اثبات کارآمدی روحانیت در رهبری انقلاب

گروه اوّل کسانی بودند که از قدرت و توانایی روحانیون آگاهی داشتند، اما به جهت حقد و کینه ای که نسبت به اسلام و روحانیون در وجود آنها رسوخ داشت، عمداً و به ناحقّ چنین تفکّری را ترویج می کردند. عناصر اصلی این گروه را دشمنان خارجی اسلام تشکیل می دادند، هر چند دشمنان داخلی و وابسته به خارج نیز در بین آنان کم نبودند. این گروه به دلائل مختلفی از این که مبادا علما و روحانیون در رأس امور حکومتی قرار بگیرند، ترس و واهم? جدّی داشتند، از جمله:
1- اینها می دانستند که علما و روحانیون در رأس حامیان و مدافعین اصلی اسلام و قرآن هستند و حاکمیت یافتن آنها، حاکمیت یافتن اسلام و قوانین آن را به دنبال دارد و قوانین اسلام هم با منافع نامشروع آنها ناسازگار است.
2- این گروه از روحیه استکبارستیزی علما و روحانیون در طول تاریخ، بخوبی آگاه بودند و تجربه عملی برای آنها ثابت کرده بود که علماء واقعی هرگز زیربار قدرتهای استکباری نرفته و نمی‌روند. آنها در طول تاریخ شاید با قشرهای مختلفی توانسته بودند کنار آمده و سازش کنند، ولی هرگز نتوانسته بودند با علما و روحانیون به سازش رسیده و آنها را تسلیم خود کنند.
3- آنها از روحیه طرفداری علما و روحانیون از مردم و خدمتگزاری آنها نسبت به آنها به عنوان یک عبادت و فریضه، آگاهی داشتند و می دانستند که متقابلا مردم هم همیشه احترام و شأن خاصی برای روحانیون قائل بوده و پیرو آنان می‌باشند. لذا در صورتی که علما و روحانیون حاکمیت جامعه را در دست بگیرند، با پیوندی که با توده مردم دارند، دیگر جایی برای عرض اندام آنها نخواهد ماند و منافعشان به خطر خواهد افتاد.
4- برخی از اقشار این گروه نیز به علت وابستگی و نوکری به نیروها و کشورهای بیگانه، حاکمیت یافتن علما و روحانیون را مساوی با کنار رفتن خودشان از قدرت و صدارت و پایان عیش و عشرت و چپاول ثروتهای مردم می‌‌دیدند، لذا مروج چنین طرز تفکّری بودند تا مبادا روزی این اتفاق تلخ برایشان رخ دهد.
گروه دوم که عمدتاً از مخالفین داخل کشور و برخی عناصر خارجی تشکیل می شد، از روی جهل و ناآگاهی به این باور رسیده بودند که علما و روحانیون توان رهبری و هدایت انقلاب و حکومت را ندارند. متأسفانه حتی برخی از علما و روحانیون خودباخته و تحت تأثیر نیز، دارای چنین تفکّری بودند و لذا هرگونه اقدام در این زمینه را بی نتیجه و حتی موجب وارد شدن صدمه بر هویّت و شأن علما و اسلام تلقی می‌کردند.
