گسترش اسلام در جهان

محمد باقر انصاری
دعوت اسلام توسط پیامبر گرامی اسلام در سرزمین حجاز آغاز گردید و طی بیست و سه سال با نزول وحی الهی تکمیل گردید. محورهای پیام اسلام در سه چیز خلاصه می شود :
اول : خداپرستی و اعتقاد به یگانگی او. این اصل سر لوحه تعالیم اعتقادی اسلام است که با جمله قولوا لا اله الا الله تفلحوا اعلام گردید.
دوم : آزادی از باورهای پوچ و شرک آلود و از بندگی غیر خدا که در حقیقت مکمل محور اول است . چنانکه در قرآن کریم آمده است : الذین یتبعون الرسول النبی الامی الذی یجدونه مکتوبا عندهم فی التوراه والانجیل یامرهم بالمعروف وینهاهم عن المنکر ویحل لهم الطیبات ویحرم علیهم الخبآئث ویضع عنهم اصرهم والاعلال التی کانت علیهم فالذین آمنوا به وعزروه ونصروه واتبعوا النور الذی انزل معه اولئک هم المفلحون 1 ،
سوم : برقراری عدالت و صلح که در قرآن کریم چنین آمده است : لقد ارسلنا رسلنا بالبینات وانزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط 2 ، و در آیه دیگر در مورد صلح چنین آمده است : واذکروا نعمت الله علیکم اذ کنتم اعدا فالف بین قلوبکم فاصبحتم بنعمته اخوانا وکنتم علی شفا حفره ج من النار فانقذکم منها کذلک یبین الله لکم آیاته لعلکم تهتدون 3 ،
جذابیت رسالت اسلامی برای انسانهای تشنه عدالت ، آزادی و صلح چنان تاثیر گزار بود که در همان قرن آغازین طلوع اسلام دلها را به خود جذب کرد و برغم دشمنی و کینه توزی دشمنانش ، اسلام توانست ساکنان قلمرو وسیعی از کره زمین را به خود جذب کند. ابتدا در بخشی از خاک آفریقا و ایران پهناور آن روز و بعدها هم در جنوب اروپا و شرق آن و همچنین بخش های وسیعی از قاره آسیا ، اسلام به عنوان مکتبی حیاتبخش توانست جای خود را باز کند و حکومت تشکیل دهد.
برخی از مستشرقین اروپائی به عمد یا از روی خطا چنین القا کرده اند که اسلام با شمشیر و جنگ پیشروی کرد در حالی که اصولا چنین نبوده است . اگر در برخی از نقاط جنگی رخ داده به خاطر ممانعت دولت ها از دعوت و تبلیغ اسلام بوده است . اگر میدان برای مسلمانان جهت بیان ایدئولوژی اسلام باز می بود جنگی رخ نمی داد. وانگهی در برخی از کشورها که مردم آنها از ظلم و جور پادشاهان و بی عدالتی آنها به جان آمده بودند از سپاه اسلام استقبال کردند و بدون جنگ و خونریزی به اسلام گرویدند که ایران قدیم از نمونه های بارز آن است . ورود اسلام به نقاط مختلف آسیا نیز بدون هیچگونه جنگ و خونریزی بوده است و اغلب با سفر بازرگانان و سیاحان و اختلاط مسلمانان با اقوام آسیائی موجب گرایش آنها به اسلام شده بود. اینها همه نمایشگر جذابیت اسلام برای اقوام و ملیت های مختلف در نقاط گوناگون جهان است .
نهضت های اسلامی
از آنجا که تعالیم اسلامی ذاتا با منافع قدرتهای مادی ستم پیشه و دنیاپرستان خودکامه در تضاد بوده و هست ، اسلام در طول تاریخ دشمنان سرسخت و کینه توزی داشته است . این قدرتها همواره کوشیده اند برای حفظ منافع خود از هر طریقی راه را بر اسلام ببندند و مانع پیشرفت آن بشوند. در قرن های اخیر انگلیس بیشترین نقش را در تسلط بر کشورهای اسلامی از طریق نفوذ در آنها با روی کار آوردن دست نشاندگان خود و غارت سرمایه های آن داشته است . دیگر کشورهای اروپای غربی نیز هرکدام به سهم خود با انگلیس در این مسابقه رقابت داشتند. آمریکا از اوائل قرن اخیر میراث خوار استعمار انگلیس گردید و همه لقمه های چرب را بلعید.
در این دوران ها مصلحان و مبارزان بزرگی از جهان اسلام که سیاست استعماری را خوب درک می کردند از میان مسلمانان برخاستند و پرچم بیداری و آگاهی را بر افراشتند و نهضت هائی را برپا کردند. اما جهل و عقب ماندگی جوامع اسلامی از یک سو ، و قدرت تبلیغی و صنعتی و مدیریت قوی استعمار گران از سوی دیگر این نهضت ها را سرکوب و عقیم می ساخت . در سالهای اخیر حتی نهضت های روی کار آمده با انتخابات و دمکراسی مورد قبول غرب در برخی از کشورهای اسلامی تحمل نشد و با توطئه غرب پس زده شد. از این جمله است روی کار آمدن اسلامیون طی انتخابات سال 1990 در الجزائر و مشابه آن در ترکیه در همان دوران ; و امروز هم شاهد بهانه جوئی غرب در مورد نتیجه انتخابات مردم فلسطین هستیم .
