جامعه مسلمانان در آمریکا

سازگاری با غیرمسلمانان به عنوان یک تاکتیک، همراه با وحدت بین خود مسلمانان، همیشه برای پیشبرد منافع اسلام و گسترش جامعه بزرگ اسلامی وجود داشته است. از آغاز شکل گیری امت اسلامی و حکومت نبوی، مدینه جایگاه ادیان، اقوام و طوایف مختلفی بود که یهودیان و مشرکان مشهورترین آنان بودند ولی پیامبر اسلام در فعالیت اجتماعی، سیاسی و دینی خود در آن زمان بر ایجاد اخوت ناشی از ایمان به خداوند تاکید کرد. موضع رسول خدا(ص) با فتنه گری بیماردلان و اذیت و آزار مشرکان و منافقان و مجموعه هایی از افراد غیرمؤمن در مدینه، امروز می تواند راهنمای جمعیت 10میلیونی مسلمانان در قلب امپراتوری آمریکا باشد. ابعاد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان مقیم آمریکا اگر به درستی شناخته شده و پرورش یابد، جامعه اسلامی آمریکا می تواند در سرنوشت قرن بیست ویکم ایالات متحده و جهت گیری نظام آن بسیار تاثیرگذار باشد.
مطالعات جدیدی که از وضع اجتماعی و اقتصادی مسلمانان در آمریکا به صورت تطبیقی نسبت به سایر اقلیت ها انجام شده، نشان می دهد که حد متوسط آموزش و پرورش و تحصیل در بین مسلمانان 14سال بوده و این شاخص به مراتب نسبت به سایر نژادها و اقلیت های مقیم آمریکا در سطح بالاتری قراردارد. به عبارت دیگر، حد متوسط درجه تحصیلی مسلمانان در آمریکا بالاتر از دیپلم و در سطح دو سال اول دانشگاهی قرار دارد. به همین ترتیب نیز درآمد یک خانواده مسلمان در آمریکا بالاتر از درآمد یک خانواده اقلیت اسپانیایی زبان و سفیدپوست است.
آماری که این هفته روزنامه واشنگتن پست (27 اوت 2006) از وضعیت اجتماعی مسلمانان آمریکا منتشر کرد نشان می دهد که سطح تحصیل دانشگاهی جمعیت مسلمانان مقیم آمریکا به مراتب بالاتر از حد متوسط تحصیلات خود آمریکا یعنی تمام شهروندان آن کشور است. در حالی که 59درصد مسلمانان مقیم آمریکا دارای درجه کارشناسی هستند فقط 27درصد جمعیت کل آمریکا در این ردیف قرار دارند. همین آمار نشان می دهد که درآمد سالیانه یک فرد مسلمان (50هزار دلار) بیش از درآمد متوسط یک فرد آمریکایی (49هزار دلار) است. مهم تر از همه 82درصد نفوس مسلمان آمریکا هویت اسلامی را در زندگی روزانه خود بالاتر از هویت ملی، نژادی و زبانی می دانند.
جمعیت ایرانیان در آمریکا از جنبه درآمد سالیانه نسبت به سایر اقلیت ها، در سطح بالاتری قرارگرفته است به طوری که درآمد یک ایرانی به طور متوسط در آمریکا از 65هزار دلار تجاوز می کند. مجموعاً مسلمانان مقیم آمریکا از جنبه تحصیل، درآمد و اشتغال نسبت به سایر اقلیت های مقیم آمریکا جایگاهی به مراتب بهتر و برجسته ای دارند. باید خاطرنشان کرد که این آمار شامل اقلیت های یهودی نمی شود که سال های پیش به آمریکا مهاجرت کرده اند. آمارهای موجود دیگر نشان می دهد که در سال های اخیر درآمد، مالکیت خانه و درجه تحصیل مسلمانان سالیانه در حال افزایش است. مثلا بنگاه پژوهشی و نظرسنجی «زاگبی» درآمد متوسط یک مسلمان مقیم آمریکا در 10سال قبل را که حدود 52هزار دلار بود اکنون به حدود 56هزار دلار تخمین زده است. به طور متوسط نزدیک به 60درصد مسلمانان مقیم آمریکا صاحب خانه هستند. همچنین محل سکونت مسلمانان در آمریکا در مراکزی واقع شده است که سطح تحصیلات دانشگاهی در آن مناطق بالا بوده و حدود درجه کارشناسی است.
آمار دقیق و صحیحی از ایرانیان مقیم آمریکا که به این کشور مهاجرت و یا تبعیت آن را قبول کرده و یا به صورت دیگری در آن ساکن هستند وجود ندارد. مثلاً آمارگیری سال 2000میلادی دولت آمریکا نفوس جمعیت ایرانی الاصل این کشور را حدود 370هزار تخمین زده است که در حقیقت در سطح بسیار پائینی قرار دارد در حالی که آمارهای منتشر شده همان سال از منابع دیگر ملی، جمعیت مقیم ایرانیان را بین 800هزار تا یک میلیون نفر برآورد کرده که از این عده حدود 300 تا 600هزار نفر در کالیفرنیای جنوبی زندگی می کنند. قریب به اتفاق ایرانیان مقیم آمریکا از مذهب شیعه اثنی عشری هستند. در سال 2006 میلادی دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی ایران در واشنگتن تقریباً 400هزار پرونده در مورد ایرانیان مقیم آمریکا در دست داشته است که مطابق اظهارات مقامات این دفتر هر پرونده می تواند نمایانگر خانواده ای حدود 2 تا 4نفری باشد که در این صورت عده ایرانیان مقیم آمریکا طبق این آمار از یک میلیون نفر تجاوز می کند.
