سرنگونى دولت مخالف به سود آمریکا نیست
فیدل را فراموش کنید
مترجم : کاوه شجاعى
مقاله ای از ریچارد هاس رئیس شوراى روابط خارجى آمریکا در روزنامه اعتماد ملی
نشانههایى وجود دارد مبنى بر اینکه تغییر، نیم قرن بعد از انقلاب فیدل کاسترو، به کوبا مىآید. رائول کاسترو، برادر فیدل، هفته گذشته در تحولى بىسابقه چندین مقام بلندپایه را برکنار کرد. رائول که در اولین سال ریاست جمهورىاش تلاش کرد استانداردهاى زندگى را در کوبا بالا ببرد احتمالا حالا نفرات دولتش را عوض مىکند تا اصلاحاتش را گسترش دهد، اگرچه او منحصرا افرادى را جایگزین قدیمىها مىکند که در وفادارىشان به رژیم تردیدى وجود ندارد.
ما نمىتوانیم با اطمینان از عوامل پشت پرده این تغییرات صحبت کنیم اما در یک نکته تردیدى نیست و آن نیاز به تغییرات در کوبا است. توفانهاى عظیم سال گذشته حدود 10 میلیارد دلار به این جزیره فقیر ضربه زد و این یعنى حدود 20 درصد تولید ناخالص ملى کوبا. بحران در اقتصاد جهان به صنعت توریسم این کشور ضربه مهلکى وارد کرده است. جمعیت 11 میلیون نفرى کوبا در طول سالهاى اخیر در حال کاهش بوده که بخشى از این روند بهخاطر کمبود مسکن در این کشور است که باعث شده خانوادهها فرزندان کمترى به دنیا بیاورند. مردم کوبا که بخش اعظم آنها پس از سال 1959 به دنیا آمدهاند رفاه یا آزادى را در آینده خود نمىبینند.
شمارى از محافظهکاران آمریکایى مىگویند همین دلایل براى تداوم سیاست نادیده گرفتن دیپلماتیک و تحریم اقتصادى کوبا کافى به نظر مىرسد. آنها مىگویند انقلاب از نفس افتاده و زمان تغییر رژیم نزدیک است. اما مساله اینجا است که این گروه واقعیتهاى کوبا را نادیده مىگیرند. این کشور در آستانه پرتگاه سقوط نیست. حزب، دولت و ارتش با هم هماهنگند و مردم که از تامین نیازهاى اولیهشان و البته آموزش و مراقبتهاى بهداشتى مطمئن هستند به تغییرات اساسى در کشور فکر نمىکنند. (و البته آنها توانایى این کار را هم ندارند.
سیاست آمریکا در منزوى کردن کوبا شکستخورده است. مقامات کوبایى از اینکه هاوانا این روزها بیشتر از هر کشور آمریکاى لاتین - به جز برزیل - میزبان هیاتهاى دیپلماتیک است به خود مىبالند. حتى محاصره اقتصادى کوبا هم جواب نداده است. البته مىتوان گفت براى کشورهایى مثل کانادا و کره جنوبى که مواد غذایى، ژنراتور یا مصالح ساختمانى به کوبا صادر مىکنند جواب داده است.
سیاست تحریم کوبا البته در یک حوزه دیگر هم جواب داده است و آن تقویت دولت هاوانا است. رهبران کوبا در طول دهههاى اخیر بارها مشکلات اقتصادى را به گردن تحریم آمریکا انداختهاند نه سیاستهاى اشتباه خودشان. نبود بازدیدکنندهها و سرمایهگذاران آمریکایى هم به دولت کوبا کمک کرده که کنترل سیاسى خود را بر کشور ادامه دهند.
