امنیت ملی و تهدیدهای قومی - فرقه‌ای

نویسنده: دلاور مقدم
تکثر قومی ـ فرقه ای از شاخصه های بافت جمعیتی ایران است و دشمنان نظام اسلامی، با آگاهی از این ویژگی و بهره‌برداری هدفمند ازابزارهای جنگ روانی، همسو با گسترش تهدیدهای برون مرزی،برنامه ریزی می کنند تا ناسیونالیسم قومی و حمایت مادی ـ معنوی خزنده از جریان های افراطی وهابیت و سلفی گری را نیز در جهت گسترش اختلاف میان شیعیان و سنی های داخلی و منطقه ای افزایش دهند که در صورت عدم تبیین یک راهکار یا راهبرد مناسب، می تواند وحدت، همبستگی و انسجام ملی را با چالش روبرو کند که در صورت تحقق می تواند، تهدیدهای نوینی را علیه امنیت ملی ایران به وجودآورد.
در شرایط کنونی، هدف مطلوب امریکا، انگلستان و اسرائیل از گسترش واگرایی‌های قومی ـ فرقه ای، تضعیف اقتدار و مشروعیت سیاسی ـ ایدئولوژیک حاکمیت، افزایش نا‌امنی در داخل و جلوگیری از شکل‌گیری یک نظام امنیت دسته جمعی توسط کشورهای عربی ـ اسلامی خاورمیانه است؛ برای مثال یکی از ابزارهای تهاجم نرم افزاری انگلستان، از اوایل قرن بیستم تاکنون، ایجاد فرقه های جدید، مانند بهائیت در ایران به وهابیت در عربستان، قادریه در هندوستان و... یا گسترش ناسیونالیسم قومی مانند پان عربیسم، پان ترکیسم و پان ایرانیسم است و مشاهده می شود که در شرایط حساس کنونی نیز،رگه‌هایی از این سیاست، به صورت هدفمند و مدیریت شده علیه امنیت ملی و تمامیت ارضی کشور در حال برنامه‌ریزی است.
به همین منظور در این گزارش، به اهداف مخالفان نظام اسلامی ایران، در گسترش تنش‌های قومی فرقه‌ای و راهکاری خنثی‌سازی آن اشاره می‌شود.
اهداف مخالفان نظام ج.ا.ایران برای گسترش تنش های قومی ـ فرقه‌ای در ایران
مهم‌ترین اهداف ایالات متحده، انگلستان و اسرائیل، از گسترش واگرایی های قومی ـ فرقه ای در داخل کشور و منطقه عبارت است از:
1. افزایش شکاف سیاسی ـ فرهنگی میان جمهوری اسلامی ایران با کشورهای عربی سنی منطقه
از ابزارهای قدرت نرم مخالفان نظام اسلامی ایران، برای جلوگیری ازشکل گیری نظام امنیت منطقه ای، افزایش فضای بی اعتمادی میان ایران و کشورهای عربی ـ اسلامی منطقه است که در جنگ روانی جدیدایالات متحده، دامن زدن به تفاوت های قومی ـ فرقه ای سر لوحه راهبردنظریه پردازان امریکا قرار دارد.
کشورهای غربی با اتهام هایی همچون کمک ایران به شیعیان عراق،لبنان، بحرین، یمن و عربستان و نقض حقوق اقلیت های قومی ـ مذهبی تلاش می کند، کشورهای همسایه را به اقدام متقابل و دخالت درامور داخلی ایران، از طریق تحریک گروه های قومی استان های مرزی وتبلیغ فرقه هایی همچون وهابیت ترغیب کند و از طرفی توجه حاکمان کشورهای عربی را به جای تمرکز بر تجاوزها و اهداف توسعه طلبانه رژیم صهیونیستی، متوجه جمهوری اسلامی ایران کند. اشاره پادشاه اردن مبنی بر ایجاد هلال شیعه توسط ایران در خاورمیانه، تا اندازه ای بیانگر تأثیر پذیری حاکمان عربی منطقه از جنگ روانی امریکاست.
2. تضعیف انسجام ملی مردم ایران
در استان های مرزی ایران، به ویژه در هرمزگان، سیستان و بلوچستان،خوزستان، کردستان، آذربایجان غربی و خراسان شمالی، رگه هایی دال بر گسترش تنش های قومی ـ فرقه ای متأثر از دخالت عوامل خارجی مشاهده می شود؛ به گونه ای که شواهد نشان می دهد، ایالات متحده وانگلستان، برنامه ریزی کوتاه مدتی (در کمتر از یک سال آینده) را برای افزایش واگرایی داخلی، با تاکید بر دو عامل قومیت و فرقیت تدارک دیده اند و هرگونه تضعیف انسجام ملی، رابطه مستقیمی با دیپلماسی فعال هسته ای، سیاست های خاورمیانه ای ایران و قدرت مانور مذاکرات دیپلماتیک خواهد داشت.
