اورتگا و چاوز

مهدى مروتى: طى هفته گذشته دو تحول مهم در آمریکاى لاتین رخ داد: مهم‌ترین این تحول‌ها انتشار یک نظرسنجى معتبر در نیکاراگوئه بود که نشان مى‌داد “اورتگا” رهبر ساندینیست‌هاى این کشور که از سال 1979 تا 1990 قدرت را در دست داشته است، بیشترین اقبال را براى کسب پیروزى مجدد در کشورش دارد. قرار گرفتن “اورتگا” در معادلات نیکاراگوئه و اضافه شدن یک سوسیالیست فعال به مخالفان آمریکا در آمریکاى مرکزى و لاتین مسلما موقعیت کاخ سفید را بیش از پیش در این مناطق به خطر خواهد انداخت. بسیارى از مفسران نظام بین‌الملل معتقدند که موج سوسیالیسم و آمریکاستیزى در آمریکاى لاتین روند صعودى و رو به پیشرفت خود را تا سالیان دراز حفظ خواهد نمود، اما در صورتى که “اورتگا” در نیکاراگوئه بر سر کار بیاید سوسیالیست‌ها در کوبا، ونزوئلا، بولیوی، هائیتى و شیلى و دیگر کشورهاى منطقه قدرت مانور بیشترى مى‌یابند. از سوى دیگر نیکاراگوئه که داراى حدود 6 میلیون نفر جمعیت مى‌باشد به لحاظ قرار داشتن در آمریکاى مرکزى (حد فاصل آمریکاى شمالى و جنوبی) همواره براى واشنگتن اهمیت زیادى داشته است.
پیروزى سوسیالیست‌ها و روى کار آمدن چپ‌گرایان در نیکاراگوئه پیامدها و عواقب ناگوارى را براى بوش و همراهانش به دنبال خواهد داشت. از طرف دیگر با تقویت جبهه سوسیالیست‌ها و حضور شخصى شناخته شده مانند اورتگا، پیمان‌هاى تجارى و سیاسى ضد آمریکایى در آمریکاى جنوبى و مرکزى از ضمانت و قدرت اجرایى بیشترى برخوردار خواهند شد.
قرار گرفتن نام “اورتگا” در کنار نام‌هاى “هوگو چاوز”، “اوو مورالس”، “پروال”، “کاسترو” و ... براى جمهورى‌خواهان و دموکرات‌هاى آمریکا بسیار سخت خواهد بود. به عبارت دیگر دو حزب موجود در ایالات متحده آمریکا در خصوص منطقه آمریکاى لاتین و مرکزى با چالش‌هایى مشترک مواجه خواهند شد. حضور مخالفان آمریکاى شمالى در آمریکاى مرکزى و جنوبى به منزله تحدید قدرت کارتل‌ها و تراست‌هاى وابسته به واشنگتن و کاهش تاثیرگذارى سیاسى کاخ سفید بر دولت‌ها و ملت‌هاى موجود در این منطقه است.
در هر صورت باید در انتظار نشست تا رقابت میان اورتگا و طرفداران ساندینیست‌ها با دیگر گروه‌هاى شرکت کننده وارد مرحله‌اى عملى شود. هم اکنون مکزیک به علت اعتراض سوسیالیست‌ها نسبت به نتیجه انتخابات ناآرام است و به نظر مى‌رسد این ناآرامى‌ها همچنان ادامه یابد. همچنین در هفته گذشته انتشار خبر مربوط به صرف میلیون‌ها دلار توسط آمریکا در راستاى تقویت مخالفان “هوگو چاوز” در ونزوئلا جو تازه‌اى را در کاراکاس علیه واشنگتن ایجاد کرده است. رئیس جمهور مردمى ونزوئلا در حال حاضر با فعالیت‌هاى گسترده در سطح روابط خارجى کاراکاس و با سفر به کشورهاى مخالف سیاست‌هاى آمریکا در سرتاسر جهان سعى دارد از حضور و دخالت مستقیم و غیرمستقیم کاخ سفید در امور کشورهاى آمریکاى لاتین جلوگیرى نماید.
هم اکنون بسیارى از شهروندان ونزوئلا آماده هرگونه همکارى با رئیس‌جمهور خود هستند. آنها در جریان مقابله با کودتاى سال 2002 میلادى پس از 48 ساعت توانستند مخالفان چاوز را از کاراکاس بیرون نمایند. هم اکنون چاوز آرزو دارد “اورتگا” و هوادارانش هرچه زودتر در راس معادلات نیکاراگوئه جاى گیرند و با تقویت موج سوسیالیسم در آمریکاى مرکزى و جنوبى راه بر کلیه مسیرهاى نفوذ ایالات متحده آمریکا بسته شود.
باید اذعان نمود که در هفته گذشته اعلام نظرسنجى‌هاى نیکاراگوئه باعث ایجاد نگرانى مفرطى در میان جمهورى‌خواهان و دموکرات‌هاى آمریکا شده است. مهار آمریکاى لاتین هر لحظه پیچیده‌تر مى‌شودو در این میان “کاخ سفید” هر لحظه نسبت به حل این معما عاجزتر مى‌گردد.