بومى‌سازى امنیت در عراق

على قاسمى
با تشکیل دولت جدید به رهبرى نورى‌المالکی، عراق گام تازه و بلندى را در فرایند سیاسى و دموکراتیک در این کشور اشغالى برداشته است.
اما دولت وحدت ملى در ادامه حیات سیاسى و کارآمدى در بخش‌هاى مختلف اقتصادی، سیاسی، امنیتى و اجتماعى با چالش‌هاى جدى روبرو است. هرچند دولت مالکى کار خود را آغاز کرده و همه اقوام و مذاهب و گروه‌هاى سیاسى در این دولت وحدت ملی، مشارکت و سهم دارند، اما عراق همچنان با وضعیت حساس و مشکلاتى روبروست.
مفهوم امنیت امروز در عراق و براى مردم این کشور چندان شناخته شده نیست. بیش از سه سال است که امنیت در عراق یک مفهوم ناآشنا و بیگانه است. فضاى امنیتى در این کشور اشغالى به‌شدت ژله‌ای، لرزان و شکننده است. بسیارى از مردم عراق آرزوى بازگشت امنیت پایدار را دارند. اما از زمان اشغال عراق تا به امروز، نیروهاى ائتلاف کار خاصى را در این حوزه انجام نداده‌اند. این نیروها در بسیارى از مواقع تنها نظاره‌گر مانور تروریست‌ها و ناامنى در این کشور بودند.
شکنندگى فضاى امنیتى عراق بر روند بازسازی،‌ توسعه و بهبود وضع اقتصادى این کشور هم اثرگذاشته است. وضعیت زندگى و معیشت مردم بسیار سخت و پرهزینه است. امنیت در عراق از مفاهیم بسیار پیچیده و به یک کلاف سردرگم تبدیل شده است. یا حداقل آمریکا سعى دارد پیچیدگى‌ این مفهوم را در عراق مانند کلاف سردرگم در افکار عمومى جا بیندازد.
برقرارى امنیت و بازگشت آرامش پایدار مهم‌ترین نیاز مردم این کشور است. از این‌رو بازگشت امنیت به عراق که در فرایند توسعه، بازسازى و بهبود وضع زندگى مردم اثر به‌سزایى دارد، جزو مهم‌ترین وظایف دولت مالکى به شمار مى‌آید.
تلطیف فضاى امنیتى در عراق هم به برخى عوامل و تحولات به‌ویژه در حوزه سیاسی، اجتماعى و اقتصادى بستگى دارد. جدیت، شجاعت اقدام و اتخاذ تدابیر کارآمد از سوى دولت مالکى قطعا مى‌تواند روزنه‌هاى امید را در بخش امنیت بگشاید. هرچند افرادى مانند خلیل‌زاد سفیر آمریکا در عراق سعى دارند با پیش‌بینى خود گام‌هاى دولت مالکى را در این مسیر پرفراز و نشیب سست و شکننده نمایند. وى در تازه‌ترین پیش‌بینى از اوضاع آینده عراق گفت دولت مالکى طى 6 ماه آینده با مشکلات و وضعیت حساسى در بخش امنیت روبرو خواهد شد.
اما مى‌‌شود مفهوم امنیت را در عراق از شکل پیچیده و کلاف سردرگم نجات داد. آینده‌بخش امنیتى کارآمد و پاسخگو به بومى‌شدن تدابیر و نهادهاى امنیتى در این کشور بستگى دارد. نیروهاى امنیتى بومى و موفقیت آنها آینده امنیتى عراق را تضمین مى‌کند. خروج اشغالگران و پاکسازى بعثى‌ها و تروریست‌ها از نهادهاى انتظامی، امنیتى و اطلاعاتى مى‌تواند مفهوم امنیت را در ذائقه و اذهان مردم این کشور تلطیف و خوشایند سازد و در آینده شاهد آشتى بین امنیت و زندگى مردم عراق باشیم.