواهند لفظ تعلیق دایم یا نامحدود را در پیشنهادشان به ایران مطرح کنند، اگر تمام ثروت دنیا را هم به ایران ارزانی کنند، تهران قطعا آن را رد خواهد کرد و این قبیل مباحث برای ایران به هیچ وجه قابل قبول نیست.
وی افزود: در صورتی که اروپایی‌ها از مساله تعلیق نامحدود بگذرند، مانع بزرگی از مسیر دو طرف برای آینده مذاکرات‌شان برداشته خواهد شد، ضمن آن که ایران نیز در مقاطع مختلفی آمادگی‌اش را برای پذیرش تعلیق محدود جهت اعتمادسازی و نمایش حسن نیت اعلام کرده است. این استاد دانشگاه ادامه داد: هم چنین در صورتی که اروپایی‌ها تعلیق را حتی در ابعاد محدود از ایران بخواهند، باید خسارت مادی و معنوی این توقف فعالیت‌ها را نیز در پیشنهادشان لحاظ کنند، چرا که خسارت فراوانی که در اثر تعلیق به کشورها تحمیل می‌شود، از سوی هیچ کس قابل انکار نیست.
عدم دادن پاسخ عجولانه
سعید رجایی خراسانی نیز با اشاره به ارایه دومین پیشنهاد اروپایی‌ها به ایران از آغاز مذاکرات هسته‌ای گفت: پاسخ ایران با توجه به روشن بودن مواضع بر حق‌اش باید غیرعجولانه و متناسب با پیشنهاد باشد. این استاد دانشگاه و نماینده اسبق ایران در سازمان ملل متحد در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ارایه پیشنهاد از سوی سه کشور اروپایی به ایران گفت: هر پیشنهادی که حق ایران در انجام غنی‌سازی تضمین نکند، مورد پذیرش نخواهد بود. وی با بیان این مطلب که کشورهایی که دارای سلاح هسته‌ای هستند، نمی‌توانند طرف خوبی برای مذاکره با ایران باشند، افزود: ما می‌توانیم کشورهای عضو غیردایم شورای امنیت را برای مذاکره انتخاب کنیم، این پاسخی صریح به رفتار دوگانه کشورهای عضو دایم شورای امنیت است. سفیر اسبق ایران در سازمان ملل متحد گفت: ‌چنین پیشنهاد و درخواستی قدرت تبلیغاتی قوی را در اختیار ایران قرار می‌دهد. رجایی خراسانی اظهار داشت: اروپایی‌ها قطعا بر تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای ایران تاکید خواهند کرد. در عین حال باید منتظر محتوای پیشنهادی آنها بشویم و ببینیم که چه امتیازاتی را در نظر دارند. این در حالی است که اصول و مواضع‌مان مشخص و هدفمند است.
دیدار از مجتمع نطنز
سرانجام این که اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس روز دوشنبه از روند فعالیت غنی‌سازی در مجتمع هسته‌ای نطنز بازدید می‌کنند. در این بازدید آخرین تحولات در فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای به ویژه در بحث غنی‌سازی و پیشرفت‌های صورت گرفته در این زمینه مورد بررسی قرار می‌گیرد.