تاکتیک خودکشى براى مبارزه با آمریکا

آدام زاگورین - ریچارد کورلیس
ترجمه: مراد مدقالچى
اگرچه ریشه کن شدن ابومصعب الزرقاوى در عراق مى تواند گامى رو به رشد براى دولت بوش در راه مبارزه علیه تروریسم تلقى شود اما در این بین نمى توان از خودکشى هاى اخیر در زندان گوانتانامو نیز چشم پوشى کرد. در کمپ نیروهاى دلتاى ایالات متحده در خلیج گوانتاناموى کوبا که 750 مظنون به ارتباط با سازمان هاى تروریستى زندانى هستند، مطابق ادعاى برخى مقامات آمریکا، تاکنون دست کم 41 مورد اقدام به خودکشى روى داده است. تا روز شنبه هفته گذشته موردى از موفقیت آمیز بودن خودکشى هاى صورت گرفته گزارش نشده بود تا این که در این روز برخى مقامات نظامى آمریکا به مرگ 3 تن از زندانیان گوانتانامو در اثر خودکشى اعتراف کردند. به واقع پس از چند روزى که کاخ سفید مزه شیرین پیشرفت را با مرگ الزرقاوى احساس مى کرد انتشار خبر کشته شدن3 تن از زندانیان گوانتانامو دوباره طعم تلخى را به کاخ سفید بازگرداند. تاکنون هویت این سه زندانى کشته شده که شامل دو مظنون عربستانى و یک مظنون یمنى است اعلام نشده اما پس از انتشار این خبر، ژنرال «هرى هریس» در یک کنفرانس خبرى در یک پایگاه نظامى ایالات متحده با تایید این خبر اعلام کرد که این سه تن با استفاده از لباس ها و ملافه هایشان اقدام به خودکشى کرده اند. به گفته وى نخستین جنازه اندکى پس از نیمه شب جمعه و دو جنازه دیگر با فاصله کوتاهى پس از آن کشف شده اند. ژنرال «هرى هریس» همچنین تایید مى کند که این سه تن جزء یکصد و سى زندانى اى بوده اند که اقدام به اعتصاب غذا کرده بودند. به عقیده هریس، این سه زندانى کشته شده در اقدامى هماهنگ دست به خودکشى زده اند زیرا روش خودکشى هر سه تن مشابه هم بوده و پیش از خودکشى یادداشت هاى مشابهى به زبان عربى از خود به جاى گذاشته اند. «تونى اسنو» از مسئولین خبرى کاخ سفید نیز اعلام مى کند که پس از انتشار این خبر جورج بوش با ابراز نگرانى جدى دستور به برخوردهایى احترام آمیز از سوى نظامیان آمریکایى و رعایت عقاید مذهبى زندانیان مسلمان حاضر در گوانتانامو داده است. «اسنو» ادامه مى دهد: بوش مى خواهد این اطمینان وجود داشته باشد که تمامى اقدامات انجام شده در گوانتانامو از نظر قضایى و حقوقى قابل توجیه باشند. در این خصوص نکته جالب توجه اینجاست که شیوه بازداشت و نگهدارى مظنونان به ارتباط با گروه هاى تروریستى در زندان گوانتانامو مورد اعتراض برخى نظام هاى مخالف و موافق ایالات متحده نیز قرار گرفته است. این انتقاد به ویژه در میان کشورهاى مسلمان بیشتر به چشم مى خورد. در همین زمینه انتشار اخبار تایید نشده اى از اهانت نظامیان آمریکایى به قرآن کریم در گوانتانامو موجى از اعتراض هاى مردمى را به دنبال داشته است.
گفته مى شود طى یک ماه گذشته چندین مورد درگیرى میان زندانیان گوانتانامو و سربازان آمریکایى در اعتراض به بى حرمتى به عقاید اسلامى شکل گرفته است. اما مقامات زندان گوانتانامو روایت دیگرى از دلیل این درگیرى ها داشته و مى گویند که دلیل آن، ممانعت سربازان آمریکایى از اقدام به خودکشى برخى زندانیان بوده است؛ ادعایى که از سوى برخى وکلاى زندانیان تکذیب شده و دلیل درگیرى ها، بى حرمتى به عقاید مذهبى و به ویژه ممانعت نظامیان آمریکایى از نگهدارى کتاب آسمانى قرآن توسط زندانیان ذکر مى شود. مقامات زندان گوانتانامو تایید مى کنند که انتقال و نگهدارى قرآن به درون زندان گوانتانامو برخلاف قوانین زندان است. از طرف دیگر اعلام شده است که در 18 مه گذشته 2 تن دیگر از زندانیان گوانتانامو نیز با مصرف مقدار زیادى از دارو که آنها را مدت ها جمع آورى کرده بودند دست به خودکشى زده اند که از مرگ نجات یافته اند.
