پایان دکترین پیشگیرانه

محمدرضا نفرى
افزایش جنگ روانى مقامات غربى براى بازداشتن ایران در خود کفایى هسته اى موجب شده است تا گمانه زنى هاى رسانه اى (به خصوص غربى) در اقدام نظامى علیه تهران به سمت تحلیل و تفسیرهاى نسبى از شرایط موجود سوق پیدا کند. از سوى دیگر اعلام مواضع متناقض مقامات امریکایى که حکایت از سردرگمى کاخ سفید براى مواجهه با ایران دارد، سبب شده است که همپیمانان ایالات متحده براى آرام نگه داشتن افکار عمومى موضعى منفعلانه در پیش بگیرند. تونى بلر، نخست وزیر انگلیس که کشورش هم اکنون در حال برگزارى مانورى مشترک با امریکا با اهدافى فرضى و با ماکت هایى که نمایانگر اهداف در ایران است روز یک شنبه اعلام کرد که امریکا براى حمله احتمالى به ایران نمى تواند چشمداشت کمک نظامى از سوى انگلیس داشته باشد. روزنامه اسکاتسمن به نقل از مقامات دولتى انگلیس گزارش داد که بلر به بوش گفته است که کشورش به حمله احتمالى به ایران حتى در صورتى که از حمایت چشمگیر جهانى برخوردار باشد، نمى‌پیوندد.
در همین حال روزنامه واشنگتن پست از برنامه ریزى متجاوزان امریکایى با مشارکت انگلیسى ها براى حمله به ایران پیش از اشغال عراق در مارس 2003 خبرداد.
ویلیام آرکین، تحلیلگر نظامى اعلام کرد که امریکا براى یک حمله نظامى تمام عیار بر ضد ایران با تکیه بر حمله موشکى و تجاوز نظامى و استقرار دریایى در تنگه هرمز براى سلطه بر این تنگه، پیش از دخالت در عراق در مارس2003نقشه مى کشید. وى در روزنامه واشنگتن پست نوشت: این طرح به «تیراننت» معروف بود. این تحلیلگر افزود که امریکایى ها و انگلیسى ها براى انجام این حمله از طریق مشارکت در مانور نظامى در دریاى خزر آماده شده بودند.
به گفته منابع نظامى، این عملیات در سال 2002 به ژنرال جان ابى زید که در ادامه به عنوان فرمانده مرکزى نظامیان امریکا منصوب شد، واگذار شد اما آمادگى ها براى انجام این طرح به شکل جدى در مى 2003 آغاز شد.
به گفته این تحلیلگر، از آن زمان، نوسازى این طرح از طریق به کارگیرى اطلاعات جمع آورى شده در عراق صورت گرفت. به نظر مى رسد این اقدامات پس از برگزارى مانور پیامبر اعظم(ص) با مشکلاتى اساسى روبه رو شد به حدى که انگلیس که تا قبل از آن دنباله رو سیاست هاى خصمانه امریکا بوده را وادار به کناره گیرى از صحنه رویارویى مستقیم با ایران کرد.
همزمان با این اقدامات امریکا که تاکنون نتوانسته است با وجود فشارها و تهدیدهاى فراوان خود، ایران را از ادامه فعالیت هاى هسته اى صلح آمیز خود بازدارد، در موضعى جداگانه اعلام کرد که قصد دارد گزینه هایى را براى تحریم تهران از طریق سازمان ملل عملى کند.
وزارت امور خارجه امریکا اعلام کرد که در نشست سه شنبه هفته جارى پنج عضو دایم شوراى امنیت و آلمان (1+5) در مسکو، درباره اقدامات احتمالى علیه ایران در صورتى که این کشور فعالیت هاى هسته اى خود را متوقف نکند، بحث و گفت وگو خواهد کرد.
شون مک کورمک، سخنگوى وزارت امور خارجه امریکا گفت که نیکلاس برنز عضو شماره سه وزارت امور خارجه این کشور روز سه شنبه در مسکو تلاش خواهد کرد تا حمایت همتایان اروپایى، کانادا، روسیه، چین و ژاپن را جلب کند.