در سده های اخیر نهضت های کوچک و بزرگ زیادی که پرچم دار آنها علما و اندیشمندان اسلامی بودند در نقاط مختلف دنیای اسلام بروز و ظهور کرد که مطالعه دقیق تاریخ و سرگذشت آنها و توطئه های استعماری ضد آنها برای هر مسلمانی ضرورت دارد. زیرا آنها همه تجربه های گرانسنگی هستند که با صرف وقت فراوان و احیانا تقدیم جان ها و اموال زیاد بوقوع پیوسته اند. زنده داشتن یاد و نام این بزرگان که در فضائی جانکاه هم و غم خود را با خون جگر مصروف اعتلای اسلام و ملت های اسلامی کردند بر همگان فرض است . برخی از این شخصیت ها عبارتند از سید جمال الدین اسد آبادی ، حسن البنا و شهید سید قطب در مصر ، محمد عبده ، رشید رضا و مالک بن نبی در الجزائر ، عثمان دان فودیو در الجزائر ، ابوالاعلی مودودی در پاکستان ، آیات عظام میرزای شیرازی ، شیخ فضل الله نوری و سید ابوالقاسم کاشانی در ایران .
در این میان نهضت بزرگ و فراگیر اسلامی امام خمینی (ره ) بزرگترین تحول معاصر در تاریخ اسلام است که عظمت آن موجب ایجاد چالشی عمیق بین غرب و اسلام گردیده است . این نهضت که به نام انقلاب اسلامی ایران شهرت یافته موجب بیداری و آگاهی عمومی مسلمانان و حتی غیر مسلمانان در سطح جهان گردید و فلسفه لیبرال دمکراسی غرب را که با ماسک دورغین حقوق بشر ، آزادی ، دمکراسی ، حقوق زنان و امثال اینها سالها بر جهان حاکمیت بلامنازع داشت زیر سوال برد.
تهدیدها و فرصت ها
موضعگیری تند آمریکا و اروپا علیه اسلام پویای پس از انقلاب اسلامی ایران از طریق تبلیغات مسموم و موازی سازی اسلام با تروریسم و ترساندن مردم از اسلام همه بخاطر این است که آنها می ترسند بار دیگر تمدن اسلامی شکوفا شود و دو باره دوران های طلائی مسلمانان که پرچم دار دانش و تکنولوژی بودند تکرار گردد. در عصر کنونی همه امکانات بالقوه برای جهش اسلام فراهم گردیده است . منابع ثروت و ذخائر طبیعی خدادادی کشورهای اسلامی ، هوش و استعدادهای نهفته در جوامع اسلامی بویژه در جوانان و نیروهای پر توان کار در این کشورها از یک سو ، و دارا بودن مکتب غنی اسلام که بهترین راه و روش زندگی را برای دنیای امروز عرضه می کند از سوی دیگر جهان اسلام را در شرائط ویژه ای قرار داده است . عصر ارتباطات و دسترسی به فناوری و اطلاعات در جهان کنونی نیز به این امر کمک کرده است .
افزایش آمار مسلمانان در غرب ، چه در سطح بومی ها و چه در سطح مهاجران ، که خود غربیها با راه اندازی جنگ ها یا آتش افروزی در آنها در کشورهائی مانند لبنان ، فلسطین ، ایران ، عراق وافغانستان عامل این مهاجرت ها بوده اند ، موجب تحول بزرگی به سود اسلام در این کشورها گردیده است . بعلاوه از هم پاشیده شدن شیرازه زندگی خانوادگی در غرب بخاطر گسترش فحشا و منکرات ، افزایش آمار طلاق ، روی گردانی از ازدواج و رشد منفی میزان زاد و ولد در بسیاری از خانواده های غربی نیز به این مساله دامن زده است .
بر اساس مطالعات صورت گرفته از سوی موسسات اروپائی ظرف 5 تا 10 سال آینده ده درصد (10 درصد) کل جمعیت اروپا را مسلمانان تشکیل خواهند داد . آمارها نشان می دهند که مسلمانان در همه کشورهای اروپای غربی در حال فزونی هستند . بموجب این آمارها در 15 سال گذشته رشد جمعیت مسلمانان در اسپانیا و دانمارک به ترتیب با 151 درصد و 107 درصد بیشترین میزان بوده است . بنا به گزارش برلینر سایتونگ در سال 2004 در آلمان 1152 به اسلام گرویده اند . از دیگر کشورهای اروپائی نیز آمارهای مشابهی عرضه گردیده است .
