خبرگزاریها- در یک اقدام تلافیجویانه، شرکت هواپیمایی آئروفلوت روسیه هواپیماهای خود را از شرکت ایرباس اروپا خریداری میکند. این اقدام شرکت آئروفلوت در حالی صورت میگیرد که آمریکا با عضویت روسیه در سازمان جهانی تجارت ( WTO ) مخالفت میکند.
یاروسلاو لیسوولیک تحلیلگر در اینباره گفت: «این اقدام یک پیغام شفاف به آمریکاست تا فشار زیادی برای ورود روسیه به سازمان جهانی تجارت اعمال نکند، _در غیر این صورت قراردادهای سودآور به جای آمریکا با اروپاییها منعقد خواهد شد.»
در دسامبر سال گذشته روزنامهء اقتصادی ودوموستی در گزارشی اعلام کرده بود که آئروفلوت در حال بررسی خرید 22 فروند هواپیمای 787 از شرکت هواپیماسازی بویینگ است، اما این روزنامه روز گذشته به نقل از یک مقام روسی گفت که هیات مدیره آئروفلوت تصمیم گرفته است تا به جای هواپیماهای 787 بویینگ هواپیمای 350 ایرباس را خریداری کند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، این روزنامه ارزش این قرارداد را در حدود سه میلیارد دلار برآورد کرد، اما شرکت آئروفلوت معتقد است که هنوز برای اظهار نظر در این خصوص زود است زیرا تا کنون هیچ چیزی نهایی نشده است. در همین حال، سرگئی لاوروف خواهان تشکیل دولتی جهانی با رهبری روسیه و آمریکا شد. به گزارش پایگاه اینترنتی ایلاف، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجهء روسیه در گفتوگو با مجلهء «روسیه در سیاست جهان» بیان داشت: «تشکیل گروه کشورهای بزرگ، نیاز به داشتن انواع موازنههای قدرت را منتفی میکند.»
وی ابراز عقیده کرد که اکثریت کشورها از این رهبری گروهی استقبال خواهند کرد.
دعوت لاوروف در حالی صورت میگیرد که در روسیه از تیرگی روابط بین مسکو و واشنگتن، ظهور علایمی از جنگ سرد جدید، تشکیل جبههای از دولتهای جدید دموکراتدر اروپای شرقی، اوکراین و گرجستان برای رویارویی با «خرس روسیه که به زور بیدار شده»، سخن به میان میآید.
لاوروف در ادامه گفت: «در سیاستهای روسیه جایی برای دشمنی با آمریکا وجود ندارد و نمیتواند هم جایی داشته باشد. اهداف سیاست خارجهء آمریکا و روسیه اساسائ با هم مطابقت دارد.»
وی افزود: «هدف این است که جهانی امن داشته باشیم.»
از نظر لاوروف اختلافات مسکو و واشنگتن جنبهء سیاسی و فلسفی دارد.
وی در ادامه اختلاف در دیدگاههای طرفین درخصوص نظام جدید بینالمللی را به دلیل عدم درک دو کشور از یکدیگر میداند.
وزیر خارجهء روسیه در ادامه به امنیت مطلق اشاره کرد و گفت که تحقق این امر با داشتن برتری نظامی ممکن نیست و مسالهء اختلاف بر سر منافع امری طبیعی است.
روابط آمریکا و روسیه، دو ابرقدرت جهان که پس از جنگ جهانی دوم با تقسیم جهان و پایهریزی نظام استعمار نوین دست به رقابتی بیامان برای کسب بیشترین سود زدند و در مقاطع گوناگون و به اشکال مختلف، قدرت سیاسی، اقتصادی، نظامی خود را به رخ حریف کشیدن، با فروپاشی سیستم کمونیستی در شوروی (سابق) و پایان دوران جنگ سرد (دورهای که جهان همواره در التهاب شعلهور شدند جنگ سوم به سر میبرد) وارد مرحلهای جدید شد. در این زمان آمریکا به سبب تفوق اقتصادی - نظامی خود را یکهتاز میدان و تنها ابرقدرت جهان تصور کرد.
این تلقی آمریکا موجب شد که دولت این کشور (اعم از دموکرات یا جمهوریخواه) به بهانهء احیای آزادی و حقوق بشر و اخیرائ مبارزه با تروریسم، در امور تمامی کشورهای جهان دخالت کند. آمریکا خود را سردمدار نظم نوین جهانی میداند. از سوی دیگر، روسیه نیز پس از گذشت حدود یک دهه از زمان فروپاشی سیستم قدیمی و شوک حاصل از آن، به مرور جایگاه خود را در عرصههای بینالمللی پیدا کرد. امروز روسیه، به رغم مشکلات متعدد دوباره به قدرتی بزرگ تبدیل شده است. در این روند، مشکلات اقتصادی، آمریکا نیز بیتاثیر نبوده است. خبرگزاری رویترز به تازگی با انتشار گزارشی روندی را که سبب سردی روابط دو جانبهء آمریکا و روسیه شده، بررسی کرده است. در این گزارش آمده است: «روابط روسیه و آمریکا به علت مسایلی مانندهمکاری هستهای با ایران، حمایت از حماس، دموکراسی، بلاروس، عضویت در سازمان تجارت جهانی و دادن اطلاعات به صدام در سال جاری روبه سردی نهاده است. تاجایی که میخاییل گورباچف رهبراتحاد جماهیر شوروی سابق دربارهء بازگشت به جنگ سرد هشدا رمیدهد.»
