کره شمالی مذاکره برای کسب امتیاز

ابوالقاسم قاسم‌زاده
آزمایش هسته‌ای کره شمالی و تهدید به تکرار آن، چگونگی اجرا و انجام عملی قطعنامه 1718 شورای امنیت سازمان ملل و تلاش دولت چین برای شروع مذاکره مجدد شش جانبه، در صدر اخبار بین‌المللی قرار دارد و مهمترین خبر برای منطقه وسیع آسیای جنوب شرقی است.
کنزواوشیما، سفیر ژاپن در سازمان ملل که ریاست دوره‌ای شورای امنیت را به عهده دارد، اعلام کرد، این شورا با هدف بررسی نحوه اجرای قطعنامه 1718 علیه برنامه تسلیحات هسته‌ای کره شمالی کمیته ویژه تحریم را تشکیل و اعضای آن را اعلام خواهد کرد. واقعیت این است که، قطعنامه 1718 به صورت یک مجموعه نوشتار پیشنهادی، رهنمودی و فاقد هرگونه رژیم اجرایی مشخص و موظف است. این قطعنامه که محوریت تحریم‌های آن در حد تحریم‌های نظامی و تسلیحاتی، همچنین برخی از کالاهای الکترونیکی لوکس و وسایل مخابراتی میچرخد، مهمترین بند آن بازرسی کشتی‌ها و محموله‌هایی است که به سوی کره شمالی در حرکتند و یا از بندرهای کره شمالی خارج خواهند شد. اجرا این بند بصورت داوطلبانه دیده شده است و هنوز هیچ کشوری خود را در صف مقدم برای تهدید و یا انجام بازرسی محموله‌های کره شمالی معرفی نکرده است. دولت کره شمالی هم اعلام کرده که در صورت بازرسی کشتی‌های تجاری یا نظامی او، عواقب و پی‌آمدهای نظامی شدید آن را طرف مقابل و بخصوص آمریکا باید تحمل کند و پذیرا باشد.
دو روز قبل، دولت کره شمالی خبر از نزدیک بودن دومین آزمایش هسته‌ای خود داد. این خبر در غرب و شرق آسیا بصورت خبری فوری و انفجاری در صدر اخبار و گزارش رسانه‌ها قرار گرفت. بلافاصله با مذاکره "رایس" وزیر خارجه آمریکا و "لی جائوشینگ" وزیر خارجه چین در پکن، آنها از کره شمالی خواستند، خویشتنداری خود را حفظ کند و از تکرار آزمایش خودداری نماید. وزیران خارجه آمریکا و چین، همچنین خبر از شروع مجدد گفتگوها و مذاکره شش کشور (روسیه، چین، آمریکا، ژاپن، کره جنوبی و کره شمالی) به منظور پایان دادن به بحران هسته‌ای کره شمالی دادند. رایس گفت، "موضوع هسته‌ای کره شمالی حتی با ادامه حاکمیت رژیم فعلی این کشور می‌تواند حل شود." دیروز فرستاده ویژه رئیس جمهور چین با رئیس جمهور کره شمالی ملاقات کرد که در پایان این دیدار کره شمالی بطور رسمی انصراف خود را از تکرار آزمایش هسته‌ای اعلام و خود را آماده مذاکره برای کسب امتیاز دانست. کره شمالی می‌گوید: آمریکا امتیاز بدهد، امتیاز بگیرد و دیگر روش تهدید برای او کار آمدی ندارد. موقعیت کنونی را می‌توان چنین ارزیابی کرد:
1ـ کره شمالی با انجام آزمایش هسته‌ای موفق، وارد باشگاه کشورهای دارای سلاح هسته‌ای گردیده و بعنوان عضو جدید این باشگاه شناخته شده است. هر کشوری که چنین آزمایشی انجام دهد، در مسیر بی‌بازگشت قرار می‌گیرد و حداکثر قدرت‌های دیگر از جمله آمریکا، روسیه و چین تلاش خواهند کرد تا کره شمالی را وارد مدار نظم مورد قبول و پذیرش باشگاه اتمی سازند.
2ـ راه جنگ با کره شمالی پس از آزمایش اتمی موفق او، مسدود و در صورت انجام یک فاجعه بزرگ خواهد بود. تثبیت قدرت مساوی با مذاکره برای کسب امتیاز است. اکنون کره شمالی خود را بعنوان یک قدرت اتمی تثبیت کرده و مسیر مذاکره برای کسب امتیاز را هر دو طرف (آمریکا و کره) غیرقابل اجتناب می‌دانند. مذاکره شش جانبه که تا سال 2005 میلادی ادامه داشت، دوباره شروع خواهد شد، امّا این بار شرایط متفاوت خواهد بود.
3ـ کمی بیشتر از یکسال و نیم از عمر ریاست جمهوری جرج بوش و دولت حزب جمهوری‌ خواهان در واشنگتن باقی مانده است. شروع جنگ جدید آن هم در منطقه خطرناک شبه‌جزیره کره که هم‌اکنون به منطقه بحرانی برای چین، دو کره (شمالی و جنوبی) و ژاپن ارزیابی می‌شود، برای آمریکا فاجعه بزرگ خواهد بود. از هم اکنون آزمایش هسته‌ای کره شمالی برای "جرج بوش" بعنوان سیاست شکست خورده نامیده می‌شود و ضعف او در برابر حزب رقیب (دمکراتها) چندین برابر شده است. پایان دوران جرج بوش برای سراسر جهان، بخصوص برای آسیا از شرق آن تا خاورمیانه دوران بسیار خطرناکی است که اگر منجر به فاجعه جنگ و تخریب نگردد، عبور از سال پایانی و خطرناک رئیس جمهور جنگ طلب آمریکا، مطلوب همه خواهد بود.
آزمایش اتمی کره شمالی، نقطه عطفی برای منطقه شرق آسیا است و بعنوان یک موضوع بین‌المللی مورد ارزیابی در توازن قدرت و پی‌آمدهای آن قرار گرفته است.