خزان زودرس انقلابهای مخملین!

نسل انقلاب های مخملین که نمودی از برنامه ریزی آمریکا برای نفوذ در ساختار سیاسی اقمار شوروی سابق بود توسط حرکتهائی با همان شگردها در معرض انقراض و نابودی قرار گرفته اند. این خزان زودرس اگرچه جزو پیامدهای انقلابهای رنگین و مخملین محسوب می شود اما تحت هیچ شرایطی قابل پیش بینی و گمانه زنی نبوده است . حرکت سازمان یافته ای که باعث سقوط « ادوارد شوارد نادزه » رئیس جمهور سابق گرجستان شد « میخائیل ساکاشویلی » را با یک انقلاب مخملین در این کشور بر سر کار آورد. اما رئیس جمهور جدید اکنون به همان شیوه در معرض تعرض شدید قرار گرفته است .
شورش توده های ناراضی به خیابان ریختن صدها هزار تن از مردمی را به دنبال داشته که برای تغییر اوضاع حاضر شده اند دست به هر کاری بزنند. شورش و هرج ومرج خیابانهای تفلیس با همین شیوه توانستند به پارلمان گرجستان حمله ور شوند و « ادوارد شوارد نادزه » رئیس جمهور وقت گرجستان را که سرگرم سخنرانی در پارلمان بود وادار به کناره گیری کردند. ساکاشویلی قدرت را در دست گرفت اما بعدها معلوم شد که وی طراح اصلی این بازی نبوده بلکه « جورج سوروس » سرمایه دار صهیونیست آمریکائی سرنخ این ماجرای پرتنش را در اختیار داشته است .
سوروس در اوکراین هم این بازی را تکرار کرد و حتی سعی داشت با دامن زدن به مسائل داخلی روسیه و حمایت از « خودروفسکی » غول نفتی روسیه همین شرایط را علیه « پوتین » هم تکرار کند البته همه چیز برای موفقیت این طرح آماده بود ولی با پیشدستی « ولادیمیر پوتین » همه چیز نقش بر آب شد و « خودروفسکی » اکنون در گوشه زندان سرگرم شمردن موزائیک های کف زندان است .
هنوز کاملا روشن نیست که سرنخ تظاهرات خیابانی اخیر در تفلیس در دست همان طراحان بازی قبلی باشد یا آنکه تیم حاکم دیروز با توسل به همین شیوه درصدد براندازی نه چندان نرم ساکاشویلی برآمده است اما کاملا روشن است که بحران اخیر جزو پس لرزه های شکست ساکاشویلی در جنگ اوستیای جنوبی است .
البته حاکمان کنونی تفلیس امیدوارند با توسل به سیاست « دفع الوقت » و توسل به مذاکره و تعیین شروط جدید از یکطرف تظاهرکنندگان را خسته و سرخورده کنند و از طرف دیگر کسانی را در جبهه مخالفین با توسل به شیوه های رایج تهدید و تطمیع وارد زدوبندهای سیاسی پشت پرده وادار سازند و با مذاکرات فرسایشی سرگرم کنند.
اگر این طرح ساکاشویلی به اهداف خود برسد نه تنها تیم دستیارانش را برای یک دوره دیگر بر مقدرات تفلیس حاکم می سازد بلکه حتی رهبران مخالفان را نزد مردم و افکار عمومی بی اعتبار می کند و به مردم ثابت می کند که آنها به کسانی کمک کرده اند تا به معاملات پشت پرده دست بزنند. در واقع ساکاشویلی ابتدا از حرکت غیرمنتظره و تظاهرات عظیم جبهه مخالفین غافلگیر شده و کاملا جا خورده بود ولی با توسل به مذاکرات پشت پرده توانسته تا حدودی زمان اجرای طرحهای مخالفان را به تعویق بیندازد و اوضاع را تا حدودی مهار کند.
