تاریخ انتشار : ۲۶ اسفند ۱۳۸۷ - ۰۹:۱۵  ، 
کد خبر : ۸۲۷۱۳
ارزیابی رزمنده ایرانی جنگ 1967از فرجام بحران کنونی خاورمیانه:

متفاوت‌ترین جنگ اعراب و اسراییل

مقدمه: حملات اسراییل به لبنان، وارد ششمین روز خود شده است. در حالی که کشورهای عربی در جنگ 1967 فقط شش روز در برابر ارتش اسراییل مقاومت کردند، حزب‌الله طی شش روز گذشته بی‌سابقه‌ترین ضربات موشکی را به اسراییل وارد کرده و مناطقی را در درون اسراییل هدف قرار داده که شگفت‌انگیز بوده است. محمدرضا سرمست یکی از مبارزان جنگ 1346.1967)با اسراییل که کارشناس و صاحب‌نظر امور اعراب و اسراییل است و طی 40 سال گذشته تحولات فلسطین و لبنان را پی‌گیری کرده است، در گفت‌وگوی اختصاصی با سرمایه دلایل پیروزی‌های شگفت‌انگیز حزب‌الله را تشریح کرده است:

*شش روز از آغاز جنگ اسراییل و لبنان می‌گذرد. حزب‌الله در این هفت روز چه اقدامی کرده که کشورهای عربی پیش از این قادر به انجام آن نبوده‌اند؟
**ابتدا باید نگاهی بیندازیم به سوابق درگیری اعراب - اسراییل از سال 1948 که اسراییل اعلام موجودیت کرد. به تعبیری چهار جنگ و به تعبیری پنج جنگ میان اعراب و اسراییل روی داده است. این جنگ‌ها عبارتند از: 1948 1956، 1967 و 1973 و البته با احتساب جنگ‌های فرسایشی و مناقشات کوتاه مدت پنج جنگ می‌شود. اگر تهاجم 1982 اسراییل به لبنان را به عنوان جنگ ء فرض کنیم جنگ حزب‌الله با اسراییل از نظر دستاوردها، متفاوت‌ترین جنگ اعراب با ارتش اسراییل بوده است.
*با توجه به موافقت‌نامه‌های پیشین لبنان و اسراییل در سال 1949 اسراییل تاکنون چند بار این موافقت‌نامه‌ها را نقض کرده است؟
**اسراییل تاکنون چندین بار موافقت‌نامه را نقض کرده است، هم معاهداتی را که میان لبنان و اسراییل است و هم قراردادهایی را که بین اسراییل و حزب‌الله است. اسراییل و حزب‌الله در آوریل 2002 قراردادی را امضا کردند که اسراییلی‌ها این قرارداد را در روز دوم جنگ اخیر نقض کردند. ضمن آن‌که بارها قرارداد 1949 را نیز نقض کرده‌اند.
*سؤال مهم این است که حزب‌الله تاکنون از این جنگ شش روزه چه دستاوردهایی داشته است؟
**حزب الله تاکنون دستاوردهای مهمی ازناحیه سیاسی امنیتی و تبلیغاتی- روانی داشته است که هدف قراردادن ناو پیشرفتهء نیروی دریایی اسراییل مشهور به سائر 5 از جملهء آنان است. این موضوع از آن‌جا اهمیت پیدا می‌کند که از سال 1966 تاکنون که ناو اسراییلی ایلات، در دریا ی سرخ توسط کماندوهای نیروی دریایی مصر مورد تعرض قرار گرفت، هیچ کشوری نتوانسته بود به شعاع عملیاتی نیروی دریایی اسراییل نفوذ کند.
هم‌چنین مسالهء دیگری که در جامعهء اعراب «تابو» شده بود، مساله «جامعهء میلیتاریزه اسراییل» بود. چنین پنداشته می‌شد که در صورت حمله به اسراییل تمام مردم اسراییل یکپارچه دفاع می‌کنند. آن‌ها عبارت معروفی دارند که می‌گویند ارتش مردمی و مردم ارتشی. اما حزب‌الله نشان داد اسراییل پوستهء ظاهرائ سخت اما بسیار آسیب‌پذیر دارد.با این حملات موفق حزب‌الله نشان داد پوستهء دفاعی اسراییل 10015 کیلومتر بیش‌تر عمق ندارد و پس از آن اتحاد جامعهء اسراییل به هم ریخت و فریادهایی در اسراییل علیه این جنگ بلند شد.