گاهشمار برخی از مسایلی که موجب سردی روابط آمریکا و روسیه در سال جاری شده به این شرح است:
9 فوریه (20 بهمن) - ولادیمیر پوتین رییس جمهوری روسیه پس از پیروزی حماس در انتخابات فلسطین در 25 ژانویه 55 بهمن)، این گروه مبارز فلسطینی را برای دیدار و گفتوگو با مقامات این کشور به مسکو دعوت کرد که این اقدام، عدول از سیاستهای آمریکا و اروپا مبنی بر منزوی کردن حماس محسوب شد.
اروپا و آمریکا اعلام کردند که اگر حماس حملات خود علیه اسراییل را متوقف نکند و موجودیت رژیم صهیونیستی را به رسمیت نشناسد، باید منتظرانزوای بینالمللی باشد.
پنج ماه مارس (16 اسفند) - شورای روابط خارجی آمریکا، پرنفوذترین مرکز پژوهشی در گزارشی اعلام کرد که روابط آمریکا و روسیه در مسیر اشتباه قراردارد زیرا کرملین از دموکراسی عقب نشینی کرده است. در مسکو بسیاری از سیاستمداران این گزارش را به عنوان بندهنوازی و مداخله در امور روسیه قلمداد کردند. _ 20 ماه مارس 299اسفند-) ولادیمیر پوتین رییس جمهوری روسیه انتخاب مجدد الکساندر لوکاشنکو را به ریاست جمهوری بلاروس تبریک گفت اما آمریکا که لوکاشنکو را آخرین دیکتاتور اروپا می خواند، خواستار برگزاری مجدد انتخابات شد و اعلام کرد که این انتخابات در فضایی از رعب و وحشت برگزارشد.
24 ماه مارس (چهار فروردین) - پنتاگون با انتشار گزارشی اعلام کرد که مسکو اندکی پس از اشغال عراق توسط آمریکا، اطلاعاتی را در اختیار رژیم صدام قرارداد که وزیر دفاع روسیه در واکنش به این گزارش، آن را کاملائ مزخرف خواند.
29 ماه مارس (9 فروردین) - پوتین اعلام کرد که آمریکا درتلاش برای جلوگیری از ورود روسیه به سازمان تجارت جهانی است.
19 آوریل (30 فروردین) - آمریکا از روسیه خواست که فروش موشکهای جنگی به ایران را لغو کرده و کمک به ساخت نیروگاه هستهای (بوشهر) را متوقف کند. وزارت امور خارجهء روسیه در واکنش به این درخواست، آن را رد کرد. همچنین روسیه با آمریکا دربارهء اعمال تحریم علیه ایران به خاطر برنامهء هستهایاش همچنان اختلاف دارد و خواستار حل دیپلماتیک این مساله است.
روند گسترش اختلافات روسیه و آمریکا در جریان سفر دیک چنی معاون رییس جمهور آمریکا به قزاقستان باز هم افزایش یافت. چنی در سفر خود و در حضور نظربایف رییس جمهور قزاقستان، روسیه را متهم کرد که از منابع انرژی خود به عنوان اهرمی برای فشار آوردن به سایر کشورها استفاده کند. اظهارات چنی خشم کرملین را برافروخت به طوری که میخاییل گورباچف، آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی سابق را نیز به واکنش واداشت.
در همین حال، یک روزنامهء روسی نوشت: «مسکو در واکنش به انتقادهای دیک چنی معاون جورج بوش رییس جمهوری آمریکا، ممکن است شرکتهای آمریکایی را از عقد قراردادهای بزرگ در روسیه محروم کند.»
به گزارش خبرگزاری فرانسه، روزنامهء اقتصادی «فیدوموستی» روسیه به نقل از منابع نزدیک به کاخ کرملین اعلام کرد که روسیه در واکنش به انتقادهای دیک چنی معاون رییس جمهوری آمریکا ممکن است شرکتهای آمریکایی را از هرگونه قراردادهای بزرگ محروم کند.این روزنامه نوشت: «مسکو ممکن است به شکلی که فشارهای سیاسی ایالات متحده را پشت سرگذارد، محافل تجاری آمریکا را از قراردادهایی به ارزش میلیاردها دلار محروم کند.»
این روزنامه به نقل از یک مسوول نزدیک به کرملین که خواست نامش فاش نشود، نوشت که روسیه می تواند تصمیم منفی مربوط به مشارکت آمریکا در پروژهء توسعهء حوزهء گازی اشتوکمان روسیه اتخاذ کند یا اینکه تلاش کند تا شرکت هواپیمایی دولتی روسیه (آئروفلوت) برای نوسازی ناوگان خود به جای هواپیماهای بویینگ آمریکایی، هواپیماهای ایرباس را خریداری کند.
این روزنامه خاطرنشان کرد که قرارداد شامل خرید 22 فروند هواپیمای ایرباس با 350 پرواز دوردست که ارزش آن فراتر از سه میلیارد دلار است، میباشد.این مسوول روسی بعید ندانست که مذاکرات با واشنگتن دربارهء پیوستن روسیه به سازمان تجارت جهانی به ابتکار مسکو به حال تعلیق درآید.دولت نامزدپیوستن به سازمان تجارت جهانی باید موافقت تمام دولتهای عضو را به دست آورد، پیوستن روسیه به چراغ سبز آمریکا بستگی دارد.
چندی قبل یکی از مسوولان اقتصادی روسیه اعلام کرد که حجم مبادلات تجاری روسیه با آمریکا در سال 2006 به 25 میلیارد دلار خواهد رسید. با توجه به شرایط به وجود آمده، باید دید آیا این پیشبینی تحقق پیدا میکند یا خیر.