سایه آتلانتیکی‌ها بر خاک افغانستان

سعید سبحانی
اخیرا شاهد بودیم که باراک اوباما در دیدارهایش با رهبران کشور های اروپایی عضو ناتو نتوانست موافقت آنها را برای اعزام واحدهای بیشتری از نیروهای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی جلب کند. رئیس جمهور ایالات متحده ضمن درخواست از این رهبران به آنها هشدار داد که قصور در این کار باعث آسیب پذیر شدن اروپا در برابر تهدیدها و حملات تروریستی می شود.
با وجود اصرار اوباما به متحدان اروپایی آمریکا برای اعزام نیروهای بیشتری به افغانستان آنها به او جواب رد دادند.
گوردون براون نخست وزیر انگلیس تنها رهبر اروپایی بود که قول کمک های نظامی عمده ای را در جنگ افغانستان به اوباما داد.با وجود ابراز تمایل براون جهت اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان،آمریکا به کمک نظامی همه کشورهای ناتو برای فرار از باتلاق افغانستان نیاز دارد و تنها کمک لندن برای این کار کافی نخواهد بود.در جریان جنگ عراق نیر لندن تنها حامی اصلی ایالات متحده بود و دیگر کشورها در حد ایجاد ائتلاف با واشنگتن همراه بودند.
از میان دیگر اعضای ناتو تنها بلژیک و اسپانیا وعده هایی برای اعزام تعداد محدودی از واحدهای نظامی به اوباما دادند. بلژیک وعده داد سی و پنج مربی و کارشناس نظامی به افغانستان اعزام کند. اسپانیا هم قول داد دوازده مستشار نظامی به این کشور بفرستد!اما آیا این تعداد جهت فرار واشنگتن از شکست در افغانستان کافی خواهد بود؟پاسخ این سوال منفی است زیرا دامنه بحران در افغانستان تحت تاثیر حضور ناتو و واکنشهای طالبان به شدت گسترش یافته و دموکراتهای آشفته قدرت مهار این گستردگی را ندارند.از سوی دیگر،کاملاطبیعی است که کشورهای عضو ناتو نمی خواهند هزینه همراهی مطلق با سیاستهای کاخ سفید در افغانستان را بپردازند.یا این وجود نیروهای ناتو سعی دارند کلیت حضور خود در افغانستان را تضمین نموده تا به این وسیله شبه قاره هند را تحت تسلطی نسبی قرار دهند.یکی از مقامات ارشد سازمان پیمان آتلانتیک شمالی و ارتش آمریکا در مورد تامین امنیت در افغانستان اظهار نموده است که سالهای زیادی طول خواهد کشید تا نیروهای ائتلافی تامین امنیت این کشور را به نیروهای امنیتی آن انتقال دهند.
دیوید مکرنان فرمانده عمومی نیروهای بین المللی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی(ناتو) تاکید کرده است که که نیروهای ائتلافی مستقر در افغانستان تا سالیان متمادی امنیت این کشور را در دست خود خواهند داشت.
بنابر ادعای برخی سران ناتو، علی رغم ورود هزارن تن از نظامیان جدید به افغانستان و نمایان شدن برخی از پیشرفتهای دیپلماتیک در این کشور، ارتش آمریکا و نیروهای ناتو تا زمانی که تامین امنیت افغانستان را به نیروهای نظامی این کشور واگذار کنند در این کشور باقی خواهند ماند و موضوعات امنیتی آن را را به نیروهای افغانی منتقل نخواهند کرد.
این در حالی است که تداوم حضور ناتو در افغانستان واکنش طالبان و تشدید خشونتهای داخلی درا ین کشور را به دنبال خواهد داشت.گروه طالبان اعلام کرده است که با افزایش تعداد نیروهای خارجی در افغانستان بر میزان حملات خود خواهد افزود.
سخنگوی گروه طالبان در این خصوص تاکید نموده است که با افزایش شمار نیروهای خارجی، نبردها تشدید خواهد شد و تعداد قربانیان غیرنظامی افزایش خواهد یافت. میزان خشونت ها در افغانستان از سه سال پیش تاکنون بویژه در مناطق جنوب و شرق افغانستان با وجود استقرار حدود 70 هزار نظامی خارجی در این کشور افزایش یافته است.