وجود این انحراف در بین حوزه‌ها و علما، حضرت امام خمینی (ره) را رنج می داد و به همین خاطر از روی تأسف و ناراحتی در کتاب ولایت فقیه خویش، در این مورد چنین می فرمایند: «بعضی را می بینیم که در حوزه‌ها نشسته به گوش یکدیگر می خوانند که این کارها از ما ساخته نیست، چه کار داریم به این کارها! ما فقط باید دعا کنیم و مسأله بگوییم! این افکار آثار تلقینات بیگانگان است. نتیجه تبلیغات سوء چند صد ساله استعمارگران است که در اعماق قلوب نجف و قم و مشهد و دیگر حوزه‌ها وارد شده و باعث افسردگی و سستی و تنبلی گردیده و نمی گذارد رشدی داشته باشند و مرتباً عذرخواهی می‌کنند که این کارها از ما ساخته نیست. این افکار غلط است مگر آنها که اکنون در کشورهای اسلامی امارت و حکومت دارند چکاره‌اند که آنها از عهده بر می‌آیند و ما بر نمی‌آییم؟ کدام یک از آنها بیش از فرد متعارف و معمولی لیاقت دارد؟ بسیاری از آنها اصلا تحصیل نکرده اند! حاکم حجاز کجا تحصیل کرده و چه تحصیل کرده است؟ رضاخان اصلا سواد نداشت و سرباز بیسوادی بیش نبود! در تاریخ نیز چنین بوده است. بسیاری از حکام خودسر و مسلط از لیاقت اداره جامعه ئ تدبیر ملّت و علم و فضیلت بی‌بهره بوده‌اند . هارون الرشید یا دیگران که بر کشور بزرگی حکومت می کردند چه تحصیل کرده بودند؟ تحصیلات و دانستن علوم و تخصص در فنون برای برنامه و برای کارهای اجرایی و اداری لازم است که ما هم از وجود این نوع اشخاص استفاده می کنیم. آنچه مربوط به نظارت و ادار? عالیه کشور و بسط عدالت بین مردم و برقراری روابط عادلانه میان مردم می باشد، همان است که فقیه تحصیل کرده است. آنچه برای حفظ آزادی ملی و استقلال لازم است همان است که فقیه دارد . این فقیه است که زیر بار دیگران و تحت نفوذ اجانب نمی‌رود و تا پای جان از حقوق ملّت و از آزادی و استقلال و تمامیت ارضی وطن اسلام دفاع می کند. فقیه است که به چپ و راست انحراف پیدا نمی کند. شما این افسردگی را از خود دور کنید . برنامه و روش تبلیغات خودتان را تکمیل نمایید و در معرفی اسلام جدیّت به خرج دهید، تصمیم به تشکیل حکومت اسلامی بگیرید و در این راه پیشقدم شوید و دست به دست مردم مبارز و آزادیخواه بدهید، حکومت اسلامی قطعاً برقرار خواهد شد، به خودتان اعتماد داشته باشد.1»
به هر حال با پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری و هدایت و اقتدار و تدبیر یک عالم دینی و روحانی وارسته و نقش تعیین کننده روحانیون در هدایت انقلاب و سپس اداره حکومت، عملا این توانایی به اثبات رسید. در نتیجه هم توطئه دشمنان آگاه، نقش بر آب شد و هم برای ناآگاهان و کسانی که در این توانایی و شک و تردید داشتند، اثبات شد که تصور نادرستی داشته‌اند. امروز این دستاورد برای همه مردم مسلمان و مبارز و حرکتهای اسلامی در سرتاسر جهان درس بزرگ و هدیه ارزشمندی از سوی انقلاب اسلامی ایران است که ثابت کرد علما و روحانیون در تحریک و ترغیب مردم به مبارزه و دادن آگاهی به آنها و جلوگیری از انحرافات فکری و عقیدتی و حتی سیاسی در اثناء مبارزه، تا چه میزان نقش تعیین کننده دارند. تجربه عملی انقلاب برای آنها اثبات کرد که روحانیون و علما توانایی رهبری و هدایت انقلاب و بالاتر از آن، توانایی اداره حکومت را پس از پیروزی دارا می باشند. آنها حتی دیدند که واگذاری هدایت محدود انقلاب؛ - آن هم در امور اجرایی – در سالهای اوّلیه انقلاب به غیر روحانیون، موجب چه صدمات و خسارات وسیع و جبران ناپذیری شد.
اینک در اثر این دستاورد جهانی انقلاب اسلامی ایران، علما و روحانیون مسلمان و مبارز در سراسر دنیا نقش و جایگاه تعیین کننده خود را در رهبری و هدایت نهضتهای اسلامی و مردمی باز یافته‌اند و تفکّرتوانایی علما و روحانیون در این امر، استحکام و قدرت یافته است. تجربه عملی بویژه در تاریخ معاصر نیز نشان می دهد یکی از علل عمده این که سایر نهضتهای اسلامی، تا کنون به نتیجه مثبت و قابل قبولی نرسیده و انحرافات عقیدتی و سیاسی گوناگونی در آنها رسوخ پیدا کرده است، همین عدم حضور علما و روحانیون در مدیریت و رهبری نعضتها و یا کنار گذاردن آنه در سیر نهضت، بوده است. و باز به دلیل همین عدم حضور علما و روحانیون در رهبری نهضتها بوده است که تحرّکات بوجود آمده، نتوانسته است پیوند عمیق و گسبرده ای با توده مردم برقرار نماید.و تا وقتی که نهضت و حرکتی مردمی نبوده و توده مردم را به همراه خود نداشته باشد، توقع پیروزی و موفقیت، توقع نابجا بوده و پیروزی و تداوم نهضت دور از دسترس خواهد بود.