از طرف دیگر اسراییل خود را برای یک موسم و فصل توریستی خوب آماده کرده بود و حملات حزب‌الله به مناطق حیفا، دریاچه طبریا، نهاریا و بلندی‌های جولان که مراکز توریستی اسراییل محسوب می‌شوند نشان داد که حزب‌الله بسیار حساب شده عمل می‌کند.
البته از سوی دیگر بیروت نیز خود را آمادهء موسم توریستی خوبی کرده بود و در واقع می‌توان گفت نوعی جنگ اقتصادی متقابل میان اسراییل و لبنان شکل گرفته است.
*اسراییل گردان‌های ذخیرهء خود را فراخوانده است. این به چه مفهومی است؟
**نوعی جنگ روانی است، اسراییل از ابتدای جنگ جنگ روانی حساب شدهء نظامی را به خیال خود پیش برده که از جمله آن‌ها مثلائ می‌توان به شایعهء زخمی شدن سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان اشاره کرد.
حزب‌الله نیز حملات روانی متقابل خوبی را شروع کرده است. حزب‌الله عملائ از قبل شایعه کرده بود که محل استقرار محل موشک‌های حزب‌الله در بقاع، بعلبک و تپه‌های الرمیله است و اسراییل نیز این را ترویج می‌داد و خودش هم باور کرده بود غافل از این‌که حزب‌الله عملیات فریب را به خوبی اجرا کرد.
*سیدحسن نصرالله تهدید کرده تل آویو را هدف قرار می‌دهیم. آیا حزب‌الله قادر به انجام چنین کاری هست؟ یا این سخن یک جنگ روانی است؟
**چیزی که حزب‌الله و سیدحسن نصرالله را در جهان عرب و اسلام محبوب کرده، صداقت و راستگویی اوست. من بعید می‌دانم نصرالله خوشنامی خود را با بلوف سیاسی تعویض کرده باشد و اگر گفته تل‌آویو را می‌زنیم، حتمائ قادر به انجام این کار است و فقط زمان آن را سیال گذاشته است.
*آیا تهدید سیدحسن نصرالله به هدف قراردادن تل‌آویو اختیاری است که حزب‌الله آن را برای مقابله با حملهء احتمالی اسراییل به دمشق ذخیره کرده است؟
**حزب‌الله همان‌طور که اعلام کرده تحت هیچ شرایطی امیدی به حمایت جهان عرب ندارد و بیش‌تر به آمادگی مردم تکیه دارد.
*شش روز از آغاز جنگ می‌گذرد و اسراییل تاکنون نتوانسته حتی یک نفر از رهبران و کادرهای ارشد حزب الله را به قتل برساند. سیستم امنیتی حزب‌الله چگونه این‌چنین قدرتمند و کارا عمل می‌کند؟
**سیستم امنیتی حزب‌الله چند لایه، واقع‌گرایانه و با شناخت دقیقی است که از اسراییل دارد. همه می‌دانند مراکز حزب‌الله در منطقهء حارت حریکدر منطقه عمومی ضاحیه در جنوب بیروت است و این را نیز همه می‌دانند که در حارت حریک یک منطقه‌ای به نام مربع امنیتی وجود دارد که عبارت است از محله‌ها و ساختمان‌هایی که تقاطع‌های آن را از هم جدا می‌کند. با وجود نابودی کامل این منطقه به لحاظ فیزیکی، شبکهء اطلاعاتی و فرماندهی حزب‌الله هنوز دست نخورده باقی مانده است.
*لایه‌های امنیتی حزب‌الله چگونه کار می‌کنند؟
**اجازه بدهید اول اشاره کنم که حزب‌الله انتظار نداشت اسراییل با این وسعت حملات خود را آغاز کند ولی آمادگی آن را در خود به وجود آورده بود. ببینید الان با این‌که منطقهء مربع امنیتی حزب‌الله با خاک یکسان شده است ولی ضربه‌ای به امنیت حزب‌الله وارد نشده و گسستی هم در کادر رهبران آن وشبکهء فرماندهی آن ایجاد نشده است.
به عنوان مثال اسراییل شبکه‌های المنار و رادیو النور را 259 بار مورد بمباران قرار داده است ولی تحت هیچ شرایطی توقفی در برنامه‌های این شبکه‌ها به وجود نیامده است، علاوه بر این‌که سپر امنیتی حزب‌الله در تمام لایه‌های آن اعم از فرهنگی و سیاسی کارآمد است.