با دقت در گفته ها و عملکرد مقامات و زندانیان گوانتانامو مى توان دو سطح مبارزه را مشاهده کرد: از یک سو و در درون کمپ گوانتانامو، زندانیان در اعتراض به رفتارهاى صورت گرفته با اقدام به اعتصاب غذا و خودکشى، عرصه را براى مقامات ایالات متحده تنگ کرده اند و از سوى دیگر با انتشار گزارش هایى از بدرفتارى با زندانیان گوانتانامو، جریان واحدى در داخل و خارج آمریکا شکل گرفته است که با تحت فشار قرار دادن کاخ سفید خواهان تعطیلى زندان گوانتانامو است. اکنون براى مقامات گوانتانامو این مهم است که زندانیان خود را به هر شکل ممکن زنده نگه دارند. اعمال متدهاى پزشکى استاندارد درخصوص کسانى که اقدام به اعتصاب غذا کرده اند از سال 2002 آغاز شده است هر چند که برخى روانپزشکان حاضر در گوانتانامو در این باره به «تایم» گفته اند که غالب زندانیان در مقابل متدهاى به کار رفته از خود ایستادگى نشان مى دهند. مطابق برخى اسناد پزشکى که در اختیار «تایم» قرار گرفته است، برخلاف ادعاى مقامات زندان گوانتانامو که بدرفتارى با زندانیان را تکذیب مى کنند، به طور مثال فردى 20ساله به نام «یوسف الشهرى» که از 16سالگى در این زندان نگهدارى مى شود، مدت هاى طولانى به صندلى بسته شده و نتیجه آن از کارافتادگى پاها، دست ها و شانه هاى وى بوده است. همچنین براى زنده نگه داشتن زندانیانى که اقدام به اعتصاب غذا کرده اند از سوندهاى پلاستیکى معده استفاده مى شود که حداقل 50 درصد اندازه اى بزرگ تر از اندازه استاندارد دارد. این سوندها که براى دادن غذا به بیماران ناتوان مورد استفاده قرار مى گیرند به دلیل قطر بزرگتر خود باعث بروز خونریزى داخلى، تهوع و اسهال در زندانیان گوانتانامو شده است.
تاکنون حدود 250 سوند پزشکى از عوارض استفاده از این سوندهاى قطور و بدرفتارى با زندانیان براى اجبار در خوردن غذا و شکستن اعتصاب غذایشان به دست آمده است. این اسناد اگرچه مورد تایید پزشکان حاضر در گوانتانامو قرار نگرفته است اما مجله پزشکى انگلستان به تازگى با انتشار برخى از این اسناد خواستار پایان دادن به اعمال زور براى دادن غذا به زندانیانى شده است که اقدام به اعتصاب غذا کرده اند. در واقع این زندانیان که به گفته مقامات ایالات متحده به قصد انجام عملیات انتحارى مى خواستند خود را به قهرمان تبدیل کنند اکنون با خودکشى خود به دنبال اثبات پایدارى به عقایدشان هستند. سرهنگ «مایک بومگارنر» که مسئول سرکشى از زندانیان گوانتانامو بوده است در این خصوص مى گوید که در ماه مه گذشته چندین تن از زندانیان به او گفته اند که باور دارند آنها را خدا به سوى خود خواهد خواند. به گفته وى با این سه تن که در گوانتانامو کشته شده اند عملاً زندانیان توانسته اند توجه جهانى را به سوى خود بازگردانده تا بتوانند به خارج از گوانتانامو انتقال یابند. یکى از مقامات پیشین ایالات متحده که زمانى در گوانتانامو مشغول به کار بوده است نیز معتقد است که انتشار خبر خودکشى سه زندانى در گوانتانامو مى تواند باعث چرخش در سیاست هاى بوش در راه مبارزه با تروریسم در سطح جهانى شود. وى مى گوید: «اکنون این نکته مهم تقویت شده است که دیگر نمى توان با جهان بازى کرد و سازمان هاى دیده بان را مطابق آنچه که مى خواهیم سازمان داد و این امر باعث آسیب رسیدن به موقعیت رئیس جمهور آمریکا در سطح جهان مى شود.» گفته مى شود که در پى مرگ این سه زندانى در گوانتانامو حتى برخى مقامات سیاسى آمریکا نیز لب به اعتراض گشوده اند. به عقیده این مقام پیشین ایالات متحده مردم آمریکا در قبال انتشار چنین اخبارى واکنش تعجب آورى نخواهند داشت زیرا که به عقیده آنان بوش رئیس جمهورى است که مشکلاتى را به وجود مى آورد بدون آنکه بتواند از پس این مشکلات برآید.
ژنرال «هرى هریس» معتقد است که ایالات متحده تا آینده اى غیرقابل پیش بینى نیاز به کمپ گوانتانامو خواهد داشت. تنها تصمیم فورى و عاجلى که مى تواند درخصوص آینده گوانتانامو اتخاذ شود وابسته به نظر مقامات عالى قضایى ایالات متحده است که در ماه جولاى آینده در این خصوص تشکیل جلسه خواهند داد. اگر این مقامات ابهاماتى درخصوص نحوه بازداشت و نگهدارى زندانیان در گوانتانامو داشته باشند، رامسفلد و تیم همراه وى باید بتوانند با ارائه دلایل محکمه پسند، توضیحات قانع کننده اى به دیوان عالى ایالات متحده بدهند. اما اگر هر تصمیم دیگرى غیر از این تصمیم از سوى مقامات عالى قضایى آمریکا اتخاذ شود و نیازى به اخذ دلایل قانونى زندانى شدن زندانیان در گوانتانامو نباشد، عملاً فضا براى مقامات ایالات متحده به وجود مى آید تا هر فرد بازداشت شده اى را بدون تفهیم اتهام و انجام دادرسى و صرفاً با عنوان کلى «دشمنان مسلح» و «حامیان تروریسم» زندانى کنند. این امر به حاکم شدن قوانین جنگى در گوانتانامو منجر مى شود. در این بین خبر خودکشى هاى دیگر در میان زندانیان خواهد پیچید و رهبران زندانیان از این حربه براى وارد آوردن ضربه هایى دیگر به زندانبانان خود سود خواهند جست. جنگ بیشتر و خودکشى هاى بیشتر. گوانتانامو بسیار دورتر از عراق یا افغانستان است اما مى تواند جبهه جدیدى براى جنگ باشد.