پشت پرده انتخابات مکزیک

سید یاسر جبرائیلی
بالاخره «فلیپه کالدرون»، کاندیدای راست گرا، تنها با اختلاف 236هزار رای، برنده انتخابات جنجالی مکزیک اعلام شد.
مسائل پشت پرده علیه کاندیدای چپ گرا، عکس العمل مردم مکزیک، موج جدید مردمی علیه راست گرایی و سیاست های نئولیبرالیستی در آمریکای لاتین و بالاخره نتیجه این انتخابات از جمله مسائل قابل بررسی است.
هراس سیاستگذاران واشنگتن از گرایش به چپ در آمریکای لاتین از یک سو، و ناکامی آنان در مخدوش کردن انتخابات کشورهای جهان به نفع آمریکا از سوی دیگر، حساسیت انتخابات مکزیک را برای آمریکا صدچندان کرد. وقتی مشخص شد که شهردار سابق مکزیکوسیتی، یعنی «لوپز اوبرادور» چپ گرا درصدر نظرسنجی ها قرار دارد و در صورت پیروزی اش در انتخابات نه تنها سیر گرایش به چپ تا مرز آمریکا پیش خواهد رفت، بلکه منافع آمریکا بیش از پیش به خطر خواهد افتاد، پروژه خارج کردن «اوبرادور» از صحنه به اجرا درآمد.
حزب عمل ملی (PAN)، به ریاست رئیس جمهور راست گرا و حزب انقلاب نهادی با حمایت آمریکا علیه «اوبرادور» متحد شدند. ابتدا با همکاری دادستان کل کشور اتهامات گوناگونی به اوبرادور وارد شد تا صلاحیت او برای شرکت در انتخابات رد شود. اینجا بود که تظاهرات میلیونی مردم مکزیک در حمایت از اوبرادور برگزار شد، رئیس جمهور ناچار شد دادستان کل را عزل کند، و بدین ترتیب کاندیدای چپ گرا توسط مردم به صحنه بازگشت.
در مرحله بعد در جریان تبلیغات انتخاباتی هم، اوبرادور با اتهامات گوناگونی مواجه شد: «یک خطر برای مکزیک»، «عامل بحران اقتصادی مکزیک»، «رابین هود دشمن ثروتمندان» و...، اما از آنجایی که شهردار سابق پایتخت برای اکثر مردم شناخته شده بود، این توطئه نیز کارگر نیفتاد و حتی آخرین نظرسنجی ها پیروزی اوبرادور را با اختلاف 4درصد نشان دادند.
ساعت 11شب یکشنبه دوم ژوئیه، مرحله سوم توطئه علیه اوبرادور آغاز شد. موسسه فدرال انتخابات مکزیک (IFE) اعلام کرد که 98درصد آراء شمارش شده و فلیپه کالدرون با حدود 400هزار رای از اوبرادور پیشی گرفته است. 2درصد باقیمانده آرا شامل 600هزار رای و مربوط به شهرهای «فقیرنشین» جنوب مکزیک بود. با وجود اینکه IFE اطلاع کامل داشت که ایجاد هرگونه شبهه، مکزیک را در بحران سیاسی فرو می برد، 2درصد باقیمانده آرا را اعلام نکرد و «لوئیس کارلس»، رئیس موسسه گفت که به دلیل اختلاف کم، آرا بازشماری شده و نتیجه قطعی روز یکشنبه اعلام می شود. روز چهارشنبه بازشماری شروع شد و علی رغم اینکه اوبرادور اسناد معتبری مبنی بر پیروزی خود با اختلاف 500هزار رای ارائه کرد، دو روز قبل از موعد مقرر، یعنی جمعه، اعلام شد که فلیپه کالدرون با اختلاف 57صدم درصد پیروز شده است!
اوبرادور خواستار شمارش دستی آرا شد و اسنادی مبنی بر ناپدید شدن 3میلیون رای ارائه کرد. اما موسسه فدرال انتخابات به بهانه اینکه شمارش دستی آرا ماه ها طول می کشد، خواسته وی را رد کرد. گفته شد که 3میلیون رای ناپدید شده به دلیل «اختلافاتی» کنار گذاشته شده است که شمارش خواهد شد. این بار تظاهرات مردمی هم در حمایت از اوبرادور نتیجه نداد. با وجود این همه معادلات مشکوک، اعلام شخص برنده تنها با اختلاف 236هزار رای، بی شک طرفداران اوبرادور را آرام نخواهد گذاشت.
با اعلام پیروزی فلیپه کالدرون، تنها ذینفع ماجرا یعنی واشنگتن، در ظاهر به اهداف خود رسید و سومین کشور متوالی را در آمریکای لاتین از گرایش به چپ بازداشت. اشاره به این نکته کافی است که مکزیک و ونزوئلا یک سوم واردات نفتی واشنگتن را تامین می کنند. دورنمای تشکیل اتحاد نفتی چاوز و اوبرادور آرامش را از سیاست گذاران واشنگتن ربوده بود.
اما اگر نگاهی به علت گرایش به چپ در آمریکای لاتین بیفکنیم، خواهیم دید که علت این امر سیاست های نئولیبرالیستی واشنگتن در دو دهه اخیر است. اگرچه در «دولت»های پرو و مکزیک گرایش به چپ شکست خورد، اما مخالفت «مردمی» در این کشورها علیه سیاست های آمریکا همچنان باقی است.
طغیان موج مردمی علیه نئولیبرالیسم آمریکا از پرو شروع شد. هفته گذشته مردم پرو با برگزاری اعتصاب و تظاهرات گسترده اعلام کردند که اجازه امضای قرارداد تجارت آزاد با آمریکا را به دولت نخواهند داد. بی شک مردم فقیر مکزیک، کشوری که سیاست های واشنگتن 45درصد ثروت این کشور را در اختیار 10درصد مردم قرار داده است، به این موج بزرگ خواهند پیوست. قراردادهای تجارت آزاد آمریکا با مکزیک موسوم به نفتا NAFTAصنایع داخلی مکزیک را فلج کرده و باعث شده تا مردم این کشور برای یافتن کار، راهی خاک همسایه شوند. اگرچه آمریکا قصد دارد در 3200کیلومتر مرز خود با مکزیک حصارکشی کرده و از مهاجرت بیکاران مکزیکی جلوگیری کند، اما مکزیکی ها حاضرند جان خود را برای عبور از این حصار به خطر بیندازند. و حال که علت بیکاری، مهاجرت و اساسا فقر خود را یافته اند، بعید است که در مقابل نئولیبرالیسم سکوت اختیار کنند.