سازمان اطلاعات نظامی اسراییل (AMAN) یکی از بهترین سازمان‌های اطلاعاتی دنیاست و از سویی رستهء عربی ارتش اسراییل نیز یکی از پیشرفته‌ترین بخش‌های ارتش اسراییل است و تجهیزات الکترونیکی فوق پیشرفته‌ای دارد. علاوه بر این با نگاهی به جنوب لبنان مشاهده می‌کنیم که جنوب لبنان مشرف بر شمال اسراییل و منطقهء‌جلیل است و در صورت شلیک هر موشک، نقطهء شلیک دقیقائ برای اسراییل باید مشخص باشد ولی با وجود این اکنون پس از گذشت شش روز از شروع جنگ، هنوز سایت‌های موشکی حزب‌الله کشف نشده‌اند. از سویی حزب‌الله تاکنون فقط سه کشته داده است.
*با وجود چنین شرایطی، ‌چشم‌انداز جنگ در روزهای آتی چگونه است؟
**به نظر می‌آید این جنگ آخرین جنگ میان اعراب و اسراییل خواهد بود چرا که متفاوت‌ترین جنگ است و اسراییل تاکنون چنین دچار مشکل نشده بود. از سوی دیگر اسراییل از سال 1948 تاکنون با چنین هرج و مرجی روبه‌رو نشده است.حزب‌الله در جنگ اخیر نشان داد که برای این جنگ آماده است و خود را تجهیز کرده و از دشمن نیز شناخت دقیقی دارد.این نبرد، ‌نبردی نیست که الان به وجود آمده باشد و این نبرد در حقیقت یک انتقام‌گیری از شکست سال 2000 اسراییل از حزب‌الله است.
*آیا انتقام‌گیری انجام شده است؟
**تا الان با درایت حزب‌الله و سعهء صدر نصرالله و دقت‌نظر سران حزب‌الله، اسراییلی‌ها موفق به تسویه حساب نشده‌اند اما الان به نظر می‌رسد خنجرهایی برای فرو رفتن در پشت حزب‌الله آن هم از درون لبنان آخته شده است.
*منظور شما مواضع جنبلاط یا سینیوره است؟
**خطر مخالفت سینیوره برای حزب‌الله بیش‌تر است چرا که سمت رسمی دارد و به عنوان نخست‌وزیر در جهت مخالف حزب‌الله قرار گرفته و خواهان آتش‌بس و گسترش نیروهای حافظ صلح و افزایش نقش سازمان ملل است.
*آیا اگر سینیوره درخواست آتش‌بس کند این اتفاق خواهد افتاد؟
**سینیوره تحت هیچ شرایطی نمی‌تواند آتش‌بس را برقرار کند مگر با فشار بر حزب‌الله، چرا که حزب‌الله از سینیوره فرمان نمی‌برد و از سویی برای آتش‌بس لازم است که سید حسن نصرالله طرف مذاکره باشد زیرا نیروهای تحت فرمان او با اسراییل درگیر هستند.
*شروط حزب‌الله برای آتش‌بس چیست؟
**اعلام آتش‌بس و تبادل اسرا
*شرایط اسراییل برای آتش‌بس چیست؟
**استقرار نیروهای ارتش لبنان در مرز لبنان و اسراییل به جای نیروهای حزب‌الله، اجرای قطع‌نامهء 1559 و خلع سلاح حزب‌الله.
*آیا فضا برای خلع سلاح حزب‌الله وجود دارد؟
**الان خیر، امروز تمام گروه‌های سیاسی لبنان همبستگی خود را با حزب‌الله اعلام کرده‌اند و نوعی حمایت عمومی از حزب‌الله وجود دارد.
*دلیل مخالفت‌های عربستان با حزب‌الله چیست؟
**عربستان در جهان عرب همیشه خود را پرچمدار جهان اسلام می‌دانست و اسلام القاعده‌ای را هم در آسیای میانه علم کرد ولی بعد نتوانست آن را اصلاح کند. امروز، وقتی نیروهای حزب‌الله و نیز نیروهای حماس با یک تعادل و منطق‌گرایی اسلامی بدون کمک گرفتن از هیچ کشور ثالثی نبرد را به پیش می‌برند، به مذاق عربستان و هم‌چنین مصر که خود را رهبران جهان عرب می دانندخوش نمی‌آید.
*به نظر می‌رسد عربستان از سینیوره در برابر حزب‌الله حمایت می‌کند.
**ببینید; سعودی‌ها در لبنان خونخواه رفیق حریری هستند و فکر می‌کنند دولت منتسب به خانوادهء حریری نیز نباید تضعیف شود. سینیوره هم نخست‌وزیر منتسب به خانوادهء حریری است.
