خلیج فارس، همیشه خلیج فارس است

«تاریخ نام خلیج فارس به 5 هزار سال پیش باز می‌گردد و کشورهایی چون [...] عددی نیستند که در مقابل این نام عرض اندام کنند.» این تنها جمله‌ای از جملات ایرج افشار سیستانی بود که دیروز برای دقایقی میهمان غرفه اعتماد ملی در نمایشگاه مطبوعات بود.
با استاد کمتر کسی که در حوزه تاریخ و جغرافیا و گردشگری مطالعه داشته باشد، ناآشناست. نگارش بیش از 100 جلد کتاب در زمینه ایرانشناسی و بویژه خلیج فارس، و انتشار بیش از 500 مقاله علمی در نشریات ایران و جهان، و ارائه ده‌ها طرح ملی به وزارتخانه‌های مختلف تنها گوشه‌ای از عملکرد ایشان است. وقتی از او در مورد سخنان گاه‌و بیگاه برخی مقامات عربی حوزه خلیج فارس در مورد «خلیج همیشه فارس» پرسیدم، با حرارت پاسخ داد: «قدمت نام خلیج فارس به 5 هزار سال پیش باز می‌گردد. در آن زمان رومی‌ها و یونانیان چون در منطقه پارس مردمانی با فرهنگ و وطن دوست و آریانژاد اقامت داشتند و انگیزه‌ای جز آبادی کشور خود نداشتند، خلیج پارس نام نهادندش.»
ایرج افشار ادامه داد: «این تنها یک جنبه است و خاورشناسان شهره‌ای چون واندرمن، گریشمن و حتی هردوت نیز در تمام آثارشان نام خلیج فارس را حفظ کرده‌اند. دریای پارس در تمامی این اسناد تاریخی محفوظ مانده و حتی برخی از تاریخ‌نگاران و جغرافیانویسان در سده‌های اسلام که عرب نیز بوده‌اند، نام خلیج فارس را به ثبت رسانده‌اند.» اما استاد به این روایت‌ها نیز اکتفا نکرد و به زمان‌های باستانی‌تری نیز اشاره کرد. وی در پاسخ به ما ادامه داد: «حتی سنگ نبشته‌هایی از داریوش هخامنشی نیز وجود دارد که از خلیج پارس نام برده شده است و حتی هم‌اکنون سنگ نبشته‌ای از همان دوران در مصر وجود دارد.» این مورخ و پژوهشگر ایرانشناس در مورد اولین زمزمه‌ها از تحریف نام خلیج فارس نیز گفت: «این تحریف از زمان جمال عبدالناصر آغاز شد و ریشه‌های به اصطلاح پان‌عربیسم داشت. هر چند به هیچ عنوان فرآیند خوبی نداشت.»
افشار سیستانی در مورد اظهارات اخیر امیر قطر در تهران گفت: «اینگونه اظهارنظرها هیچگونه ارزش دیپلماتیک و تاریخی ندارد و خلیج همیشه فارس همیشه خلیج فارس خواهد ماند.»
وی خاطرنشان کرد: «بنده نیز تاکنون 5 کنفرانس و سخنرانی در دانشگاه قطر برگزار کرده‌ام که در تمام آنها علی‌رغم ناراحتی اعراب، یک بار هم کلمه خلیج گفته نشده است.»‌