وى همچنین افزود: این نشست ها به منظور آغاز تصمیم گیرى درباره اقدامات بعدى دیپلماتیک، اقدامات واقعى که شوراى امنیت و سازمان ملل بتوانند براى افزایش فشارها بر ایران اتخاذ کنند، خواهد بود.
مک کورمک همچنین درباره اظهارات اخیر کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه امریکا مبنى بر این که در نظر دارد درباره ایران از بند هفت منشور سازمان ملل یعنى اعمال تحریم و زور علیه این کشور به عنوان آخرین راه کار استفاده کند، تصریح کرد که «اگر ایران به دستور شوراى امنیت براى توقف فعالیت هاى مربوط به غنى سازى تا 28 آوریل توجه نکند، چندین گزینه براى مجازات ایران وجود دارد.»
در همین حال یک گروه صلح طلب در انگلیس اعلام کرد تاکنون ششصد نفر آمادگى خود را براى سفر به ایران و شرکت در سپرهاى انسانى در برابر ماجراجویى هاى نظامى امریکا علیه ایران اعلام کرده اند و بر تعداد آن ها نیز اضافه مى‌شود.
در اطلاعیه این گروه که اغلب در پایگاه هاى اینترنتى گروه هاى ضد جنگ انگلیس بازتاب مى یابد، اضافه شده است، سازمان دهندگان نهضت تلاش دارند تا با اقدام هاى زودهنگام خود قبل از آن که ماجراجویى هاى امریکا جنبه عملى به خود گیرد از آمادگى لازم برخوردار باشند و سیل سپر انسانى را از کشورهاى مختلف غربى روانه ایران نمایند.
در ادامه این اطلاعیه اضافه شده، نهضت سپر انسانى در سال 2003 میلادى براى اعزام داوطلبان به عراق جهت مقابله با تهاجم نظامى امریکا و انگلیس قدرى دیر دست به کار شد و در فاصله چند هفته اى که فرصت یافت فقط توانست تعداد کمى سپر انسانى روانه بغداد نماید که کافى نبود.
شلامو استانکویک، سخنگوى این گروه در این اطلاعیه نوشته است، اما این بار قصد بر آن است با بسیج داوطلبان و آماده نگه داشتن آن ها مقابله اى جدى با جنگ افروزى هاى احتمالى واشنگتن علیه ایران بشود.
وى افزود: در دو نامه جداگانه اى که براى کاخ سفید در واشنگتن و خانه شماره 10در لندن ارسال شده به این دو دولت هشدار داده شده است تصور ورود به جنگى دیگر در خاورمیانه را از ذهن خود دور نمایند. به علاوه عنوان شده که در نامه ارسالى براى تونى بلر، نخست وزیر انگلیس به وى هشدار داده شده است از مواضع جنگ طلبانه جرج بوش رییس جمهور امریکا دورى گزیند. در این نامه عنوان شده است که دست یازیدن به اقدامى نظامى به این بهانه که به اصطلاح از اقدام هاى احتمالى آتى خصمانه یک حکومت جلوگیرى شود، نقض قوانین بین المللى است و قطعا منجر به بى ثباتى در دنیا مى‌شود.
نشریه انگلیسى ساندى تایمز نیز نوشت: در صورتى که تاسیسات هسته اى ایران هدف حملات نظامى قرار گیرد، ده ها هزار شهادت طلب در ایران براى حمله به اهداف انگلیسى و امریکایى آماده اند. این در حالى است که کاخ سفید با آگاهى از قدرت و ظرفیت هاى جمهورى اسلامى گزینه نظامى را براى شدت بخشیدن به ادامه اقدامات روانى علیه تهران تلقى مى کند در عین حال که خواستار برآورد ظرفیت هاى جامعه جهانى براى ادامه دکترین به اصطلاح پیشگیرانه بوش است، که در نگاه تحلیلگران و سیاستمداران غربى و شرقى به دکترین فاقد مقبولیت و مشروعیت در آمده است و زمان آن به پایان رسیده است.