پیش بینی می شود عوامل ستون پنجم دشمن که از آن سوی مرزهاهدایت می شود، با برنامه ریزی ترور بعضی رهبران اهل تسنن و انتساب آن به حاکمیت ایران، بسترهای لازم، را برای منازعات قومی، فرقه ای فراهم کنند که در این میان، رسانه های صوتی ـ تصویری وابسته به آنان نیز با ایجاد جنگ روانی، به گسترش فضای بی اعتمادی کمک خواهندکرد و با هدایت هدفمند مسیر منازعات، دامنه آن را در کشور گسترش داده و پس از تحقق پیش زمینه های آن، خود را بر روی موج حمایت ازاقلیت های قومی ـ فرقه ای سوار کرده و از ایران در موضوع های موردمناقشه امتیازگیری می کنند.
در شرایط کنونی مهم ترین عوامل موجد واگرایی در داخل ایران، سه گروه فرقه های قومی، مذهبی و سیاسی الحادی و مخالف نظام است.
هر یک از این عوامل خود می تواند، چالش هایی را برای امنیت ملی ایجاد کند؛ ولی چالش وقتی به بحران تبدیل می شود که یک گروه معارضی، ترکیبی از عوامل فوق را داشته باشد.
برای مثال گروهای کومله کردستان، ترکیبی از دو عامل (قومیت وفرقه) را دارند یا گروهک منافقین (سازمان مجاهدین خلق ایران)، ازترکیب دو عامل مکاتب الحادی مذهبی ـ سیاسی بهره برداری می کنندکه نشأت گرفته از مارکسیسم است و تلاش می کند خود را با بعضی جنبه های اسلامی به صورت آراسته جلوه دهد.
برنامه مخالفان نظام ایران این است که در داخل کشور موج ناسیونالیسم قومی ایجاد کنند و تمایلات تجزیه طلبانه را به ویژه درمناطق کردنشین، آذری نشین و عرب زبان تقویت کنند که تهدیدمستقیمی علیه تمامیت ارضی کشور، به عنوان یکی از شاخصه های مهم امنیت ملی است.
از طرفی در قانون اساسی ایران، دین رسمی کشور اسلام است که یک عامل مهم همگرایی در جامعه است ؛ ولی پلورالیسم دینی هنگامی که بافرقه های الحادی عجین گردد، افزون بر اینکه عامل همگرایی نیست،بلکه موجد واگرایی به ویژه در استان های مرزی کردنشین و بلوچ نشین است.
فرقه گرایی سیاسی نیز می تواند، استقلال حاکمیت سیاسی دولت مرکزی را مورد چالشی قرار دهد ؛ مانند گروهک منافقین، کنگره اکراد،کنگره جهانی آذربایجان، جبهه ملی بلوچستان و جبهه دموکراتیک مردمی خلق عرب (اهواز) که از مهم ترین فرقه های سیاسی مخالف نظام مقدس اسلامی ایران هستند.
پیش بینی می شود که در میان مدت، ایالات متحده و انگلستان برنامه ریزی کنند که بین رهبران سه گروه فرقه های دینی، سیاسی ومذهبی در خارج کشور همگرایی به وجود آورند و با سازماندهی و حمایت مالی ـ سیاسی از آنان، تحت عنوان مفاهیم عوام پسندانه، مانند حقوق بشر، پتانسیل تهدیدهای درون مرزی را برای امتیازگیری در عرصه خارجی و تبدیل ایران به عنصری منفعل افزایش دهند؛ به ویژه در اتخاذاین روش بین دموکرات ها و جمهوری خواهان ایالات متحده نوعی انسجام فکری و وحدت رویه وجود دارد و راهبرد دموکرات ها بطور سنتی تغییر رژیم یا تغییر رفتار از طریق گسترش نا امنی های داخلی با تاکید برمؤلفه های قدرت نرم، به ویژه مفهوم نسبی حقوق بشر است.
علی رغم وجود اختلافات عمیق در عقاید تشکیلاتی و مرامنامه فرقه های مختلف سیاسی ـ مذهبی، آنان تلاش می کنند، با ایجاد یک چار چوب نظری فراگیر و تهیه محورهای مشترک علیه نظام، گام مهمی را برای جلب حمایت امریکا و انگلستان بر دارند.