آنچه تا حدودی بر ابهامات درباره وضع موجود تفلیس افزوده و به نگرانیها دامن زده نقش احتمالی مسکو در حوادث پرشتاب تفلیس بوده است . طبعا سئوال جدی اینست که مسکو در حوادث تفلیس چه نقشی دارد و چه منافعی را دنبال می کند روشن شدن ماهیت و ارتباطات مخالفین می تواند پاسخهای روشنی برای این سئوال ارائه کند. بنظر می رسد که همه چیز به حرکتهای نسنجیده و شتابزده « ساکاشویلی » در جنگ علیه روسیه در اوستیای جنوبی بازمی گردد. ساکاشویلی اگرچه آغازگر آن جنگ بود ولی به سرعت « ابتکار عمل » در آن تهاجم سنگین ولی بدون پشتوانه را ازدست داد و نتوانست حتی برای چند روز متوالی هم اوضاع را مهار کند. ارتش روسیه به سرعت به داخل مرزهای گرجستان وارد شد و حتی تهدیدات ناتو هم نتوانست کاری از پیش ببرد و اوضاع را به نفع ساکاشویلی تغییر دهد.
اصرار فراوان ناتو بویژه آمریکا برای برپائی مانور نظامی مشترک در گرجستان می تواند تا حدودی خاستگاه مخالفان ساکاشویلی را آشکار سازد و نشان دهد که مخالفان از جانب غرب حمایت نمی شوند. چرا که در غیر این صورت روند تحولات تفلیس به گونه ای دیگر رقم می خورد. البته مسکو با برگزاری مانو ناتو در گرجستان مخالفت کرده و خواستار عدم اجرای آن شده است ولی اصرار واشنگتن و سایر اعضای ناتو برای اجرای این مانور مشترک بیش از آنکه اهداف نظامی را تعقیب کند دارای اهداف روشن سیاسی است . حمایت از « ساکاشویلی » و تلاش برای ابقای وی در ساختار قدرت جدی ترین هدف فوری مانور نظامی مشترک ناتو در گرجستان است.
با عنایت به این مسائل اکنون اصرار ساکاشویلی برای دفع الوقت را بهتر می توان درک نمود. این نکته از آن جهت اهمیت دارد که لحن ساکاشویلی در مذاکرات و شروطش در طول روزهای گذشته مرتبا تغییر کرده است . او ابتدا فقط خواستار تامین جان 21 نفر از دستیارانش بود ولی اکنون تصریح می کند که اصولا تصمیمی برای کناره گیری از قدرت ندارد.
طبعا مخالفان ساکاشویلی هم ارزیابی های خود را از اوضاع پرتنش تفلیس دارند و ممکن است هر لحظه برای واردکردن « ضربه نهائی » دست به کار شوند. احزاب مخالف اعلام کرده اند که فقط در صورت کناره گیری ساکاشویلی از ریاست جمهوری و برگزاری انتخابات زودهنگام حاضرند با وی مذاکره کنند. ساکاشویلی در پرتو اصرار ناتو به برگزاری مانور نظامی مشترک احساس می کند که جایگاه نسبتا محکمی دارد و کناره گیری از ریاست جمهوری را رد کرده است . ولی مخالفان هم تهدید کرده اند که دوباره مردم را در مقیاسی وسیع تر به خیابانها می کشانند. این پدیده خزان زودرس انقلاب مخملین در گرجستان را در ذهن ها تداعی می کند. جنگ قدرت در تفلیس همچنان ادامه دارد و کاملا بعید بنظر می رسد که حتی برکناری « ساکاشویلی » یا ابقای وی تغییر چندان پایداری را در معادلات سیاسی گرجستان در کوتاه مدت بهمراه داشته باشد. چرا که بازیگران اصلی در این جنگ قدرت از یکطرف ناتو و از طرف دیگر روسیه هستند که این پدیده یادآور جنگ سرد است . با این تفاوت که این رویدادها اکنون در حیاط خلوت دیروز کرملین رخ می دهد و برگزاری یک مانور نظامی مشترک ناتو در گرجستان تا همین اواخر یک رویای دست نیافتنی برای واشنگتن بود.