علی رغم فشارهای وارده به مهاجران و شهروندان مسلمان مقیم آمریکا ناشی از حملات تروریستی 11سپتامبر 2001، فعالیت سیاسی و اجتماعی مسلمانان مقیم آمریکا در چهار سال اخیر ترقی فوق العاده ای داشته است. نظرسنجی بنگاه «زاگبی» از فعالیت گروه مسلمانان که مدت کمی بعد از حملات تروریستی 11سپتامبر انجام شد نشان داد که مسلمانان یک گروه فعال سیاسی بودند به طوری که 95درصد آنان در انتخابات ملی نام نویسی کرده و 88درصد در صندوق های اخذ آرا حضور داشته اند. مطابق این نظرسنجی هویت اسلامی مسلمانان بزرگترین عامل در فعالیت سیاسی این گروه در آمریکاست.
علی رغم تصویرهای منفی و مخدوشی که در سال های اخیر از مسلمانان در آمریکا ترسیم شده است، طبق نظرسنجی «زاگبی» اکثریت بزرگ مسلمانان عقیده دارند که وضع کنونی بهترین موقعیت برای گسترش اسلام و مسلمانان در آمریکاست. همین نظرسنجی نشان می دهد که یک گرایش قوی میان مسلمانان برای وحدت اسلامی به وجود آمده است و این در تشکل سیاسی، مدنی، فرهنگی و علمی و اجتماعی مسلمانان و سازمان های وابسته به آنها آشکار به نظر می رسد. نظرسنجی های متعدد بنگاه «زاگبی» در سال های اخیر نشان می دهد که سه چهارم یا 75درصد از مسلمانان آمریکا در امور خیریه و صدقات شرکت داشته و ماهیانه و سالیانه مبلغی در حمایت از این مراکز پرداخت می کنند.
طبق همین آمار 45درصد مسلمانان اظهارنظر کرده اند که به طریقی به طور داوطلبانه و بدون دریافت دستمزد در کارهای اجتماعی و عمرانی مسلمانان شرکت دارند. این نظرسنجی ها همچنین نشان می دهد که مجموعه بزرگی از مسلمانان مقیم آمریکا، حدود 38درصد، بر این باورند که ایالات متحده علیه اسلام و نه علیه تروریسم مبارزه می کند.
نتایج نظرسنجی های بنگاه «زاگبی» در مورد رفتار و روش اجتماعی و هنجاری مسلمانان مقیم آمریکا جالب به نظر می رسد. مطابق این نظرسنجی ها از هر 20شهروند مسلمان مقیم آمریکا 19نفر از رفاه عمومی شامل بهداشت ملی که همه افراد آمریکایی را پوشش دهد حمایت می کنند. در اینجا باید توجه داشت که آمریکا تنها کشور بزرگ صنعتی غربی است که در آن سیستم تامین بهداشت ملی برای همه شهروندان وجود ندارد و بیش از 45میلیون از شهروندان این کشور فاقد بیمه بهداشت هستند. مسلمانان مقیم آمریکا همچنین با آماری قریب به 95درصد عقیده دارند که همه تبعیضات نژادی در آمریکا باید از بین برود. مسلمانان مقیم آمریکا همچنین با شاخصی قریب به 50درصد موافق تنظیم قوانین و آئین نامه های حفظ محیط زیست و طرفدار حمایت دولت از طبقه محروم هستند.
یک سال قبل ( 1اوت 2005) روزنامه واشنگتن پست در گزارش مفصلی راجع به فعالیت مساجد و مراکز اسلامی در ایالات متحده، از افزایش تعداد مساجد جدید بزرگ در ایالات ویرجینیا و مریلند که مجاور واشنگتن هستند، خبرداد که هریک حدود 2 تا 3میلیون دلار هزینه داشته اند. بیش از 300هزار مسلمان در حومه واشنگتن زندگی می کنند.
امروز تقریباً 30درصد مسلمانان مقیم آمریکا در نمازجمعه در مساجد و مراکز اسلامی محل سکونت خود شرکت دارند و 25درصد نیز بیش از یک بار در هفته در جلسات مساجد و مراکز اسلامی حضور می یابند. امروز بزرگترین رشد دینی از جنبه جمعیت در مذاهب اسلامی دیده می شود. در آمریکا نیز همانند اروپا نه تنها جمعیت مسلمانان رو به فزونی است بلکه گرایش به دین مبین اسلام نیز از مذاهب دیگر جهان بیشتر است. طبق گزارش روزنامه فایننشال تایمز (15ژوئیه 2005) جمعیت مسلمانان در 20سال آینده در اروپا دوبرابر شده و به 40میلیون نفر خواهد رسید.
حرکت به سوی «مرزهای جدید» عنوان و اصطلاحی بوده است که آمریکایی ها در تبیین گسترش و توسعه قدرت جغرافیایی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی خود به کار برده اند. امروز مسلمانان مرزهای جدید امت اسلامی را در جهان می شکافند. افزایش جامعه مسلمانان در آمریکا و بسیج و وحدت آنان فرصتی است برای درک و شناخت چالش های دنیای معاصر و نقشی که اسلام می تواند در درون بزرگترین ابرقدرت نظامی و اقتصادی امروز ایفا کند.