*نقش سوریه در این میان چگونه است؟
**بسیاری از سیاستمداران معارض حزب‌الله در لبنان نیز همین سؤال برایشان مطرح است. کشورهای عربی تا جایی عقب‌نشینی کرده‌اند که امروز سوریه در خط مقدم قرار دارد و امروز سوریه قلعهء جهان عرب در مقابل سوریه است. ولی اکنون نوعی خویشتنداری ضمن حمایت از مردم لبنان و حزب‌الله را نشان داده است.
*به نظر می‌رسد اسراییلی‌ها از اقدام علیه سوریه در شرایط کنونی هراس دارند. دلیل این امر چیست؟
**بعد از حرکت حزب‌الله و حالت روانی که امروز در جهان اسلام شکل گرفته و نیز با توجه به معاهدهء دفاع مشترکی که بین ایران و سوریه وجود دارد، اسراییل هراس دارد که اگر علیه سوریه وارد عمل شود، هزینه‌های بسیار بالایی را پرداخت کند. و از سویی اسراییلی‌ها می‌ترسند که هلال شیعی ایران، عراق، سوریه و لبنان مشتعل شود. ضمن آن‌که آمریکا نیز که در عراق گرفتار است نمی‌خواهد و نمی‌تواند در جبهه‌های فلسطین، لبنان و سوریه نیز درگیر شود.
ضمن آن‌که اتفاقات جالبی در این جنگ می‌افتد که در طول تاریخ جنگ‌های اعراب و اسراییل سابقه نداشته است که مثلائ از درون دانشگاه الازهر عکس سیدحسن نصرالله را بالا بگیرند و از حزب‌الله حمایت کنند.
معنی این اقدام آن است که نصرالله توانست توطئه جنگ میان شیعه و سنی را به کلی از بین ببرد هم‌چنین حزب‌الله و نصرالله شیعه توانستند ساکنان سنی غزه را از زیر ضربات اسراییلی‌ها بیرون بکشند و این پیام واضحی برای جهان عرب است.
*پیش از این در تحولات سوریه و منطقه، عبدالحلیم خدام نقش بارزی داشت ولی اکنون وی سکوت کرده است. دلیل این امر چیست؟
**حرکتی که خدام انجام داد یک خودکشی سیاسی و روانی بود. خدام امروز حتی از سوی معارضان دولت سوریه نیز مطرود است. ضمن آن‌که نمی‌خواهد از حزب‌الله حمایت کند.
*فکر می‌کنید حزب‌الله و اسراییل بتوانند شرایط بحرانی فعلی را ادامه دهند؟
**در این باره دو دیدگاه وجود دارد که یکی دیدگاه برنده - بازنده است و دیگری دیدگاه حزب الله. عینک حزب‌الله این است که ما به تکلیف خود عمل می‌کنیم و با متجاوز درگیر شده‌ایم.
از دید سیاسی هم حزب‌الله تاکنون دستاوردهایی داشته که تحت هیچ شرایطی اسراییل نمی‌تواند آن را با پیروزی دیگری جبران کند.
هیمنهء اسراییل و نیروی دریایی آن در این جنگ شکست و اتحاد دروغین بین مردم و دولت اسراییل به جهان عرب نشان داده شد.
*احساس شما به عنوان کسی که در نبرد 1967 با اسراییل حضور داشته‌اید به جنگ کنونی چیست؟
**به سران عرب مثل سینیوره می‌گویم مردم را گول نزنید، نادان حساب نکنید. با تمام احترامی که برای ارتش لبنان قائلم اما اگر ارتش لبنان مقابل ارتش اسراییل در جنوب لبنان بود، اسراییل ظرف یک ساعت آن را مضمحل می‌کرد. حزب‌الله به جهان عرب و مردم منطقه عزت و آبرو داد و هیمنهء اسراییل را شکست. اکنون هیچ نیروی بین‌المللی نیست که بتواند از مردم لبنان حمایت کند و تنها خودشان می‌توانند از خود حمایت کنند.
*فرق این جنگ با جنگ‌های پیشین در چیست؟
**در بلوغ. ما آن موقع هم همین احساسات رانسبت به اسراییل داشتیم اما این بلوغ را نداشتیم که بفهمیم رهبران جهان عرب چگونه عمل می‌کنند. آن‌ها هیچ‌گاه ارادهء جنگ با اسراییل را نداشتند. در حالی که سید حسن نصرالله و چریک‌هایش این انگیزه را دارند.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات