بار کره شمالى بر دوش ایالات متحده
امیر محبیان
روز دوشنبه این هفته منابع کره شمالى اعلام داشتند که به آزمایش زیرزمینى نخستین بمب اتمى ساخت این کشور دست زدهاند. این خبر هرچند افکار عمومى کشورهاى غربى را در بهت فرو برد ولى واقعیت آن است که این آزمایش چندان دور از انتظار نبود و آزمایش هستهاى کره شمالى در حالى اعلام شد که شوراى امنیت سازمان ملل از این کشور خواسته بود از چنین اقدامى خوددارى ورزد.
همزمان با انتشار خبر آزمایش هستهاى کره شمالی؛ دو بحث در دستور تحلیلهاى رسانههاى غربى قرار گرفت:
1- مکانیزم و امکان تحریم کره شمالی
2- مقایسه مدل بحران هستهاى ایران و کره شمالی
پیرامون تحریم کره شمالى علىرغم اینکه همه اعضاى شوراى امنیت سازمان ملل از آزمایش اتمى آن کشور به انتقاد پرداختند اما در مورد اعمال مجازاتهایى در قبال این کشور توافقى بهدست نیامده است. هرچند در شوراى امنیت درباره مجازاتهایى چون توقف صدور کالاهاى لوکس و تجهیزات نظامى به کره شمالى بحث مىشود و ژاپن هم خواهان جلوگیرى از پرواز هواپیماها و یا ورود کشتىهاى این کشور به فرودگاهها و بنادر جهان است. اما لحظه به لحظه این کشورها در مىیابند تحریم کشورى که اساسا همواره در تحریم و انزوا بوده؛ بىمعناست. زیرا مهمترین شریک تجارى کره شمالی؛ چین است که 40 درصد تجارت خود را با این کشور انجام مىدهد. گفته مىشود واردات از چین طى سال گذشته به یک میلیارد دلار رسیده و چهار پنجم همه کالاهاى مصرفى در کره شمالى ساخت چین است. پس از تحریم مراودات مالى از سوى آمریکا، کره شمالى اکنون همه اقدامات تجارى خود را از طریق بانکهاى چینى انجام مىدهد. این در حالى است که چین از سوى دیگر بزرگترین سرمایهگذار در کره شمالى است، تقریبا 100 شرکت چینى در کره شمالى از سرمایهگذارى در بزرگترین فروشگاه پیونگ یانگ گرفته تا صنایع معادن و یا راهاندازى کارخانه شیشهسازى فعالیت دارند. چنانچه بعضىها به طنز از کره شمالى به عنوان ایالت چهارم شمال شرقى چین یاد مىکنند. به همین خاطر تحلیلگران معتقدند هر مجازاتى که از سوى شوراى امنیت سازمان ملل در قبال کره شمالى وضع شود، بعید به نظر مىرسد که چین در سیاست خود در مقابل این کشور تجدیدنظر نماید. از اینرو، تحریم کره خود به یک مشکل تبدیل شده است به ویژه که کره شمالى اکنون به زور قصد دارد آمریکا را به پاى مذاکرات دوجانبه بکشاند و اعلام کرده آزمایش دومین بمب هستهایش بستگى به رفتار آمریکا و حضور یا عدم حضورش در پشت میز مذاکرات دوجانبه دارد!
دومین موردى که رسانهها به آن دامن زدند مقایسه وضعیت پرونده هستهاى ایران و کره شمالى است. مقایسهاى از بسیارى جهات نابجا زیرا ایران همواره و رسما اعلام کرده است که در پى دستیابى به سلاح هستهاى نیست؛ ثانیا، ایران نظام دموکراتى با رقابتهاى شفاف سیاسى و اقتصادى بزرگ و تاثیرپذیر از بازار جهانى و نیز شدیدا تاثیرگذار به ویژه در حوزه نفت است.
ولى تست هستهاى کره شمالى بیگمان تا حدودى آن هم در زمانى محدود ممکن است فشارهایى را بر ایران وارد کند امامعتقدم در درازمدت و پس از پایان تنشهاى عصبى سیاستمداران غربى این فشار به سوى ایالات متحده تغییر جهت خواهد داد؛ لذا هرچند، پاتریک کلاوسون از مدیران موسسه تحقیقاتى راستگراى سیاستگذارى خاور نزدیک در واشنگتن مىگوید: “آزمایش اتمى کره شمالى به جامعه جهانى نشان داد که با وجود همه محکومیتهاى بینالمللی، متوقفکردن کشورى که مصمم به دستیابى به سلاح اتمى است چقدر دشوار است. این همچنین نشان مىدهد که متوقفکردن ایران نیز بسیار سخت خواهد بود.”
در این حال کلاوسون معتقد است که ایرانىها در درازمدت متوجه خواهند شد که در پاسخ به آزمایش هستهاى کره شمالى عزم بینالمللى براى برخورد قاطع با برنامه اتمى آنها افزایش یافته است یا زبگنیو برژینسکى مشاور امنیت ملى جیمى کارتر از روساى جمهور سابق آمریکا مىگوید: ایالات متحده باید رویکرد موثرترى را در برابر جمهورى اسلامى اتخاذ کند و معتقد است: “برخورد جامعه جهانى با آزمایش هستهاى کره شمالى درسهایى را براى ایران به همراه خواهد داشت. این واکنش مىتواند آنها را نسبت به خواست جامعه بینالمللى براى تعلیق غنىسازى بىاعتناتر کند یا آنها را به سوى اتخاذ موضع خردمندانهترى در گفتگوها هدایت کند. در هر حال باید به فکر روش کارآمدترى در برابر ایران باشیم.” اما در مقابل شاهد سخنان وندى شرمن، معاون سابق وزارت امور خارجه آمریکا نیز هستیم که مىگوید: شباهت موضوع هستهاى ایران و کره شمالى باعث شده تا تهران به دقت تحولات مربوط به آزمایش هستهاى پیونگ یانگ را در شوراى امنیت دنبال کند.
خانم شرمن که مذاکرهکننده ارشد دولت بیل کلینتون در گفتگوهاى ششجانبه کره شمالى بوده است، مىگوید: “مطمئن هستم که بعضى از اعضاى دولت جورج بوش خواستار تشدید اقدامهاى آمریکا بر ضد ایران هستند. من فکر مىکنم چنین تفکرى اشتباه است. باید با ایرانىها تماس برقرار کنیم و از این راه به برطرفشدن نگرانىها و سوتفاهمها کمک کنیم.”
علاوه بر سیاستمداران؛ روزنامهها نیز به مرور عملکرد کره شمالى را ناشى از رفتار غلط ایالات متحده ارزیابى مىکنند؛ چنانچه روزنامه ایتالیایى “لااستمپا” چاپ رم در مقالهاى تحت عنوان “اهمالکارى غرب” در این رابطه چنین مىنویسد: “بنا به سه دلیل جامعه جهانى طى بیست سال گذشته در مقابل کره شمالى موفق نبوده است. نخست اینکه جامعه جهانى نتوانسته است جلوى بازار سیاه فروش سانتریفو ژ که براى اجراى برنامه هستهاى به آن نیاز است را بگیرد. دوم اینکه هنوز هم به خاطر جنگى که واشنگتن و لندن در عراق به خاطر نابودى سلاحهاى کشتار جمعى که هیچگاه پیدا نشدند، آغاز کردند در جامعه جهانى شکاف بهوجود آمده است و بالاخره اینکه بیل کلینتون و جرج بوش موفق نشدند با دولت پکن به یک توافق استراتژیک بر سر آینده سیاسى شبه جزیره کره دست یابند. شبه جزیرهاى که هنوز هم آخرین مرز باقىمانده از دوران جنگ سرد آن را دو شقه کرده است”.
یا روزنامه انگلیسى “گاردین” در مقالهاى تحت عنوان “سیاست آمریکا، تجهیز کره شمالى به سلاح اتمى را تقویت کرد” در زمینه آزمایش اتمى این کشور مىنویسد: “پیروزى کیم نتیجه شکست دیپلماسى است. کره شمالى در سال 1994 موافقت کرد تا برنامه اتمى خود را کنار بگذارد. با ریاست جمهورى جرج بوش اما آن را دوباره فعال کرد و پس از اینکه به عنوان عضو “محور شرارت” شناخته شد، موضع کره شمالى سختتر گردید. در سال 2003 این کشور از قرارداد منع گسترش سلاحهاى هستهاى خارج و ناظران بینالمللى را اخراج کرد. از آن زمان به اینسو گفتگوهاى ششجانبه و تحریمهاى اقتصادى آمریکا نیز هیچ تغییرى در سیاست کره شمالى بهوجود نیاورد. دلیل اصلى آن این است که کره شمالى از سیاست آمریکا در قبال عراق و ایران به این نتیجه رسیده است که تجهیز به سلاح اتمى بهترین راه مقابله با تهاجم نظامى و تغییر رژیم است.
همه اینها نشاندهنده آن است که علىرغم فشارهاى محدود و تبلیغاتى روزهاى فعلى و احتمالا آتى در چشماندازى چندماهه تست اتمى کره شمالى فشارهاى اصلى تبلیغاتى و سیاسى خود را بر دوش ایالات متحده خواهد گذاشت.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