به یک دلیل دیگر هم مىتوان در منطق تداوم محاصره کوبا شک کرد. کوبا، هر چقدر هم آرام، تغییر مىکند. مساله اینجا است که آیا ایالاتمتحده مىتواند بر سرعت و مسیر این تغییرات تاثیر بگذارد یا نه. ما نمىخواهیم دولت کوبا سقوط کند و رژیمى سرکوبگرانهتر به قدرت برسد یا این کشور بهشت قاچاقچیان و مجرمان شود یا بحران انسانى باعث هجوم صدها هزار کوبایى به سمت آمریکا شود. در عوض واشنگتن باید براى شکل دادن به رفتار و سیاستهاى رهبرى کوبا با هدف باز شدن فضاى سیاسى و اقتصادى کشور تلاش کند.
50 سال دشمنى را نمىتوان با یک ضربه از بین برد اما حالا براى واشنگتن زمان اقدام است. بخش اصلى ابتکار عمل در مورد کوبا در اختیار رئیسجمهور جدید است. اوباما مىتواند براى مثال به شعارهایش در دوران مبارزات انتخاباتى عمل کند و به کوبایى-آمریکایىها اجازه دهد به بستگانشان در کوبا کمک مالى کنند و بتوانند بهطور منظم به دیدار آنها بروند. به علاوه او مىتواند محدودیتهاى مسافرت به کوبا براى دیگران را هم کاهش دهد. (کنگره در حال حاضر روى بخشهایى از این طرح کار مىکند.) هر دو طرف در پایتخت کشور مقابل دفتر حفاظت منافع دارند - نوعى سفارتخانه کوچک - اما اوباما مىتواند وظایف این دفترها را گسترش دهد. دو طرف مىتوانند در چالشهاى مشترک نظیر مهاجرت، جلوگیرى از قاچاق مواد مخدر و امور امنیت ملى به تبادل اطلاعات بپردازند.
تصمیماتى فراتر از این یا سر و کله زدن با اساس تحریمها - یا خارج کردن کوبا از فهرست کشورهاى حامى تروریسم - احتمالا به تایید کنگره نیاز دارد. قانون فعلى نمىگذارد که رئیسجمهور چنین تصمیماتى را بگیرد. طبق قانون کوبا باید به یک دموکراسى تبدیل شود تا بتوان تحریمها را برداشت. اما نفس مذاکره با کوبا بسیار مهمتر از هر چیزى است. پیششرطها همیشه در برابر یک سیاست خارجى موثر مانع به حساب مىآید. دولت اوباما مىتواند از فرصت کنفرانس کشورهاى قاره آمریکا که قرار است ماه آوریل در ترینیداد برگزار شود استفاده کند و سیاست ایالاتمتحده در قبال کوبا را اصلاح کند. این تغییر نهتنها قدرت نفوذ آمریکا در کوبا را افزایش مىدهد که احتمالا موضع ایالاتمتحده در نیمکره غربى را قدرتمندتر خواهد کرد. آمریکا فعلا باید با چین و روسیه وارد تعامل جدى شود؛ بعد مىتوانیم با کشورهاى دیگرى مثل کره شمالى، سوریه یا حتى ایران وارد مذاکره شویم. کوبا که دیگر جاى خود دارد .
ریچارد هاس در حال حاضر ریاست شوراى روابط خارجى آمریکا را برعهده دارد. این شورا به عنوان سازمانى تاثیرگذار، مستقل و فراحزبى در سیاست خارجى آمریکا شناخته مىشود که در سال 1921 تاسیس شد. مقر اصلى شوراى روابط خارجى آمریکا شهر نیویورک است و بهخاطر اعضا، گردهمایىها و تحقیقاتش به عنوان قدرتمندترین نهاد سیاست خارجى در آمریکا پس از وزارت خارجه شناخته مىشود. شوراى روابط خارجى ناشر دوماهنامه معتبر فارینافیرز هم به شمار مىآید. در عین حال شمارى از نظریهپردازان توطئهنگر هدف مخفى شوراى روابط خارجى را برقرارى <جهانى تکدولتى> عنوان کردهاند. ریچارد هاس در فاصله ژانویه 2001 تا ژوئن 2003 رئیس مرکز برنامهریزى سیاسى در وزارت خارجه آمریکا بوده است. کتاب جدید او <جنگى به ضرورت، جنگى به انتخاب: خاطرات دو جنگ عراق> بهار آینده منتشر مىشود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
