حفظ سلامت فضاى انتخابات

بنا بر اعلام ستاد انتخابات کشور، از ساعت 8 دیروز نام نویسى ازداوطلبان شرکت در انتخابات شورا هاى شهر و روستا که قرار است در 24 آذر ماه همزمان با انتخابات دور چهارم مجلس خبرگان برگزار شود ، آغاز شده است .
این دو انتخابات که یکى ترسیم کننده قاعده ودیگرى در ارتباط مستقیم با راس هرم قدرت در کشور است از حساسیت دو چندانى در این عرصه تاریخى برخوردار است . مقام معظم رهبرى در دیدار اخیر خود با کارگزاران نظام ضمن مهم ارزیابى کردن هر یک از این دو انتخابات در حد وسطح خود از همه مسئولان آحاد مردم و مجموعه هاى سیاسى واجتماعى کشور خواستند تا نسبت به این دو انتخابات احساس تکلیف کنند . ایشان در این دیدار با تاکید مجدد بر صیانت از برگزارى سالم انتخابات خواستار توجه خاص مسئولین امر وتاثیرگذاران عرصه هاى سیاسى اجتماعى نسبت به “حفظ سلامت فضاى انتخابات” شدند . «حالا که به‌تدریج نام‌نویسیها شروع شده و مقدمات انتخابات فراهم شده است و تا زمان انتخابات، زمان زیادى نمانده بایستى سلامت فضا را حفظ کنید. بعضى فضاى انتخابات را خراب مى کنند؛ تخریب کردن، اهانت کردن و خرد کردن شخصیتهاى گوناگون، همه بر خلاف اقتضاى سلامت انتخابات است. هم مطبوعات، هم رادیو و تلویزیون، هم کسانى که به ابزارهاى گوناگون ارتباط جمعى دیگرى مجهز هستند - رایانه‌ها و شیوه‌هاى رایانه‌اى - هم کسانى که یک منبرى براى سخن گفتن دارند؛ مثل خطباى جمعه و نمایندگان مجلس شوراى اسلامی؛ همه توجه داشته باشند که تخریب، فضاى انتخابات را خراب مى کند.»
بدون تردید “سلامت فضاى انتخابات “ یک پدیده عینى است که براى درک وفهم این پدیده بایستى به برخى پیش زمینه هاى اصلى آن مراجعه کرد . به نظر مى رسد “وجدان سیاسی” موجود در جامعه یکى از زمینه هاى اصلى سالم بودن فضاى انتخاباتى است . وجدان سیاسى در واقع همان تصویر کلى است که در جامعه از حاکمیت و قدر ت وجود دارد .غربى ها وجدان سیاسى را بیشتر منبعث از ایدئولوژى مى دانند . به نظر جامعه شناسان آنها عقیده کاوى ها نشان داده است که در کشورها پنج عنصر اصلى در انتخاب ها و برداشت هاى شهروندان نقش ایفا مى کند :
1-سطح زندگى 2-گروه سنى وجنسى 3-سطح سواد 4-دین ومذهب 5-گرایش به یک حزب سیاسی
که سه عامل اخیر جنبه مسلکى دارند . احزاب بر مسلکهاى سیاسى تکیه دارند که خود کم وبیش به دکترین هاى دینى وابسته اند . مسلکها با ادغام رفتارهاى فردى در یک تصویر کلى سیاست، بر این رفتار ها اثر مى گذارند . هر چه ایدئولوژى دقیق تر، پیچیده تر و تنظیم یافته تر باشد و شهروند آن را بهتر بشناسد وبیشتر وکاملتر به آن بگرود، این تاثیر شدیدتر است .
به نظر موریس دوورژه مفهوم وجدان سیاسى نقش مسلکها را به نیکى روشن مى کند . هر برداشت سیاسى ویژه، پاسخى است به یک وضع واقعى که در حیات اجتماعى پدیدار شده وتظاهر دیدى کلى است از قدرت حاکم وروابط آن با شهروندان . این دید کلى دقیق ،همان وجدان سیاسى است . وجدان سیاسى ثمره عناصر مختلفى است از قبیل تربیت، محیط، تجربه ونظائر آنها که د ر میان آنها ایدئولوژى مقام مهمترى دارد . مسلکها بیش از هر چیز در جهت گسترش وجدان سیاسى شهروندان به کار مى روند ولذا پاى گذار گروه هاى ایدئولوژیک به شمار مى آیند .وجدان سیاسى موجود در کشور ما بدون تردید یک تصویر دینى است . وتنها تصورات صادق در این ساحت دینى مى توانند سیالیت داشته باشند . یعنى در گفتمان دینى حاکم بر جامعه تنها کسانى مى توانند در چرخه گردش نخبگان حضور یابند که وجدان سیاسى آنها کاملا دینى باشد .
این تصور دینى مستلزم یک جوهر دینى در افراد است . یعنى این متدینین هستند که قادرند مسیر فرایند گردش نخبگان را به شکل احسن بپیمایند . البته این به این معنى نیست که برخى با ظاهرالصلاح جلوه دادن خود نتوانند به این فرایند راه پیدا کنند .این ورود ممکن است اما بدون تردید در ادامه با مشکلات جدى مواجه خواهند شد .پس تنها واجدان جوهر دینى مى توانند این مسیر را با سلامت طى کنند . در این منظر سلامت فضاى انتخابات به گونه اى خود به خودى تامین مى شود زیرا تقواى متقین مانع تخریب، اهانت وخرد کردن شخصیت دیگران مى شود . اما اگر این احساس وجود دارد که در جامعه اى با وجدان سیاسى دینى در آستانه انتخابات امکان تخریب و خراب کردن فضاى انتخاباتى هست بایستى در تصویرکلى که برخى کانونهاى سیاسى مخرب، از سامان حاکمیت در کشور دارند ،تردید کرد . به تعبیر مقام معظم رهبرى تخریب فضاى انتخابات را خراب وفاسد مى کند وخروج از مسیر صلاح جامعه اسلامى است. پس بایستى تمام افراد وگروه هاى تاثیر گذار اجتماعى ضمن مرور مجدد بر وجدان سیاسى خود مواظب باشند که مبادا در آتیه اى نه چندان دور، شاید فرداى انتخابات دچار عذاب وجدان شوند .
والسلام