نشست گروه 20 فرصت‌ها و چالش‌ها

رهبران 20 کشور صنعتی و در حال توسعه، جی20، روزهای جمعه و شنبه در واشنگتن گردهم آمدند تا راه های مقابله با بحران بازارهای مالی جهان را بررسی کنند. نشست واشنگتن در حالی انجام می شود که گسترش بحران اقتصادی به کشورهای مختلف لزوم هماهنگی و همکاری بین المللی را برای مقابله با این چالش افزایش داده است.
جرج بوش رئیس جمهوری امریکا در حالی به استقبال رهبران گروه 20 می رود که برای انتقال قدرت به جانشین خود، باراک اوباما، آماده می شود و این موضوع بر اعتبار تصمیمات اجلاس واشنگتن سایه انداخته است. از سوی دیگر بعضی از گزارش ها از اختلاف نظر اعضای گروه 20 درباره اقدام های لازم برای مقابله با بحران کنونی در اقتصاد جهانی خبر می دهد. بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد در آستانه اجلاس اضطراری گروه 20 در واشنگتن، در پیامی از اعضای این گروه خواست نگذارند بحران کنونی در جهان به یک تراژدی انسانی تبدیل شود. وی در نامه خود نسبت به خطرات امنیتی و سیاسی ادامه بحران مالی کنونی و بیکاری صدها میلیون تن هشدار داده است.
گروه 20 متشکل از 19 کشور و اتحادیه اروپا است. این کشورهای عبارتند از: اعضای گروه هفت کشور صنعتی، به علاوه روسیه، چین، هند، آفریقای جنوبی، برزیل، عربستان سعودی، ترکیه، کره جنوبی، آرژانتین، استرالیا، مکزیک و اندونزی. اعضای گروه 20 قرار است در نشست واشنگتن با بررسی راه های خروج از بحران اقتصادی کنونی در جهان، درباره راه های پیشگیری از حوادث مشابه گفت وگو کنند. استیو شریج از کارشناسان مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی در واشنگتن دی سی، دستور کار هیات های شرکت کننده در اجلاس گروه هشت را این گونه بیان می کند: آنها سه موضوع را بررسی خواهند کرد. آنها اول منشاء بحران کنونی را بررسی خواهند کرد. مورد دوم بررسی تدابیر اتخاذ شده مانند نقدینگی تزریق شده به بازارهای جهانی است. سومین و مهم ترین موضوع بحث درباره اقدام های پیش رو است. شریج که از مسوولان سابق اقتصادی دولت جرج بوش است، تصمیم گیری های گروه 20 در اجلاس واشنگتن را بیشتر مربوط به چهار موضوع اصلی می داند.
«موضوع های مورد بررسی چهار موضوع اصلی است: شفاف سازی بازارهای مالی، گسترش نظارت بر عملکرد بازار، گسترش انضباط بازارها و مقابله با تقلب در بازار و در نهایت تسهیل همکاری های بین المللی.» یکی دیگر از موضوع های مورد بحث در اجلاس واشنگتن، تقویت جایگاه نهادهایی مانند صندوق بین المللی پول و سازمان تجارت جهانی در مبادلات بین المللی است. پایان دوران ریاست جمهوری جرج بوش در ایالات متحده و اختلاف میان اعضای گروه 20 از چالش های عمده نشست گروه 20 در واشنگتن است. شریج می گوید در حالی که جرج بوش کمتر از 70 روز دیگر کاخ سفید را ترک می کند، تعهدات امریکا در نشست واشنگتن برای خیلی از شرکت کنندگان در این اجلاس اطمینان بخش نیست.
«باید دید تصمیمات این نشست چه تعهداتی را برای دولت اوباما در بر خواهد داشت و آنها چگونه به این تصمیمات واکنش نشان خواهند داد. در حالی که آقای اوباما مقدمات انتقال قدرت را فراهم می کند، بعضی کارشناسان از این صحبت می کنند که ممکن است گروه 20، یکصد روز دیگر دوباره جلسه داشته باشد تا مصوبات خود را با شرایط جدید وفق دهد.» در این حال مادلین آلبرایت وزیر امور خارجه دولت بیل کلینتون و جیم لیچ از اعضای جمهوریخواه سابق مجلس نمایندگان امریکا، قرار است در حاشیه نشست واشنگتن به نمایندگی از باراک اوباما رئیس جمهوری منتخب امریکا با رهبران اعضای گروه 20 دیدار کنند.
مشاوران اوباما می گویند او در حاشیه نشست واشنگتن با رهبران گروه 20 دیدار نخواهد کرد، زیرا ایالات متحده تنها یک رئیس جمهوری دارد و آن هم در حال حاضر جرج بوش است. در این حال، اختلاف کشورهای اروپایی با یکدیگر و امریکا از دیگر چالش های پیش روی اجلاس اضطراری گروه 20 در واشنگتن است. مهم ترین مورد اختلاف نحوه نظارت بر بازار و اصلاح قوانین نظارتی است. از سوی دیگر بعضی از کشورها مانند فرانسه خواستار پررنگ تر شدن نقش سایر ارزها به جای دلار در معاملات بین المللی هستند.
کشورهایی مانند هند، برزیل، روسیه و چین هم پس از دیداری که هفته گذشته داشتند، خواستار پایان یافتن سلطه گروه هفت کشور صنعتی بر تصمیم گیری های مربوط به اقتصاد جهانی و تقویت موضع کشورهای در حال توسعه شدند. در این حال دن پرایس دستیار رئیس جمهوری امریکا در امور اقتصاد جهانی، با ابراز خوشبینی به نتیجه نشست واشنگتن می گوید مواضع مشترک کشورهای عضو گروه 20 بیشتر از نقاط اختلاف آنهاست. کارشناسان هم با مهم دانستن گردهم آمدن رهبران گروه 20 در شرایط کنونی برای اطمینان بخشی به بازارهای جهانی، این اجلاس را زمینه ساز نشست بعدی این گروه می دانند. اجلاس بعدی قرار است در سه ماهه نخست سال آینده، یعنی ماه های نخست ریاست جمهوری باراک اوباما برگزار شود.