در این راستا نخستین نشست گروه های قومی، به تاریخ 83/12/1 درشهر لندن برگزار شد و تندی مواضع نمایندگان آذربایجانی و عرب ها به حدی بود که حتی حاضر نبودند، به فارسی تکلم کنند و اصرار داشتند که باید به زبان انگلیسی صحبت شود. آنان در پایان نشست سازمان جدیدی به نام (کنگره ملیت های ایران فدرال) را به تصویب رساندند وبا صدور بیانیه ای هشت ماده ای، اساسنامه همکاری و هماهنگی احزاب شرکت کننده را معین کردند.
این کنگره در نشست خود به تاریخ 84/9/5 در لندن، به منظورافزایش ارتباط با مقام های اتحادیه اروپا، (کمیته روابط بین الملل کنگره ملیت های ایران فدرال) را تشکیل داد که در گزارش رایزنی های خود با اتحادیه اروپا، از استقبال سران این اتحادیه با تشکیل ائتلافی میان مجموعه ای از اپوزیسیون های ایرانی خبر داد.(1)
این گروه ها در خلال نشست های خود، با صدور بیانیه هایی علیه نظام جمهوری اسلامی، برنامه ریزی می کنند که آشوب های قومی ـ فرقه ای رادر ایران دامن زنند و با راه اندازی سایت اختصاصی WWW.CONGERE.COM، به دنبال برجسته کردن هر موضوع فدرالیسم و قومیت ها در ایران هستند.
3. بستر سازی برای حرکات افراطی و ایجاد آشوب های قومی ـ فرقه ای مسلحانه
در بیشتر موارد، تمایلات فرقه ای با افراط گرایی عجین می شود که این خود بر دامنه تهدیدها می افزاید، زیرا رهبران فرقه های مختلف،دستورهای خود را نشأت گرفته از یک پشتوانه مذهبی می دانند که توجیه مناسبی برای طرفداران آنها، در انجام حرکت های افراطی است.
افرادی که عضو فرقه های مذهبی الحادی اند، اعمال خشونت طلبانه خود را به ارزشی های ایدئولوژیک کاذب منشعب می کنند و از آغاز توسطرهبران سیاسی ـ مذهبی خود شست و شوی مغزی شده تا آمادگی روانی لازم را برای اجرای خواست رهبران خود داشته باشند.
پس از اینکه شست و شوی مغزی لازم در میان اعضا ایجاد شد،رهبران این گروه ها تماس های فیزیکی خود را با بدنه کاهش داده، باشبکه بندی اعضا (به گونه ای که هر شبکه اطلاعی از مکان و عملیات شبکه دیگر نخواهد داشت) و بهره گیری از تکنولوژی مدرن اینترنت،برنامه ریزی می کنند تا با مخاطبان به صورت کد گذاری شده و رمزدارارتباط برقرار کنند و آنان را به سمت عملیات های خشونت طلبانه، ازقبیل بمب گذاری و ترور در داخل کشور، به ویژه انسان های مرزی (به دلیل افزایش شانس فرار تروریست ها به خارج از کشور و تنوع های قومی ـ فرقه ای در این استان ها) هدایت و تشویق کنند.
رهبران این گروه های الحادی نیز، برای جلب حمایت های مالی ـسیاسی، به صورت غیر مستقیم و خزنده، خود را با عوامل خارجی مخالف نظام (مدارک وزارت اطلاعات بیان گر مداخله دو کشور امریکا وانگلستان در انفجارهای خوزستان و سیستان و بلوچستان است) ارتباطداده و اهداف سیاسی آنان را از طریق ابزار تروریسم دنبال می کنند و درنهایت، این اعضا هستند که به صورت غیر مستقیم، به عنوان دستاویز وعروسک خیمه شب بازی، در اختیار قدرت های منطقه ای و جهانی قرارخواهند گرفت.
راهکارهای مهار تنش های قومی ـ فرقه ای ایران
مهم ترین راهکارهای جمهوری اسلامی ایران برای تضعیف و مهارسناریوهای تهدید ذاتی مخالفان نظام اسلامی به صورت فهرست وارعبارت است از:
1. افزایش رایزنی فرهنگی میان اندیشمندان اسلامی حوزه علمیه قم و نجف با علمای اهل تسنن.
2. افزایش رایزنی میان کارگزاران نظام و نخبگان شیعه و سنی حوزه علمیه و مراجع تقلید، به منظور اطلاع رسانی به آنان از اهداف مشترک غرب، برای تغییر مهندسی بافت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی ایران.