این فرصت های بی نظیر باید هشداری برای مسلمانان جهان باشد که به عظمت خود پی برند و به راه رشد و تعالی خویش ادامه دهند. امروز خوشبختانه در این گرد هم آئی در جمع مسلمانانی هستیم که پس از چند دهه حاکمیت کمونیسم هویت اسلامی خود را باز یافته اند و مراسم هشتادمین سالگرد تاسیس جامعه اسلامی خود را برگزارکنند. مکتب کمونیسم که ظاهری فریبنده و رنگ و لعابی زیبا داشت سالیان متمادی خود را بر کشورهای اروپای شرقی تحمیل کرد و به عنوان مبارزه با آمریکای جهانخوار وارد میدان شد اما نه تنها نتوانست آمریکا را از پای در آورد که حتی به آرمانهای خیالی خود نیز نرسید. در این دوران سیاه ، اسلام در کشورهای حوزه بالکان منزوی شد. پس از فروپاشی کمونیسم آمریکا جای پای خود را در این کشورها باز کرد. مسلمانان و اهالی این کشورها باید بدانند که آمریکا هم روی دیگر همان سکه کمونیسم است که نمی تواند سعادت و خوشبختی را برای آنها به ارمغان آورد. تنها باز گشت به اسلام و فرهنگ سنتی است که می تواند بالکان را نجات دهد. آمریکا ممکن است پول و ثروتی با خود بیاورد اما هرگز اخلاق و ارزش های انسانی را به همراه نخواهدداشت . امروز همگان آثار و نتایج لیبرال دمکراسی فرتوت غرب و مشکلات ناشی از آنرا در کشورهای غربی مشاهده می کنند. قرآن با بیان یک حقیقت طبیعی و فطری هشدار می دهد : ا ن الملوک اذ ا دخلوا قریه افسدوها وجعلوا اعز ه اهلها اذله وکذلک یفعلون 4.
آنچه امروز بیش از هر زمان دیگر به عنوان وظیفه ای اجتناب ناپذیر برا ی همه جوامع اسلامی از هر قوم ، ملت و شاخه مذهبی مطرح است بازیابی هویت فرهنگی ـ اسلامی خویش و حفظ وحدت اسلامی است . همه میدانیم که در طول تاریخ استعمارزدگی جوامع اسلامی ، دشمنان بیشترین استفاده را از ایجاد تفرقه و اختلاف مذهبی به سود خود برده اند. تاریخ تعصبات کور مذهبی و درگیری های قومی و مذهبی در برخی از جوامع اسلامی در گذشته بسیار غم انگیز است . برعکس وحدت و اخوت اسلامی در برهه هائی از تاریخ نقش سازنده و مهمی را ایفا کرده که آثار و برکات آن تا زمانی طولانی مشهود بوده است . تازه ترین نمونه آن تظاهرات مسالمت آمیز مسلمانان در نقاط مختلف کشورهای اروپائی ، پس از جسارت برخی از روزنامه های ماجراجو به ساحت قدس پیامبر گرامی اسلام ، بوده است که نمایشی زیبا از همبستگی و وحدت اسلامی را به نمایش گزارد. امیدواریم این وحدت و همدلی همواره به عنوان یک اصل استراتژیک سرلوحه حرکت ها و فعالیت های اسلامی در کل جهان اسلام باشد. این اصل راهبردی دستور اکید قرآن است که فرموده : واعتصموا بحبل الله جمیعا ولا تفرقوا4.
آنچه امروز بیش از هر زمان دیگر به عنوان وظیفه ای اجتناب ناپذیر برا ی همه جوامع اسلامی از هر قوم ، ملت و شاخه مذهبی مطرح است بازیابی هویت فرهنگی ـ اسلامی خویش و حفظ وحدت اسلامی است . همه میدانیم که در طول تاریخ استعمارزدگی جوامع اسلامی ، دشمنان بیشترین استفاده را از ایجاد تفرقه و اختلاف مذهبی به سود خود برده اند. تاریخ تعصبات کور مذهبی و درگیری های قومی و مذهبی در برخی از جوامع اسلامی در گذشته بسیار غم انگیز است . برعکس وحدت و اخوت اسلامی در برهه هائی از تاریخ نقش سازنده و مهمی را ایفا کرده که آثار و برکات آن تا زمانی طولانی مشهود بوده است . تازه ترین نمونه آن تظاهرات مسالمت آمیز مسلمانان در نقاط مختلف کشورهای اروپائی ، پس از جسارت برخی از روزنامه های ماجراجو به ساحت قدس پیامبر گرامی اسلام ، بوده است که نمایشی زیبا از همبستگی و وحدت اسلامی را به نمایش گذارد. امیدواریم این وحدت و همدلی همواره به عنوان یک اصل استراتژیک سرلوحه حرکت ها و فعالیت های اسلامی در کل جهان اسلام باشد. این اصل راهبردی دستور اکید قرآن است که فرموده : واعتصموا بحبل الله جمیعا ولا تفرقوا5