لازم به ذکر است که در جریان دیدارهای اخیر اوباما با سران کشورهای اروپایی عضو ناتو، کشور هایی از قبیل فرانسه درخواست اوباما را برای اعزام واحدهای رزمی به افغانستان رد کردند. دولت اوباما پیشتر اعلام کرده بود قصد دارد بیست و یک هزار نظامی دیگر به افغانستان اعزام کند تا با شورشیان و شبه نظامیان بجنگند. افسران بلند پایه ارتش آمریکا هم به اوباما فشار وارد کرده اند که علاوه براین عده ده هزار نظامی دیگر را هم به افغانستان اعزام کند. اوباما اندکی پیش از برگزاری مراسم شصتمین سال تاسیس ناتو از متحدان اروپایی آمریکا خواسته بود نیروهای بیشتری به افغانستان اعزام کنند و سهم بیشتری ازجنگ در این کشور علیه طالبان و القاعده را بر عهده بگیرند.
از سوی دیگر،اختلافات موجود میان اعضای ناتو در خصوص مسائلی مانند نحوه حضور در افغانستان و استقرار سیستم دفاع ضدموشکی ایالات متحده در شرق اروپا به نقطه اوج خود رسیده است. اجلاس سران ناتو که همزمان با شصتمین سالگرد تاسیس این سازمان برگزار شد ،انتظار می رفت در آرامش کامل برگزار شود و هیچ رخداد تکان دهنده ای آن را به لرزه درنیاورد، اما برعکس ، اجلاس هم در داخل و هم در خارج از فضای آن آکنده از شکنندگی بود.
در کل اروپایی ها فقط با اعزام 5هزار نیرو به افغانستان موافقت کردند که سه هزار تن آنها موقتا در افغانستان حضور خواهند داشت و وظیفه شان فقط تامین امنیت انتخابات ریاست جمهوری است که ماه اوت برگزار می شود.
راهبرد اوباما برای افغانستان بر محور ارتقای سطح کمی و کیفی نیروهای امنیتی افغانستان استوار است، با این هدف که مسئولیت دفاعی به عهده آنها باشد و نیروهای غربی از کشور خارج شوند.
یک دیپلمات اروپایی در حاشیه نشست ناتو به نکته قابل تاملی اشاره نموده است:
“ اگرچه هیچ کس علنا این موضوع را اعلام نمی کند، اما اصل ماجرا این است که راهبرد همه ما بر محور خروج از افغانستان استوار است. ما در حال خروج از افغانستانیم و این خروج ممکن است چند سال به درازا کشد ، قدر مسلم این است که ما همه در حال بررسی راهبرد خروج از افغانستان هستیم . “
کاخ سفید به دلیل وضعیت بحرانی اقتصادی و تجربه شکست در عراق و لزوم ایجاد تغییر در سیاست خارجی خود قدرت اداره امور در افغانستان را نداردو همین مسئله می تواند برای اوباما و دموکراتها بحران ساز شود.اوباما اعلام کرده است که اروپا نباید انتظار داشته باشد آمریکا به تنهایی بار جنگ افغانستان را بر دوش بکشد.
اوباما معتقد است که افغانستان مشکل مشترکی است و نیاز به تلاشی جمعی هم دارد!این در حالی است که برخی کشورهای اروپایی نمی خواهند در بحران ساخته شده توسط ایالات متحده خود را سهیم نمایند.
با وجود این اظهارات و هشداری که اوباما درباره تهدیدهای تروریستی به رهبران اروپایی داد فرانسه یکی از اولین کشورهایی بود که دست رد برسینه اوباما زد.سارکوزی رئیس جمهور فرانسه که مطابق نظرسنجیهای انجام شده از سوی مردم این کشور به عنوان رئیس جمهوری ناتوان و بحران ساز شناخته شده، نمی خواهد دردسرتازه ای را در سیاست خارجی کاخ الیزه ایجاد نماید.