نگاه برژینسکی به کاخ کرملین

علی شاه‌صیدی
زیگنیو برژینسکی،مشاور امنیت ایالات متحده آمریکا در دوران ریاست جمهوری جیمی کارتر و مشاور ارشد باراک اوباما در مبارزات انتخاباتی سال 2008 اخیرا سعی دارد سیگنالهای مثبتی را به سوی مسکو ارسال نماید.این در حالی است که برژینسکی در نگاه کلان خود مسکو را اصلی ترین تهدید کننده امنیت ملی آمریکا می داند.برژینسکی بر خلاف آنچه برخی انتظار داشتند،پس از پیروزی اوباما مواضع صریح و روشنی را در قبال روسیه اتخاذ نموده است.در عین حال نگاه سلبی برژینسکی نسبت به روسیه کاملادر جملات وی به چشم می خورد.
برژینسکی با انتقاد از مسکو بخاطر تلاش برای دیکته کردن اراده خویش بر جمهوریهای شوروی سابق معتقد است که گسترش ناتو چندان هم نظریه بدی نیست. برژینسکی با اختصاص دادن جایگاه سوم به روسیه در اولویتهای سیاست خارجی آمریکا، ایجاد تغییرات اساسی در این کشور را اجتناب ناپذیر می داند.
به عقیده برژینسکی جنگ سرد تازه ای میان کاخ سفید و کاخ کرملین رخ نخواهد داد، چرا که هر دو طرف به این درک رسیده اند که مسابقه تسلیحاتی بسیار گران تمام خواهد شد. در عین حال روسیه اکنون دیگر هیچ پیام ایدئولوژیکی برای جهانیان ندارد.
برژینسکی نویسنده کتاب «صفحه شطرنج بزرگ» در عین حال تاکید کرده است که روسیه برای ایالات متحده هرگز مانند انگلستان و آلمان نخواهد شد، ولی عدم وجود انزوای بین المللی، ایدئولوژی و احساس رقابت واقعی جهانی تاثیر خود را بر روابط دو کشور خواهد داشت.به گفته برژینسکی، اکنون بعد از 10 الی 15 سال اگر ولادیمیر پوتین جایگزین دیمیتری مدودف در پست ریاست جمهوری روسیه نشود، و اگر حادثه تاسف بار خاصی رخ ندهد، روسیه دچار تغییرات اساسی قابل توجهی خواهد شد!
زبیگنیو برژینسکی بر این باور است که امنیت اروپا به انرژی وارداتی از روسیه وابسته است.از این حیث مشاور ارشد باراک اوباما ترجیح می دهد در مسائلی مانند استقرار سیستم دفاع ضد موشکی ایالات متحده در خاک اروپا حساسیتهای لازم در نظر گرفته شود.برژینسکی معتقد است که هیچ کس نمی تواند تضمین دهد که آمریکا سامانه سپر دفاع ضد موشکی را در خاک لهستان مستقر خواهد کرد.
برژینسکی در این خصوص می گوید:
“در نتیجه گفتگوی آمریکا و روسیه وضعیت کاملاجدیدی ایجاد خواهد شد که در آن ضرورت استقرار سامانه سپر دفاع ضد موشکی به طور قابل توجهی کاهش یافته و حتی به صفر خواهد رسید. !هیچکس امروز نمی تواند تضمین کند که سپر ضد موشکی کاملاساخته خواهد شد و این به هیچ وجه تائید شک و تردید دولت جدید آمریکا در ارتباط با این پروژه نیست. “
در هر صورت برژینسکی سیگنالهای ضد و نقیضی را در خصوص مسکو ارسال می نماید که نشان دهنده تداوم نگاه تهدید محور و در عین حال ومحتاطانه ایالات متحده نسبت به کاخ کرملین است.نگاهی که برخی استراتزیستهای روسی را نیز به شدت سرگردان ساخته است.
دوباره تاکید می نماییم که برژینسکی روسیه را اصلی ترین تهدید برای سیاست خارجی آمریکا میداند.البته این نوع نگاه برژینسکی کلان است و ممکن است در رفتارهای کوتاه مدت و میان مدت وی خود را بروز ندهد. مشاور اسبق امنیت ملی آمریکا در دورانی که هنوز پیروزی اوباما در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 قطعی نبود،تجدید نظر در استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در همسایگی روسیه در اروپا را اجتناب ناپذیردانست و این موضع گیری برژینسکی موجب بروز نگرانیهایی پایدار در جمهوری چک و لهستان گردید.در حال حاضر ورشو و پراگ هر دو خواهان استقرار سیستم موشکی ایالات متحده در خاک کشورهای خود هستند..استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در چک و لهستان و همچنین گسترش ناتو به شرق به تشدید تنش ها بین واشنگتن و مسکو انجامیده و روسیه بارها نسبت به عواقب انجام آنها به آمریکا هشدار داده است. زیگنیو برژینسکی در عین اینکه سعی در تحدید نقش بین المللی روسیه دارد،به خوبی می داند که اتخاذ رویکردی مشابه آنچه دیک چنی و جان بولتون در قبال مسکو داشتند می تواند آتش جنگهایی مشابه اوستیای جنوبی را شعله ور سازد.روسیه در جنگ اوستیای جنوبی پیام گویایی را به غرب مخابره نموده است،اینکه تداوم دخالتهای واشنگتن و اتحادیه اروپا در حیاط خلوت روسیه سبب احیای دوران جنگ سرد خواهد شد.