3. فعالیت هدفمند و کانالیزه رسانه های، تصویری، نوشتاری و دیداری (اینترنت).
برای مثال صدا و سیما با دعوت از روشنفکران دینی و رجال اهل تشیع و تسنن در داخل کشور و ارایه برنامه های هدفمند و کانالیزه شده،به ویژه در شبکه های استانی مرزی که در آن اقلیت های قومی و هم وطنان سنی مذهب زندگی می کنند، نقش مهمی را در انسجام وحدت میان شیعه و سنی در داخل کشور ایفاء می کند.
4. جلوگیری از افراط و تفریط در مراسم مذهبی.
5. آسیب شناسی موارد تنش زای قومی ـ فرقه ای، در داخل کشور ومنطقه که در این میان نقش مراکز وزارت اطلاعات در استان های مرزی و رایزن های فرهنگی ـ اطلاعاتی در سفارتخانه های ایران در کشورهای همسایه و لندن برجسته است.
6. ایجاد میز مخصوص مطالعات قومی ـ فرقه ای در سه وزارتخانه اطلاعات، کشور و علوم.
7. بستر سازی برای افزایش مشارکت سیاسی اقوام ایرانی.
8. تقویت زیر ساخت های فرهنگی و ترویج فرهنگ همگرایی میان اقوام ایرانی.
9. توجه بیشتر به توسعه اقتصادی در مناطق قومی.
10. اجتناب کارگزاران نظام در سطح ملی و استانی، از اظهار نظرها واقدام هایی که می تواند، شائبه مرزبندی میان شیعیان و سنی ها را درداخل کشور ایجاد کند و خوراک تبلیغاتی لازم را در اختیار ابزار جنگ روانی غرب قرار دهد.
11. تقویت و توسعه روابط دو جانبه با کشورهای همسایه.
این راهکار با توجه به اینکه اکثر استان های مرزی ایران، نوعی تشابه فرهنگی ـ زبانی با کشورهای همسایه دارند، بهتر نمود می یابد؛ برای مثال خوزستان عرب زبان، عراق و کویت، آذربایجان ایران با آذربایجان شوروی و ترکیه، کردستان ایران با کردستان عراق، ناحیه ترکمن صحرا وشمال خراسان با کشور ترکمنستان و بلوچستان ایران با بلوچستان پاکستان.
در زمینه کاهش اختلافات فرقه ای نیز گسترش روابط فرهنگی ـسیاسی میان ایران (به عنوان رهبر جهان تشیع) و عربستان (به عنوان رهبران تسنن) تا اندازه ای می تواند از سطح منازعات فرقه ای در سطح داخلی و منطقه ای جلوگیری کند.
نتیجه‌گیری
تضمین امنیت ملی از مهم ترین شاخصه های یک حکومت پویا ومقتدر است که رجال سیاسی، نظامی و امنیتی حاکمیت خود را متعهد به تأمین آن می دانند.
شواهد نشان می دهد که در شرایط حساس کنونی، مهم ترین تهدیدامنیت ملی در عرصه داخلی، مطالعه دقیق عوامل خارجی (آمریکا،انگلستان و اسرائیل) از دو عامل قومیت و فرقیت و استفاده ابزاری وتهدیدآمیز از آنان در جهت تضعیف حاکمیت سیاسی و تمامیت ارضی ایران است که هرگونه اعمال کاری در تضعیف و مهار سناریوی آنان می تواند، در کوتاه مدت سایر حوزه های امنیت ملی را با چالش مواجه کند.
جلوگیری از تبدیل مشکلات قومی ـ فرقه ای به چالش و در نهایت بحران نیازمندیها و انسجام رویه میان چند وزارتخانه و نهاد داخلی است که مهم ترین آنان وزارتخانه های امور خارجه، اطلاعات، کشور و فرهنگ و ارشاد و سازمان صدا و سیماست و به دلیل دوری از اقدام های موازی ولزوم انسجام فکری ـ رویه ای و انجام راهکاری های کانالیزه شده وهدفمند در اسرع وقت توجیه می گردد. بخش مطالعات قومی ـ فرقه ای در معاونت امنیت داخلی شورای عالی امنیت ملی تشکیل گردد، زیرا دراین شورا به دلیل اینکه تمام رجال سیاسی، نظامی و امنیتی حاکمیت حضور دارند، بهتر می توان بر روی یک راهکار کار آمد و قابل اجرا دراسرع وقت به تفاهم فکری ـ رویه ای دست یافت.